„Þetta snýst ekki hrein­lega um bann heldur á­kveðna vernd“

„Áformin komu inn í samráðsgáttina í gær [þriðjudag] og þetta lýtur að því að aðeins að hækka lágmarksaldur ungmenna inn á samfélagsmiðla og núna erum við að stefna á fimmtán ár,“ sagði Inga og bætti við að svipaðar breytingar séu í bígerð víða um heim.

Hagsmunir barna trompi tæknirisana

Hún sagði eitthvað þurfa að gera til þess að snúa þeirri „öfugru þróun“ við sem virðist vera að eiga sér stað hjá börnum og að hún voni að þessu verði komið í lög fyrir áramót.

„Í orðsins fyllstu merkingu, að segja einfaldlega: „Við setjum hagsmuni barna ofar viðskiptahagsmunum tæknirisa,“ sagði Inga og bætti við að það að miða við fimmtán ára aldurinn væru „skilaboð um að bernskan eigi að njóta verndar.“

Þá hafði hún eftir dönskum ráðherra að samfélagsmiðlar væru að ræna æskunni frá börnunum okkar og að þessi barátta snúist „ekki hreinlega um bann heldur ákveðna vernd“.

En hvernig á síðan að framfylgja þessu?

„Það er náttúrulega engan veginn hægt að framfylgja því öðruvísi en svo að koma með skýran vilja löggjafavaldsins um nákvæmlega þetta,“ segir Inga og ítrekar það sama og áður hefur komið fram: að bannið yrði útfært með svipuðum hætti og útivistartími barna.

„Þetta er tæki fyrir foreldrana, í rauninni ákveðið verkfæri alveg eins og útivistarbann er að segja að börn eigi ekki að vera úti eftir klukkan tíu eða ellefu á kvöldin um helgar og við þennan aldur er miðað,“ segir hún jafnframt en bætir við að það sé alveg þekkt að það sé ekki farið eftir slíkum reglum alls staðar.

Engin viðurlög

Inga segir skort á ýmsum forvörnum í íslensku samfélagi og að með þessu banni sé sýndur skýr vilji af hálfu stjórnvalda til þess að taka utan um það ásamt foreldrum hérlendis að vernda börn.

„Auðvitað sjáum við það fyrir því að það mun taka tíma þar til að þetta verði bara ákveðinn andi inni í samfélaginu,“ segir hún. Það séu þó fleiri og fleiri orðnir meðvitaðir um að samfélagsmiðlar hafi neikvæð áhrif á ungmenni.

„Við erum náttúrulega að finna það líka að þessi stóru samfélagsmiðlafyrirtæki og aðrir eru að verða meðvitaðir um ákallið um að vernda börnin betur og vernda þau þegar þau eru yngri gegn þessum óæskilegu afleiðingum sem mörg hver verða fyrir.“

Eru einhver viðurlög við því að þessi lög verði brotin?

Nei, það eru engin viðurlög, vegna þess að það yrði voðalega erfitt fyrir okkur yfirhöfuð að finna það hver væri að brjóta bannið, því þetta er rosalega mikið náttúrulega í höndum foreldranna,“ segir Inga.

Það séu foreldrar sem kaupi síma handa börnunum sínum og aðstoði þau við að búa til aðganga á hina og þessa miðla.

„Þannig að þetta er verkfæri fyrir foreldrana og ákveðin bara samfélagsvakning. Við erum háð þessum tækjum, meira að segja ég, harðfullorðin manneskja, þegar maður fær svona verkfæri í hendur.“

Inga tekur sem dæmi sögu frá því þegar hún fór á sinn fyrsta ríkisstjórnarfund.

„Við vorum skikkuð til þess að skilja símann eftir frammi í einhverri skúffu og þarna var litli sími minn aleinn frammi og ég stóð mig ítrekað að því að líta á hurðina til þess að athuga hvort hann væri ekki að banka upp á og vildi fara að koma inn.“

Fullorðið fólk standi sig oftar en ekki alveg jafn, ef ekki verr, illa að því að slíta sig frá símanum sínum.

Betur má ef duga skal

Símabann í grunnskólum sem var kynnt á árinu segir Inga eiga að ganga hönd í hönd með samfélagsmiðlabanninu.

„Ég finn bara mikinn meðbyr með því að raunverulega fara að taka á málunum.“

Það sé samtal í gangi við fulltrúa frá samfélagsmiðlarisum á borð við TikTok en stundum sé hægara sagt en gert að halda börnum frá því að búa til aðgang.

„Þeir eru með alls konar varnagla hjá sér til þess að reyna að kortleggja börn sem geta sagt hina og þessa kennitölu og skröggvað sig inn á í rauninni alls konar miðla eins og við vitum,“ segir hún en bætir þá við að hérlendis sé fjöldinn allur af snillingum sem geti fundið leiðir til að framkvæma slíkt samfélagsmiðlabann og að „betur megi ef duga skal“.