Stóru verkefnin leysum við saman Stefán Vagn Stefánsson skrifar 27. júní 2026 09:02 Ábyrgð þingmanna er mikil og oft vanmetin. Samfélagið er flókið og verður flóknara með hverju árinu sem líður. Verkefnin verða sífellt fleiri. Við þurfum að styrkja heilbrigðiskerfið. Þjóðin eldist og margar tímabærar umbætur hafa setið á hakanum of lengi. Menntakerfið stendur líka frammi fyrir áskorunum á sama tíma og fjárheimildir til framhaldsskóla dragast saman. Án góðrar menntunar verður lítið úr áformum um aukna framleiðni og velmegun. Samgöngur er enn ein áskorunin og úrbóta er þörf um allt land. Loks má ekki gleyma ríkisfjármálunum, enda hefur reynst erfitt að halda þeim í jafnvægi. Eitt er að horfa á einstök mál. Annað er að ná utan um heildarmyndina. Og í því felst meginábyrgð okkar þingmanna. Að mæta breyttum forsendum Ég hef gegnt embætti þingflokksformanns Framsóknar frá lokum febrúar, eða í um fjóra mánuði. Á þeim tíma hef ég sannfærst um að ábyrg pólitík snýst ekki um að halda fast í áætlanir þegar veruleikinn breytist. Hún snýst um að mæta breyttum forsendum af yfirvegun. Góður stjórnandi krefst reglulega uppfærðra upplýsinga frá fjármálastjóra sínum og bregst við þeim á viðeigandi hátt. Það sama á við um ríkisstjórn. Hún verður að taka mið af nýjum efnahagshorfum hverju sinni og endurmeta áform sín í samræmi við það. Nýsamþykkt fjármálaáætlun minnir okkur á þetta. Forsendur hennar hafa veikst verulega á þeim þremur mánuðum frá því hún var lögð fram. Þá er það verkefni okkar allra að horfast í augu við stöðuna af heiðarleika og sýna hvernig markmið hennar eiga að nást. Þetta er hvorki ádeila á ríkisstjórnina né einstaka ráðherra. Það er margt jákvætt í gildandi áætlun. En við verðum einfaldlega að temja okkur ábyrgari vinnubrögð í áætlanagerð ríkisins. Atvinnulíf um land allt Eitt af því sem mestu skiptir er staða atvinnumála um land allt. Það er ekki nóg að tala um nýsköpun, nýjar stoðir og aukna framleiðni ef aðeins er horft til tækifæra á suðvesturhorni landsins. Efnahagshorfur hafa enn fremur versnað og frekari verðmætasköpun verður að geta átt sér stað um allt land. Til þess þurfa undirstöðurnar að vera í lagi. Þar skipta t.a.m. samgöngur höfuðmáli. Án öruggra vegasamgangna og fjarskiptainnviða verður atvinnustefna á landsbyggðinni orðin tóm. Samþykkt samgönguáætlunar til 2040 var því eitt af stóru málum vorsins. En gleymum því ekki að samgönguáætlun er langhlaup. Margar ríkisstjórnir koma að framkvæmd hennar næstu fimmtán ár. Mörg af stærstu verkefnum hennar klárast ekki á einu kjörtímabili, og fjármagnið er takmarkað. Því skiptir öllu að fjármögnun aðgerða sé trúverðug til langs tíma. Því er rétt að halda því til haga að forsendur fjármálaáætlunar hafa reynst mun veikari en gert var ráð fyrir í nýsamþykktri fjármálaáætlun. Til að markmið hennar nái fram að ganga er líklegt að skera þurfi niður í ríkisrekstrinum árið 2027 umfram það sem nú er viðurkennt. Margt er enn fremur á huldu um hvernig hinu ágæta innviðafélagi er ætlað að starfa í reynd. Stofnun þess er þó jákvæð og mikilvægt að vel takist til við framkvæmd þess. Umfram allt er spurningin sú hvort við þurfum ekki að horfast í augu við þá staðreynd að auka þurfi enn frekar fé til samgangna næstu ár. Landið er víðfeðmt og kröfurnar aukast. En einmitt þess vegna verðum við að halda vel á spilunum í ríkisfjármálum og vinna saman að lausn mála. Stóru verkefnin Við höfum ólíkar skoðanir og ólíka hagsmuni. En kjarninn er einfaldur. Við megum ekki hlaupast frá því verki að gera samfélagið betra. Við verðum að horfast í augu við það sem er erfitt og taka höndum saman um lausnir. Stóru verkefnin verða aldrei leyst af einum flokki eða einstökum þingmönnum. Það á við um heilbrigðismál, menntun, afkomu ríkissjóðs og byggðaþróun. Lykilorðið er því samvinna. Samvinna innan þingflokka. Samvinna þvert á flokka. Og umfram allt samvinna meðal fólksins í landinu. Sumarið er tíminn Nú er bjartasti og besti tími sumarsins framundan. Í haust tekur svo við nýtt upphaf og nýr þingvetur. Það er óvissa í efnahagslífinu, en líka tækifæri af ýmsu tagi. Margt verður krefjandi. En þingflokkur Framsóknar mun mæta verkefnunum af ábyrgð, yfirvegun og vilja til að vinna með öðrum. Því stóru verkefnin leysum við ekki hvert í sínu horni. Við leysum þau saman. Það er krafan sem við gerum til okkar sjálfra. Þjóðin á það skilið. Höfundur er þingmaður Framsóknar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Stefán Vagn Stefánsson Mest lesið Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson Skoðun Lok ríkisábyrgðar marka kaflaskil Rafnar Lárusson Skoðun Þjóðin kom saman og byggði Kvennaathvarf – Takk! Esther Hallsdóttir Skoðun Veist þú í raun hvernig gervigreind virkar? Bjarki Sigurjónsson Thorarensen Skoðun Hvað ef svarið hefði verið já? Eva Magnúsdóttir Skoðun Aðskilnaðarstefna ríkis og landsbyggðar – fáum við öll brauðtertusneið? Jónína Brynjólfsdóttir Skoðun Þegar sorgin fær reikning frá hinu opinbera Ragnheiður Helga Skúladóttir Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson Skoðun Húsnæðisstefnan sem gerði ungt fólk að leiguliðum Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Málshraðasögur Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðgreiðslan: Aðild að Evrópusambandinu hafnað Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar Skoðun Bókun 35: Munurinn á stjórnarskrá Noregs og Íslands Júlíus Valsson skrifar Skoðun Kærleikur er pönk Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Er kostnaðurinn einskis virði? Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi þess að lifa æskuna af Einar Torfi Einarsson Reynis skrifar Skoðun Hvað ef svarið hefði verið já? Eva Magnúsdóttir skrifar Skoðun Húsnæðisstefnan sem gerði ungt fólk að leiguliðum Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Veist þú í raun hvernig gervigreind virkar? Bjarki Sigurjónsson Thorarensen skrifar Skoðun Stöndum saman um að treysta EES í sessi Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Síbylja í sorginni Sveinn Hjörtur Guðfinnsson skrifar Skoðun Aðskilnaðarstefna ríkis og landsbyggðar – fáum við öll brauðtertusneið? Jónína Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Hækkun hjá Heilsu hf. Nota bene! Unnur Hrefna Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Lok ríkisábyrgðar marka kaflaskil Rafnar Lárusson skrifar Skoðun Þjóðin kom saman og byggði Kvennaathvarf – Takk! Esther Hallsdóttir skrifar Skoðun Fangar eigin hugsana, tilfinninga og skoðana Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Þegar sorgin fær reikning frá hinu opinbera Ragnheiður Helga Skúladóttir skrifar Skoðun Virði menntunar og staða á húsnæðismarkaði Kolbrún Halldórsdóttir,Helgi Gunnarsson,Helga Rósa Másdóttir,Steinunn Þórðardóttir,Sigurbjörg Sæunn Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Opið bréf Ásta María H Jensen skrifar Skoðun Sjálfbær rekstur eða niðurgreiddur – hvort er lúxus, Daði? Hilmar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Lok kosninga Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Afnemum verðtrygginguna - skref fyrir skref Lilja Björk Einarsdóttir skrifar Skoðun Forgangsröðun í átök eða efnahagsaðgerðir? Jón Ferdinand Estherarson skrifar Skoðun Ný komugjöld: Aukinn kostnaður sjúklinga, sparnaður ríkisins Gunnlaugur Briem skrifar Skoðun Stjórnmálin verða að svara þeim sem minnst hafa Björn Snæbjörnsson skrifar Sjá meira
Ábyrgð þingmanna er mikil og oft vanmetin. Samfélagið er flókið og verður flóknara með hverju árinu sem líður. Verkefnin verða sífellt fleiri. Við þurfum að styrkja heilbrigðiskerfið. Þjóðin eldist og margar tímabærar umbætur hafa setið á hakanum of lengi. Menntakerfið stendur líka frammi fyrir áskorunum á sama tíma og fjárheimildir til framhaldsskóla dragast saman. Án góðrar menntunar verður lítið úr áformum um aukna framleiðni og velmegun. Samgöngur er enn ein áskorunin og úrbóta er þörf um allt land. Loks má ekki gleyma ríkisfjármálunum, enda hefur reynst erfitt að halda þeim í jafnvægi. Eitt er að horfa á einstök mál. Annað er að ná utan um heildarmyndina. Og í því felst meginábyrgð okkar þingmanna. Að mæta breyttum forsendum Ég hef gegnt embætti þingflokksformanns Framsóknar frá lokum febrúar, eða í um fjóra mánuði. Á þeim tíma hef ég sannfærst um að ábyrg pólitík snýst ekki um að halda fast í áætlanir þegar veruleikinn breytist. Hún snýst um að mæta breyttum forsendum af yfirvegun. Góður stjórnandi krefst reglulega uppfærðra upplýsinga frá fjármálastjóra sínum og bregst við þeim á viðeigandi hátt. Það sama á við um ríkisstjórn. Hún verður að taka mið af nýjum efnahagshorfum hverju sinni og endurmeta áform sín í samræmi við það. Nýsamþykkt fjármálaáætlun minnir okkur á þetta. Forsendur hennar hafa veikst verulega á þeim þremur mánuðum frá því hún var lögð fram. Þá er það verkefni okkar allra að horfast í augu við stöðuna af heiðarleika og sýna hvernig markmið hennar eiga að nást. Þetta er hvorki ádeila á ríkisstjórnina né einstaka ráðherra. Það er margt jákvætt í gildandi áætlun. En við verðum einfaldlega að temja okkur ábyrgari vinnubrögð í áætlanagerð ríkisins. Atvinnulíf um land allt Eitt af því sem mestu skiptir er staða atvinnumála um land allt. Það er ekki nóg að tala um nýsköpun, nýjar stoðir og aukna framleiðni ef aðeins er horft til tækifæra á suðvesturhorni landsins. Efnahagshorfur hafa enn fremur versnað og frekari verðmætasköpun verður að geta átt sér stað um allt land. Til þess þurfa undirstöðurnar að vera í lagi. Þar skipta t.a.m. samgöngur höfuðmáli. Án öruggra vegasamgangna og fjarskiptainnviða verður atvinnustefna á landsbyggðinni orðin tóm. Samþykkt samgönguáætlunar til 2040 var því eitt af stóru málum vorsins. En gleymum því ekki að samgönguáætlun er langhlaup. Margar ríkisstjórnir koma að framkvæmd hennar næstu fimmtán ár. Mörg af stærstu verkefnum hennar klárast ekki á einu kjörtímabili, og fjármagnið er takmarkað. Því skiptir öllu að fjármögnun aðgerða sé trúverðug til langs tíma. Því er rétt að halda því til haga að forsendur fjármálaáætlunar hafa reynst mun veikari en gert var ráð fyrir í nýsamþykktri fjármálaáætlun. Til að markmið hennar nái fram að ganga er líklegt að skera þurfi niður í ríkisrekstrinum árið 2027 umfram það sem nú er viðurkennt. Margt er enn fremur á huldu um hvernig hinu ágæta innviðafélagi er ætlað að starfa í reynd. Stofnun þess er þó jákvæð og mikilvægt að vel takist til við framkvæmd þess. Umfram allt er spurningin sú hvort við þurfum ekki að horfast í augu við þá staðreynd að auka þurfi enn frekar fé til samgangna næstu ár. Landið er víðfeðmt og kröfurnar aukast. En einmitt þess vegna verðum við að halda vel á spilunum í ríkisfjármálum og vinna saman að lausn mála. Stóru verkefnin Við höfum ólíkar skoðanir og ólíka hagsmuni. En kjarninn er einfaldur. Við megum ekki hlaupast frá því verki að gera samfélagið betra. Við verðum að horfast í augu við það sem er erfitt og taka höndum saman um lausnir. Stóru verkefnin verða aldrei leyst af einum flokki eða einstökum þingmönnum. Það á við um heilbrigðismál, menntun, afkomu ríkissjóðs og byggðaþróun. Lykilorðið er því samvinna. Samvinna innan þingflokka. Samvinna þvert á flokka. Og umfram allt samvinna meðal fólksins í landinu. Sumarið er tíminn Nú er bjartasti og besti tími sumarsins framundan. Í haust tekur svo við nýtt upphaf og nýr þingvetur. Það er óvissa í efnahagslífinu, en líka tækifæri af ýmsu tagi. Margt verður krefjandi. En þingflokkur Framsóknar mun mæta verkefnunum af ábyrgð, yfirvegun og vilja til að vinna með öðrum. Því stóru verkefnin leysum við ekki hvert í sínu horni. Við leysum þau saman. Það er krafan sem við gerum til okkar sjálfra. Þjóðin á það skilið. Höfundur er þingmaður Framsóknar.
Aðskilnaðarstefna ríkis og landsbyggðar – fáum við öll brauðtertusneið? Jónína Brynjólfsdóttir Skoðun
Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar
Skoðun Aðskilnaðarstefna ríkis og landsbyggðar – fáum við öll brauðtertusneið? Jónína Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun Virði menntunar og staða á húsnæðismarkaði Kolbrún Halldórsdóttir,Helgi Gunnarsson,Helga Rósa Másdóttir,Steinunn Þórðardóttir,Sigurbjörg Sæunn Guðmundsdóttir skrifar
Aðskilnaðarstefna ríkis og landsbyggðar – fáum við öll brauðtertusneið? Jónína Brynjólfsdóttir Skoðun