Japanir mótmæla fyrirhuguðum breytingum á stjórnarskránni Hólmfríður Gísladóttir skrifar 4. maí 2026 07:13 Takaichi segir nauðsynlegt að endurskoða stjórnarskrána með tilliti til breyttra tíma. AP/AAP/Lukas Coch Efnt var til mótmæla víða um Japan í gær, gegn fyrirhuguðum breytingum á stjórnarskrá landsins. Forsætisráðherrann Sanae Takaichi, hefur talað fyrir því að þingið taki málið til umræðu, með það að markmiði að efla getu hersins til að mæta ógn af hálfu Kína og Norður-Kóreu. Stjórnarskráin sem nú er í gildi var samin af Bandaríkjamönnum undir lok seinni heimstyrjaldarinnar. Takaichi og aðrir sem vilja endurskoða stjórnarskrána horfa aðallega til 9. ákvæðisins, sem bannar Japönum að hóta eða beita hervaldi til að leiða alþjóðlegar deilur til lykta. Japanska þingið samþykkti lög fyrir um áratug síðan sem heimilar Japönum að grípa hernaðaraðgera til að verja landið eða bandamenn sem sæta árásum. Takaichi og bandamenn hennar vilja hins vegar ganga lengra. Til að koma breytingum í gegn þyrfti bæði samþykki tveggja þriðjuhluta þingmanna og meirihluta landsmanna í þjóðaratkvæðagreiðslu. Skoðanir eru afar skiptar meðal almennings og stuðningur við breytingarnar hefur verið að mælast á bilinu 47 til 57 prósent. Þeir sem sóttu mótmælin í gær sögðu meðal annars að stjórnarskráin væri dýrmætur fjársjóður. Þá voru stjórnvöld sökuð um undirlægjuhátt gagnvart Bandaríkjunum. „Takaichi heldur að flestir Japanir vilji breyta stjórnarskránni af því að þeir halda að þeim stafi ógn af Kína og Norður-Kóreu en það er bara ekki satt,“ sagði einn mótmælenda. „Við eigum að vera að verja peningunum í heilbrigðismál, menntun og störf, ekki fleiri vopn.“ Japan Mest lesið Bæjarstjóri Ölfuss segir múslima „valda skaða“ Innlent Orðrómar valda ugg og ótta í Mílanó: „Það eru allir frekar hræddir“ Erlent „Það er sitthvað til í því sem hann er að segja“ Innlent Brikk lokað í óákveðinn tíma Innlent Verðlag og óvissa leiða til óeirða í Evrópu Erlent Vilja 125 milljónir til að halda flugeldasölunni gangandi Innlent „Ég er ekkert að ýja að því, ég er bara að segja það fullum fetum“ Innlent Geðrofslyf leysa hefðbundin svefnlyf af hólmi Innlent Beit mann í geirvörtuna og réðst á systur hans Innlent Hnuplaði úr verslunum fyrir á fjórðu milljón króna Innlent Fleiri fréttir Selenskí og bandamenn hitta fulltrúa Trump í Osló Heita því að refsa Norður-Kóreu fyrir ögranir Braut ekki af sér þegar hann skaut barn til bana Verðlag og óvissa leiða til óeirða í Evrópu Þróa þjónustustöð fyrir tunglið Íbúar Alberta höfnuðu áætlunum um sjálfstæði Orðrómar valda ugg og ótta í Mílanó: „Það eru allir frekar hræddir“ Christiane Amanpour mun kveðja CNN Fara fram á útgöngubann í nokkrum frönskum borgum Sakaðir um að svelta 190 börn til dauða Hótar að auka viðbúnað á landamærunum Miðflokkurinn fær umboðið Borgir geti sett á útivistarbann: „Nemandi hefur misst höndina“ Prestur lést þegar róðukross féll á hann Senda far til að kanna uppruna Fóbosar Ók viljandi á ástralska þingkonu Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Neyðarlending eftir sprengjuhótun Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Sjá meira
Stjórnarskráin sem nú er í gildi var samin af Bandaríkjamönnum undir lok seinni heimstyrjaldarinnar. Takaichi og aðrir sem vilja endurskoða stjórnarskrána horfa aðallega til 9. ákvæðisins, sem bannar Japönum að hóta eða beita hervaldi til að leiða alþjóðlegar deilur til lykta. Japanska þingið samþykkti lög fyrir um áratug síðan sem heimilar Japönum að grípa hernaðaraðgera til að verja landið eða bandamenn sem sæta árásum. Takaichi og bandamenn hennar vilja hins vegar ganga lengra. Til að koma breytingum í gegn þyrfti bæði samþykki tveggja þriðjuhluta þingmanna og meirihluta landsmanna í þjóðaratkvæðagreiðslu. Skoðanir eru afar skiptar meðal almennings og stuðningur við breytingarnar hefur verið að mælast á bilinu 47 til 57 prósent. Þeir sem sóttu mótmælin í gær sögðu meðal annars að stjórnarskráin væri dýrmætur fjársjóður. Þá voru stjórnvöld sökuð um undirlægjuhátt gagnvart Bandaríkjunum. „Takaichi heldur að flestir Japanir vilji breyta stjórnarskránni af því að þeir halda að þeim stafi ógn af Kína og Norður-Kóreu en það er bara ekki satt,“ sagði einn mótmælenda. „Við eigum að vera að verja peningunum í heilbrigðismál, menntun og störf, ekki fleiri vopn.“
Japan Mest lesið Bæjarstjóri Ölfuss segir múslima „valda skaða“ Innlent Orðrómar valda ugg og ótta í Mílanó: „Það eru allir frekar hræddir“ Erlent „Það er sitthvað til í því sem hann er að segja“ Innlent Brikk lokað í óákveðinn tíma Innlent Verðlag og óvissa leiða til óeirða í Evrópu Erlent Vilja 125 milljónir til að halda flugeldasölunni gangandi Innlent „Ég er ekkert að ýja að því, ég er bara að segja það fullum fetum“ Innlent Geðrofslyf leysa hefðbundin svefnlyf af hólmi Innlent Beit mann í geirvörtuna og réðst á systur hans Innlent Hnuplaði úr verslunum fyrir á fjórðu milljón króna Innlent Fleiri fréttir Selenskí og bandamenn hitta fulltrúa Trump í Osló Heita því að refsa Norður-Kóreu fyrir ögranir Braut ekki af sér þegar hann skaut barn til bana Verðlag og óvissa leiða til óeirða í Evrópu Þróa þjónustustöð fyrir tunglið Íbúar Alberta höfnuðu áætlunum um sjálfstæði Orðrómar valda ugg og ótta í Mílanó: „Það eru allir frekar hræddir“ Christiane Amanpour mun kveðja CNN Fara fram á útgöngubann í nokkrum frönskum borgum Sakaðir um að svelta 190 börn til dauða Hótar að auka viðbúnað á landamærunum Miðflokkurinn fær umboðið Borgir geti sett á útivistarbann: „Nemandi hefur misst höndina“ Prestur lést þegar róðukross féll á hann Senda far til að kanna uppruna Fóbosar Ók viljandi á ástralska þingkonu Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Neyðarlending eftir sprengjuhótun Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Sjá meira