Er það vinna að vera heima með börnum sínum? Valerio Gargiulo skrifar 20. apríl 2026 09:45 Það er eitt sem mér finnst oft gleymast í umræðunni um fjölskyldulíf og vinnu. Við tölum mikið um störf, framleiðni og hagkerfið.En minna um það sem gerist heima. Að ala upp barn er eitt af mikilvægustu verkefnum sem samfélag byggir á.Samt er það sjaldan skilgreint sem vinna. Foreldrar sem ákveða að vera heima með börnum sínum í einhvern tíma eru oft ekki taldir vera að „vinna“, þó dagarnir þeirra séu fullir af ábyrgð, þolinmæði og nærveru. Þetta snýst ekki um að allir eigi að vera heima.Og ekki heldur um að gera lítið úr þeim sem kjósa að fara fljótt aftur út á vinnumarkað. Heldur um að viðurkenna að þetta ætti að vera raunverulegt val. Í dag er þetta val ekki alltaf raunverulegt. Margar fjölskyldur þurfa einfaldlega tvo tekjustrauma til að ná endum saman.Og þá verður spurningin ekki „hvað viljum við“, heldur „hvað getum við“. Kannski þurfum við að hugsa þetta aðeins upp á nýtt. Ekki endilega með því að tala um hefðbundin hlutverk móður eða föður.Heldur með því að horfa á foreldrahlutverkið sem sameiginlega ábyrgð. Hvað ef annað foreldrið, óháð því hvort það er móðir eða faðir, hefði raunhæfan möguleika á að vera lengur heima með barninu sínu með einhvers konar stuðningi? Ekki sem skyldu.Heldur sem val. Slíkt gæti haft áhrif á fleiri en eina vídd. Fjölskyldur fengju meira svigrúm til að vera með börnum sínum á fyrstu árum lífsins.Börn fengju meiri tíma með foreldrum sínum.Og jafnvel leikskólar gætu fengið smá rými til að anda, sérstaklega á tímum þar sem álag er mikið. Þetta er ekki einföld lausn.Og ekki heldur eitthvað sem hentar öllum. En spurningin er samt þess virði að velta fyrir sér. Hvernig metum við það sem skiptir mestu máli? Er vinna aðeins það sem er mælt í klukkustundum og launum?Eða ættum við líka að horfa á það sem gerist utan vinnumarkaðarins sem hluta af heildinni? Kannski er kominn tími til að ræða þetta á nýjan hátt. Ekki sem andstæðu milli vinnu og fjölskyldu.Heldur sem jafnvægi. Því á endanum snýst þetta ekki bara um foreldra.Heldur um börn.Og þar með um framtíðina. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Ísland verðleggur sig út af markaði Diljá Matthíasardóttir Skoðun Uppskrift að stéttskiptu samfélagi og vonleysi Davíð Bergmann Skoðun Opið bréf til formanns utanríkismálanefndar Haukur Arnþórsson Skoðun Hvað ég fór smám saman að skilja um Sjálfstæðisflokkinn Valerio Gargiulo Skoðun Gervigreind í skólum: Svindl er ekki stóra spurningin Helgi S. Karlsson Skoðun Ör í borgarmyndinni: Hvers konar borg vill Reykjavík vera? Ásta Olga Magnúsdóttir,Egill Sæbjörnsson,Páll Jakob Líndal,Rafael Campos de Pinho Skoðun Framþróun í tónlistarnámi á háskólastigi á Íslandi Pétur Jónasson Skoðun Eyjar í óvissu á meðan ráðherra bíður eftir haustinu Jóhann Ingi óskarsson Skoðun Langhundur Kristins Hrafnssonar ritrýndur Páll Steingrímsson Skoðun Höfum við kjark til að gefa fólki tækifæri? Jónas Ingi Jónasson Skoðun Skoðun Skoðun Opið bréf til formanns utanríkismálanefndar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Spurningunni breytt – en ekki forsendunum Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Uppskrift að stéttskiptu samfélagi og vonleysi Davíð Bergmann skrifar Skoðun Eyjar í óvissu á meðan ráðherra bíður eftir haustinu Jóhann Ingi óskarsson skrifar Skoðun Ísland verðleggur sig út af markaði Diljá Matthíasardóttir skrifar Skoðun Framþróun í tónlistarnámi á háskólastigi á Íslandi Pétur Jónasson skrifar Skoðun Höfum við kjark til að gefa fólki tækifæri? Jónas Ingi Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind í skólum: Svindl er ekki stóra spurningin Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Samræmd próf: Fyrir hvern? Grétar Birgisson skrifar Skoðun Frábær fjöl eða fúin? Svava Pétursdóttir skrifar Skoðun Höfrungahlaup Seðlabanka Íslands Örn Karlsson skrifar Skoðun Jafnréttislög í 50 ár Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Ísland 2.0 Magnús Árni Skjöld Magnússon skrifar Skoðun Fjölbreytt skólastarf í litlum skóla Guðmundur FInnbogason skrifar Skoðun Ör í borgarmyndinni: Hvers konar borg vill Reykjavík vera? Ásta Olga Magnúsdóttir,Egill Sæbjörnsson,Páll Jakob Líndal,Rafael Campos de Pinho skrifar Skoðun Gaslýsingar ráðherra Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Langhundur Kristins Hrafnssonar ritrýndur Páll Steingrímsson skrifar Skoðun Hvað ég fór smám saman að skilja um Sjálfstæðisflokkinn Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Mikil og ör fjölgun í hópi ökukennara ár eftir ár. Hver er ávinningurinn? Þuríður B. Ægisdóttir skrifar Skoðun Atvinnuvegaráðherra taki fram fyrir hendur Hafró Finnbogi Vikar Guðmundsson skrifar Skoðun Alþjóðasamstarf er Íslendingum lífsnauðsynlegt Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Hvernig samfélag má bjóða þér? Ingileif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Nú er ábyrgðin þín kæri sveitarstjórnarmaður Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Í ljósi sögunnar - Hugleiðing eftir kosningar Ámundi Loftsson skrifar Skoðun Um sveitarstjórnarkosningar, siðferðilega dofnun og brothætt eðli réttinda Inga Henriksen skrifar Skoðun Samfélagið eftir kosningar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Tilraun til þess að skilja hægri slagsíðu stjórnmálanna á Íslandi í dag Guðrún Elísa Sævarsdóttir skrifar Skoðun Grænlendingar veiða þorsk frá Íslandi Finnbogi Vikar Guðmundsson skrifar Skoðun Loftslagsbreytingar: tölum um lausnir Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Fagmennska, frumkvæði og frelsi lækna Ragnar Freyr Ingvarsson skrifar Sjá meira
Það er eitt sem mér finnst oft gleymast í umræðunni um fjölskyldulíf og vinnu. Við tölum mikið um störf, framleiðni og hagkerfið.En minna um það sem gerist heima. Að ala upp barn er eitt af mikilvægustu verkefnum sem samfélag byggir á.Samt er það sjaldan skilgreint sem vinna. Foreldrar sem ákveða að vera heima með börnum sínum í einhvern tíma eru oft ekki taldir vera að „vinna“, þó dagarnir þeirra séu fullir af ábyrgð, þolinmæði og nærveru. Þetta snýst ekki um að allir eigi að vera heima.Og ekki heldur um að gera lítið úr þeim sem kjósa að fara fljótt aftur út á vinnumarkað. Heldur um að viðurkenna að þetta ætti að vera raunverulegt val. Í dag er þetta val ekki alltaf raunverulegt. Margar fjölskyldur þurfa einfaldlega tvo tekjustrauma til að ná endum saman.Og þá verður spurningin ekki „hvað viljum við“, heldur „hvað getum við“. Kannski þurfum við að hugsa þetta aðeins upp á nýtt. Ekki endilega með því að tala um hefðbundin hlutverk móður eða föður.Heldur með því að horfa á foreldrahlutverkið sem sameiginlega ábyrgð. Hvað ef annað foreldrið, óháð því hvort það er móðir eða faðir, hefði raunhæfan möguleika á að vera lengur heima með barninu sínu með einhvers konar stuðningi? Ekki sem skyldu.Heldur sem val. Slíkt gæti haft áhrif á fleiri en eina vídd. Fjölskyldur fengju meira svigrúm til að vera með börnum sínum á fyrstu árum lífsins.Börn fengju meiri tíma með foreldrum sínum.Og jafnvel leikskólar gætu fengið smá rými til að anda, sérstaklega á tímum þar sem álag er mikið. Þetta er ekki einföld lausn.Og ekki heldur eitthvað sem hentar öllum. En spurningin er samt þess virði að velta fyrir sér. Hvernig metum við það sem skiptir mestu máli? Er vinna aðeins það sem er mælt í klukkustundum og launum?Eða ættum við líka að horfa á það sem gerist utan vinnumarkaðarins sem hluta af heildinni? Kannski er kominn tími til að ræða þetta á nýjan hátt. Ekki sem andstæðu milli vinnu og fjölskyldu.Heldur sem jafnvægi. Því á endanum snýst þetta ekki bara um foreldra.Heldur um börn.Og þar með um framtíðina. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Ör í borgarmyndinni: Hvers konar borg vill Reykjavík vera? Ásta Olga Magnúsdóttir,Egill Sæbjörnsson,Páll Jakob Líndal,Rafael Campos de Pinho Skoðun
Skoðun Ör í borgarmyndinni: Hvers konar borg vill Reykjavík vera? Ásta Olga Magnúsdóttir,Egill Sæbjörnsson,Páll Jakob Líndal,Rafael Campos de Pinho skrifar
Skoðun Mikil og ör fjölgun í hópi ökukennara ár eftir ár. Hver er ávinningurinn? Þuríður B. Ægisdóttir skrifar
Skoðun Um sveitarstjórnarkosningar, siðferðilega dofnun og brothætt eðli réttinda Inga Henriksen skrifar
Skoðun Tilraun til þess að skilja hægri slagsíðu stjórnmálanna á Íslandi í dag Guðrún Elísa Sævarsdóttir skrifar
Ör í borgarmyndinni: Hvers konar borg vill Reykjavík vera? Ásta Olga Magnúsdóttir,Egill Sæbjörnsson,Páll Jakob Líndal,Rafael Campos de Pinho Skoðun