Er það vinna að vera heima með börnum sínum? Valerio Gargiulo skrifar 20. apríl 2026 09:45 Það er eitt sem mér finnst oft gleymast í umræðunni um fjölskyldulíf og vinnu. Við tölum mikið um störf, framleiðni og hagkerfið.En minna um það sem gerist heima. Að ala upp barn er eitt af mikilvægustu verkefnum sem samfélag byggir á.Samt er það sjaldan skilgreint sem vinna. Foreldrar sem ákveða að vera heima með börnum sínum í einhvern tíma eru oft ekki taldir vera að „vinna“, þó dagarnir þeirra séu fullir af ábyrgð, þolinmæði og nærveru. Þetta snýst ekki um að allir eigi að vera heima.Og ekki heldur um að gera lítið úr þeim sem kjósa að fara fljótt aftur út á vinnumarkað. Heldur um að viðurkenna að þetta ætti að vera raunverulegt val. Í dag er þetta val ekki alltaf raunverulegt. Margar fjölskyldur þurfa einfaldlega tvo tekjustrauma til að ná endum saman.Og þá verður spurningin ekki „hvað viljum við“, heldur „hvað getum við“. Kannski þurfum við að hugsa þetta aðeins upp á nýtt. Ekki endilega með því að tala um hefðbundin hlutverk móður eða föður.Heldur með því að horfa á foreldrahlutverkið sem sameiginlega ábyrgð. Hvað ef annað foreldrið, óháð því hvort það er móðir eða faðir, hefði raunhæfan möguleika á að vera lengur heima með barninu sínu með einhvers konar stuðningi? Ekki sem skyldu.Heldur sem val. Slíkt gæti haft áhrif á fleiri en eina vídd. Fjölskyldur fengju meira svigrúm til að vera með börnum sínum á fyrstu árum lífsins.Börn fengju meiri tíma með foreldrum sínum.Og jafnvel leikskólar gætu fengið smá rými til að anda, sérstaklega á tímum þar sem álag er mikið. Þetta er ekki einföld lausn.Og ekki heldur eitthvað sem hentar öllum. En spurningin er samt þess virði að velta fyrir sér. Hvernig metum við það sem skiptir mestu máli? Er vinna aðeins það sem er mælt í klukkustundum og launum?Eða ættum við líka að horfa á það sem gerist utan vinnumarkaðarins sem hluta af heildinni? Kannski er kominn tími til að ræða þetta á nýjan hátt. Ekki sem andstæðu milli vinnu og fjölskyldu.Heldur sem jafnvægi. Því á endanum snýst þetta ekki bara um foreldra.Heldur um börn.Og þar með um framtíðina. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson Skoðun Halldór 25.07.2026 Halldór Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Hvers vegna „nei“ er eina rökrétta svarið þann 29. ágúst Eggert Sigurbergsson Skoðun Hvaða kröfur eigum við að gera? Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna „nei“ er eina rökrétta svarið þann 29. ágúst Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hvaða kröfur eigum við að gera? Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar Skoðun Er kominn tími á „Íslenska landklasann“? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Um hvað er hægt að semja? Jónas Már Torfason skrifar Skoðun Sumarið, samveran og samspil taugakerfa Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Þegar peningarnir og pólitíkin mæta nýjum veruleika Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Bíp... bíp... bíp… Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir skrifar Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stöðugleiki í heljargreipum Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson skrifar Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson skrifar Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Baldur snýr heim á Breiðafjörð Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar allir bera ábyrgð? Snorri Birgisson skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru samningaviðræður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Sjá meira
Það er eitt sem mér finnst oft gleymast í umræðunni um fjölskyldulíf og vinnu. Við tölum mikið um störf, framleiðni og hagkerfið.En minna um það sem gerist heima. Að ala upp barn er eitt af mikilvægustu verkefnum sem samfélag byggir á.Samt er það sjaldan skilgreint sem vinna. Foreldrar sem ákveða að vera heima með börnum sínum í einhvern tíma eru oft ekki taldir vera að „vinna“, þó dagarnir þeirra séu fullir af ábyrgð, þolinmæði og nærveru. Þetta snýst ekki um að allir eigi að vera heima.Og ekki heldur um að gera lítið úr þeim sem kjósa að fara fljótt aftur út á vinnumarkað. Heldur um að viðurkenna að þetta ætti að vera raunverulegt val. Í dag er þetta val ekki alltaf raunverulegt. Margar fjölskyldur þurfa einfaldlega tvo tekjustrauma til að ná endum saman.Og þá verður spurningin ekki „hvað viljum við“, heldur „hvað getum við“. Kannski þurfum við að hugsa þetta aðeins upp á nýtt. Ekki endilega með því að tala um hefðbundin hlutverk móður eða föður.Heldur með því að horfa á foreldrahlutverkið sem sameiginlega ábyrgð. Hvað ef annað foreldrið, óháð því hvort það er móðir eða faðir, hefði raunhæfan möguleika á að vera lengur heima með barninu sínu með einhvers konar stuðningi? Ekki sem skyldu.Heldur sem val. Slíkt gæti haft áhrif á fleiri en eina vídd. Fjölskyldur fengju meira svigrúm til að vera með börnum sínum á fyrstu árum lífsins.Börn fengju meiri tíma með foreldrum sínum.Og jafnvel leikskólar gætu fengið smá rými til að anda, sérstaklega á tímum þar sem álag er mikið. Þetta er ekki einföld lausn.Og ekki heldur eitthvað sem hentar öllum. En spurningin er samt þess virði að velta fyrir sér. Hvernig metum við það sem skiptir mestu máli? Er vinna aðeins það sem er mælt í klukkustundum og launum?Eða ættum við líka að horfa á það sem gerist utan vinnumarkaðarins sem hluta af heildinni? Kannski er kominn tími til að ræða þetta á nýjan hátt. Ekki sem andstæðu milli vinnu og fjölskyldu.Heldur sem jafnvægi. Því á endanum snýst þetta ekki bara um foreldra.Heldur um börn.Og þar með um framtíðina. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar
Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar
Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun