Hyggst banna mánaðar­lega vísitölu­tengingu húsa­leigu

Þetta kemur fram í tilkynningu frá félags- og húsnæðismálaráðuneyrinu þar sem segir að ráðherra hafi hrint af stað aðgerðum til að styrkja stöðu leigjenda og bæta leigumarkaðinn. Aðgerðirnar miði að því að auka húsnæðisöryggi og bæta réttarstöðu á leigumarkaði.

„Leigumarkaðurinn þarf að vera sanngjarn og virka fyrir fólk. Leigjendur verða að geta staðið á rétti sínum og búið við öryggi. Með þessum aðgerðum erum við að styrkja réttarstöðu þeirra, tryggja að þeir standi ekki einir þegar á reynir, bæta aðgengi að ráðgjöf og gera leigumarkaðinn sanngjarnari og fyrirsjáanlegri,“ er haft eftir Ragnari Þór.

„Aðgerðirnar eru eftirfarandi:

Aðgerðir t il að bæta réttarstöðu leigjenda

Stöðugt leiguverð. Mánaðarleg vísitölutenging húsaleigu verður óheimil og aðeins verður heimilt að hækka leigufjárhæð einu sinni á 12 mánaða fresti samkvæmt húsaleigulögum. Markmiðið er að stuðla að stöðugleika og auknum fyrirsjáanleika um leiguverð milli mánaða.

Vinna við frumvarp þessa efnis er þegar hafin í félags- og húsnæðismálaráðuneytinu.

Tryggingafé endurskoðað. Fyrirkomulag húsaleigutrygginga samkvæmt húsaleigulögum verður tekið til endurskoðunar. Ágreiningur um endurgreiðslu tryggingafjár er algengasta ágreiningsefnið hjá kærunefnd húsamála og vísbendingar eru um að ekki sé nægilega vel farið eftir gildandi ákvæðum. Skoðað verður hvort bæta þurfi lagaumhverfið enn frekar eða stuðla með öðrum hætti að því að farið sé eftir lögunum.

Vinna er þegar hafin vegna þessa og skipaður verður starfshópur með hagaðilum á leigumarkaði.

Aðgerðir t il að tryggja leigjendum öflug réttarúrræði

Skjót og bindandi niðurstaða. Kærunefnd húsamála verður efld með það að markmiði að stytta málsmeðferðartíma og tryggja skilvirka úrlausn ágreiningsmála, fólki að kostnaðarlausu. Nefndin gegnir mikilvægu hlutverki við að tryggja að aðilar geti leitað réttar síns án þess að þurfa að fara með mál fyrir dómstóla. Meðal annars er heimilt að skjóta ágreiningi um sanngirni leigufjárhæðar til nefndarinnar og kveður hún upp bindandi og aðfararhæfa úrskurði. Ákvörðun leigufjárhæðar fær flýtimeðferð hjá nefndinni. Einnig er hægt að leita til hennar með öll ágreiningsefni um réttindi og skyldur samkvæmt húsaleigulögum.

Starfsfólki nefndarinnar hefur þegar verið fjölgað.

Gjaldfrjáls þjónusta efld. Stuðningur við Leigjendaaðstoð Neytendasamtakanna verður stóraukinn til að efla ókeypis lögfræðiráðgjöf og upplýsingar til leigjenda og leigusala um réttindi þeirra og skyldur. Mikil aðsókn hefur verið í ráðgjöf Leigjendaaðstoðarinnar.

Styrksamkomulag var undirritað nú fyrir helgi og felur í sér meira en þreföldun styrkupphæðar miðað við árið í fyrra.

Aðgerðir t il að auka þekkingu á réttindum og skyldum á leigumarkaði

Réttindum haldið á lofti. Ráðist verður í kynningarátak um réttindi og skyldur leigjenda og leigusala, meðal annars um svonefnda leigubremsu (takmarkanir á heimildum leigusala til að hækka leigu á samningstíma)og heimildir til að bera leigufjárhæð undir kærunefnd húsamála. Er það gert þar sem vísbendingar eru um að leigjendur og leigusalar séu ekki meðvitaðir um rétt sinn og þær réttarbætur sem lagabreytingar undanfarinna ára hafa falið í sér.

Undirbúningur kynningarátaksins er hafinn og átakinu verður ýtt úr vör á næstu vikum.

Góðar starfsvenjur á leigumarkaði. Unnin verður handbók um góðar starfsvenjur leigusala. Um verður að ræða samstarfsverkefni stjórnvalda, leigufélaga og annarra hagaðila á leigumarkaði, svo sem Leigjendsamtakanna. Markmiðið er að auðvelda bæði leigufélögum og einstaklingum sem leigja út húsnæði að haga starfsemi sinni í samræmi við húsaleigulög.

Handbókin verður unnin samhliða kynningarátaki um réttindi og skyldur leigjenda.

Aðgerð t il að bæta húsnæðisstuðning við leigjendur

Rýnt í húsnæðisbætur. Húsnæðisbótakerfið verður tekið til endurskoðunar með það að markmiði að stuðningurinn nýtist betur tekju- og eignaminni hópum á húsnæðismarkaði. Rýnt verður hvernig stuðningurinn nýtist í gildandi kerfi og tillögur til úrbóta lagðar fram.

Starfshópi verður falið að rýna húsnæðisbótakerfið og greina tækifæri til úrbóta,“ segir í tilkynningunni.