Gamblað með göng og líf lögð undir

Þessi vetur hefur verið þungur fyrir Austfirðinga. Óvenju þungur. Ekki bara hefur óveður ítrekað lokað vegum, heldur hefur Innviðaráðherra þyngt róðurinn enn frekar.

Það væri óþarfi að eyða frekari orðum en þegar er orðið í óhæfuna sem jarðgangaáætlun er, ef ekki væri um svo alvarlegt heilbrigðismál að ræða. Hér kallar á stórhuga stjórnmálamenn að stíga inn. Hér er um líf og heilsu fólks að tefla.

Á Egilsstöðum er öflugasta heilsugæsla Austurlands og þó víðar væri leitað. Í Neskaupstað veitir sjúkradeild HSA fjórðungnum ómetanlega þjónustu. Í gærkvöldi voru þær staðreyndir marklausar því þeir 74 km sem skilja þessar öflugu einingar að gátu vegna vegleysu allt eins verið 700 eða 740. Við þessar aðstæður veikist sjúklingur alvarlega.

Aðstæður sem þessar koma upp oft á hverjum vetri. Fyrir guðs mildi veikist fólk sjaldan akkúrat á meðan. Ekki í gær. Í gær þurftu læknar og sjúkralið á Egilsstöðum að leggja eigið öryggi undir til að fara í fylgd björgunarsveitar og Vegagerðar með sjúkling landleiðina til Akureyrar. Eftir tveggja klukkustunda samráð milli heilsugæslu og sjúkrahúss HSA, sjúkraflugs, Landspítala, Sjúkrahússins á Akureyri, þyrlulæknis, Landhelgisgæslu, Vegagerðar, Björgunarsveita og Slökkviliðsins á Akureyri voru valmöguleikarnir tveir: Senda sjúkling heim og taka sénsinn á að líffæraskaði væri ekki óafturkræfur og ástand hans myndi ekki versna, eða brjótast í brjáluðu veðri í fleiri klukkutíma yfir fjöllin til að geta lagt hann inn á sjúkrahús í öruggar aðstæður. Hvorugur kosturinn var góður. Báðir hættulegir. Við þessar aðstæður lögðu læknir, sjúkraflutningamenn og björgunarsveitarfólk eigin heilsu og öryggi að veði til að koma sjúklingi í skjól.

Ég er þakklátur fyrir að vinna með hetjum af þeirra kaliberi. En þetta er ekki boðlegt! Ekki fyrir viðbragðsaðila, ekki fyrir Austfirðinga sem þiggja þjónustu HSA og ekki fyrir okkur sem verðum að skipuleggja þá þjónustu út frá þeirri staðreynd að svona lagað gerist. Endurtekið.

Þetta er ekki boðlegt því þetta þarf ekki að vera svona. Við þurfum að tryggja greiðar leiðir milli þjónustumiðjunnar á Egilsstöðum og sjúkrahússins í Neskaupstað, og milli sjúkrahússins í Neskaupstað og flugvallarins á Egilsstöðum. Þetta er nauðsyn og við getum byrjað strax. Fjarðarheiðargöng eru tilbúin til útboðs. Í beinu framhaldi þarf að grafa Mjóafjarðargöng til Neskaupstaðar. Þannig tryggjum við þjónustu sjúkrahússins fyrir Austfirðinga og öryggi vegfarenda. En þá verður að grafa göngin í þessari röð. Annað er fásinna.

Fyrir fjórðung sem leggur jafn mikið í tekjur til ríkissjóðs er annað móðgun. Fyrir ríkisstjórn sem situr á grundvelli loforða um að laga heilbrigðiskerfið og samgöngur er annað ekki trúverðugt.

Höfundur er framkvæmdastjóri lækninga við Heilbrigðisstofnun Austurlands (HSA).