Banda­rískir landgönguliðar í Íran

Það er þekkt staðreynd að lofthernaður einn og sér vinnur ekki stríð. Seinni heimsstyrjöldin er skýrasta dæmið um það og Libía um hið gagnstæða. Lofthernaður Bandaríkjanna og Ísrael gegn Íran er nú sextán daga gamall þegar þetta er ritað. Það hefur valdið svæðisbundnu stríði sem breiðist út til fjölmargra Mið-Austurlanda og engin veit hversu mörg þau verða þegar yfir lýkur. Íranir gera árásir á olíuinnviði nágrannaríkjanna til að refsa þeim fyrir að leyfa Bandaríkjunum að hafa herstöðvar og til að skapa þrýsting frá umheiminum á árásaraðilana fyrir hækkandi verð á olíu og gasi sem er hætt að flæða í sama magni og áður. Lokun Hormuz-sundsins af hálfu Íran fyrir umferð olíuflutningaskipa hefur óneitanlega alvarleg áhrif á efnahagskerfi alheimsins. Aukin verðbólga og minnkandi hagvöxtur er handan við hornið.

Nú kallar forseti Bandaríkjanna eftir aðstoð bandalagsþjóða við að vernda siglingaleiðir frá olíuútflutningsríkjunum við Persaflóa í gegnum Hormuz-sundið. Þar er hann fyrst og fremst að biðja um herskip. Á sama tíma hefur forsetinn einnig ákveðið að senda landgönguliða á svæðið. Hlutverk þeirra verður væntanlega það að koma í veg fyrir að Íranir geti nýtt sér hreyfanlega skotpalla fyrir eldflaugar eða dróna við strendur Hormuz-sundsins eða lagt út tundurdufl með fiskibátum sem þar er að finna í þúsundatali. Gömlu sannindin um að ekki sé hægt að vinna stríðið einungis úr lofti minna á sig.

Bandaríkjamenn og Ísraelar virðast nú hafa tvo kosti. Sá fyrri er sá að hætta öllum árásum, lýsa yfir sigri og vona að Íranir láti það gott heita, þó svo að þeir hafi heitið því að gera það ekki. Sá síðari er að hefja landhernað, fyrst með því yfirlýsta markmiði að vernda siglingaleiðir á Persaflóa og síðar til að ná þeim markmiðum stríðsins sem lofthernaður einn sér getur ekki skilað. Slík stigmögnun átakanna mun ekki nást með fimm þúsund landgönguliðum, það mun þurfa nokkur hundruð þúsund hermenn til þess. Og slík átök munu ekki einskorðast við Mið-Austurlönd, sérstaklega ef aðrar þjóðir svara kalli Bandaríkjaforseta um að senda herskip á vettvang.

Til þessa eru það Rússar sem eru sigurvegarar núverandi stríðsátaka við Íran. Olíuverð hefur hækkað og aflétting banns Bandaríkjanna við sölu á rússneskri olíu til umheimsins gerir Pútín forseta mögulegt að setja aukin þunga í árásarstríðið gegn Úkraínu. Skortur á loftvarnareldflaugum sem Evrópa hefur keypt af Bandaríkjunum og gefið Úkraínu gerir stöðu þeirra erfiðari. Öryggi Evrópu hefur af þeim sökum versnað. Það væru mistök að taka þátt í hernaði Bandaríkjanna og Ísrael gegn Íran jafnvel þó að verð á olíu og gasi hækki og efnhagshorfur séu nú verri en áður.

Höfundur er varnarmálasérfræðingur.