Það er gott að hafa „góðar tengingar“ í Kópa­vogi. 2 af 4.

Sjálfstæðisflokkurinn og Framsókn samþykktu nýlega að kynna breytingar á óbyggðu lóðinni við Nýbýlaveg 1, sem hefur verið skilgreind undir verslun og þjónustu, en stendur nú til að breyta í íbúðabyggð.

Tilefni þessarar vegferðar er fyrirspurn fasteignaþróunarfélagsins Klasa frá því í lok árs 2023 þar sem kom fram að það væri mat Klasa að heppilegasta nýting lóðarinnar væri fyrir íbúðir. Í mínum huga kom erindið eins og þruma úr heiðskíru lofti. Því er ekki úr vegi að fara aðeins yfir söguna.

Sagan

Á árinu 1969 fór Olíuverzlun Íslands hf. (Olís) að sýna því áhuga að fá lóð undir nýja bensínstöð innan marka Kópavogs. Kópavogskaupstaður tók ágætlega í umleitanirnar á þeim tíma en útskýrði fyrir félaginu að kaupstaðurinn þyrfti fyrst að gera eignarnám á leiguréttindum Geirs Gunnlaugssonar úr landi Lundar. Úr varð samkomulag árið 1974 um að kaupstaðurinn færi í þá vegferð, og síðar yrði Olís úthlutað lóð undir bensínstöð með venjulegum úthlutunarskilmálum. Félagið skyldi svo greiða Kópavogskaupstað fyrir eignarnámsbæturnar til landeiganda.

Landeigandinn var ósáttur við niðurstöðu matsnefndar og skaut málinu til dómstóla. Í mars árið 1977 greiddi Olís bótafjárhæðina. Þrátt fyrir að greiðslan til landeiganda hefði verið innt af hendi voru aðilar sammála um að bíða með úthlutun lóðarinnar þar til niðurstaða dómstóla lægi fyrir og búið væri að klára endanlegt skipulag svæðisins. Árið 1980 náðist sátt við landeigandann um eignarnámið, en ekkert varð af úthlutun lóðarinnar. Síðan tók við margra ára tímabil þar sem Olís sendi ítrekað inn erindi til Kópavogsbæjar. Af gögnum málsins má ráða að eftir því sem árin liðu var bæði lítill vilji hjá Kópavogsbæ til að setja þarna bensínstöð ásamt því sem efasemdir voru uppi um rétt Olís til lóðarinnar, því engin gögn fundust um úthlutun hennar til þeirra. Jafnframt gerði Vegagerðin ítrekað grein fyrir ómögulegum tengingum fyrir bílaumferð inn á lóðina og óskaði eftir því að þessi lóð yrði tekin út af skipulagi.

En svo kom Klasi

Það var ekki fyrr en Klasi kom til sögunar að hlutirnir fóru að hreyfast. Kannski ekki eins hratt og Halldór Benjamín stjórnarmaður í Klasa hefði óskað, en það er augljóst að nú er miklu meiri pólitískur vilji til að verða við erindinu. Það eru nokkur ár síðan Kópavogsbær lýsti því yfir að þarna yrði ekki bensínstöð, en ef byggt yrði á lóðinni gerði skipulagið ráð fyrir einnar hæða verslunar- eða þjónustu byggingu. Það er augljóslega ekki nóg fyrir Klasa, því fyrsta tillaga þeirra var að byggja þarna 9 hæða fjölbýlishús. Síðar breyttu þeir því í tvö 5-6 hæða fjölbýlishús. Íbúar hafa, með miklum samtakamætti, mótmælt þessum áformum harðlega en það virðist lítið hreyfa við Sjálfstæðisflokknum. Hann er lagður af stað með breytingar á skipulagi lóðarinnar yfir í íbúðabyggð, fyrir Klasa.

En hvernig fékk Klasi lóðina?

Það var í júní 2024 að við bæjarfulltrúar fréttum af því að formlegur lóðarleigusamningur til 50 ára hefði verið gerður við Olís tveimur árum áður. Þar sáum við fyrst að bæjarráði hafi verið falið eftirlit með því að Olís myndi byggja þar hús „eigi síðar en 30. mars 2025“. Þetta er lóðarleigusamningur um atvinnulóð þar sem sérstök skilyrði eru um að ekki verði reist bensínstöð á lóðinni, en að lóðarhafi muni óska eftir breytingu á deiliskipulagi hennar. Ekkert er minnst á að breyta nýtingu úr atvinnulóð í íbúðabyggð, sem kallar á breytingu á Aðalskipulagi Kópavogsbæjar, enda hefði þá alls ekki átt að gera þennan lóðarleigusamning.

Þegar beiðni barst bæjarráði árið 2022 um framsal lóðarinnar frá Olís til BBL 178 hefði verið eðlilegt að upplýsingar um lóðarleigusamninginn fylgdu erindi bæjarstjóra, en svo var ekki. Þá hafði félagið Hagar keypt Olís, og Samkeppniseftirlitið samþykkt samruna Haga, Regins og Klasa. Til að gera langa sögu stutta þá er BBL 178 dótturfélag Klasa, sem er í dag m.a. í eigu Haga og Heima (sem eiga Smáralind o.fl).

Ekki áttu eintak?

Þegar áðurnefnd framsalsbeiðni frá Högum barst spurði bæjarlögmaður prúðmannlega hvort Hagar ættu eintak af einhverju gömlu samkomulagi sem þeir hefðu nefnt á fundi. Lögmaðurinn hafi reynt að finna gögn hjá Kópavogsbæ en án árangurs. Þetta samkomulag, sem var vélritaður gamall bleðill í förum Haga, var tekinn gildur til staðfestingar á rétti Olís til lóðarinnar, og framsalið fór fram.

Og hvað er nú títt?

Á meðan Sjálfstæðisflokkurinn vinnur úr athugasemdum frá íbúum við tillögu að breyttu skipulagi fyrir Nýbýlaveg 1, lögðum við í minnihlutanum fram tillögu þess efnis að Kópavogsbær undirbyggi uppsögn lóðarleigusamningsins, þar sem í honum er m.a. gert ráð fyrir að hús skuli fullgert eigi síður en í mars í fyrra. Miðað við kynnt áform blasa við vanefndir af hálfu lóðarhafa, sem heimilar bænum að afturkalla lóðina. Viðbrögð við tillögu okkar voru þau að fulltrúar Sjálfstæðisflokksins töldu að uppsögn gæti fylgt orðsporsáhætta og vísuðu henni til umsagnar. Ég skil það eftir hjá lesendum að meta hvort sé meiri orðsporsáhætta: sagan um aðdraganda þessa lóðarleigusamnings eða uppsögn hans.

Það virðist ekki duga Sjálfstæðisflokknum að hlusta á einróma athugasemdir íbúa og athugasemdir Vegagerðarinnar um ómöguleika vegtenginga til þess að stoppa þetta mál. Heyrst hefur að nú ætli flokkurinn að fara í viðræður við Vegagerðina um að koma á góðum tengingum við Nýbýlaveg 1 fyrir Klasa.

En eins og við höfum ítrekað orðið vitni að þetta kjörtímabilið, virðist sem svo að með “góðum tengingum” þá hverfi flestar fyrirstöður í Kópavogi með ótrúlegum hraða.

Höfundur er oddviti Viðreisnar í Kópavogi.