Taka beri orðum bandarískra stjórnvalda um stöðuna í Íran með fyrirvara Eiður Þór Árnason og Telma Tómasson skrifa 5. mars 2026 00:03 Kjartan Orri Þórsson er sérfræðingur í málefnum Írans. Sýn Kjartan Orri Þórsson, sérfræðingur í málefnum Írans, segir stöðuna óljósa í Íran en Bandaríkjamenn grönduðu á miðvikudag freigátu þeirra á hafi úti og segjast ætla enn dýpra inn í landið. Í raun geti stjórnvöld lýst yfir sigri hvenær sem er. Kjartan segir það rétt hjá stjórnvöldum í Bandaríkjunum að þau séu í mun betri hernaðarlegri stöðu en Íranir „en aftur á móti ber kannski að taka orðum frá stjórnvöldum í Washington með ákveðnum fyrirvara og við vitum að þetta er frekar óvinsæl árás meðal Bandaríkjamanna. Þannig að það er nú spurning hvort það beri ekki að hlusta á þessi orð í því ljósi að það sé verið að blása Bandaríkjamönnum ákveðna von í brjóst.“ Margt sé enn óljóst með framhaldið og ekki hafi verið gert út af við íranska herinn. Þá ríki spurningar um það hvert eiginlegt markmið Bandaríkjamanna sé með hernaðaraðgerðunum í Íran. „Við munum hvert markmiðið var hérna í sumar þegar það voru gerðar árásir á Íran líka, þar sem átti að taka út kjarnorkuáætlunina og allt svoleiðis. Það tókst víst þá, en samt er það aftur orðið takmarkið núna,“ sagði Kjartan í kvöldfréttum Sýnar. Hægt að hrósa sigri hvenær sem er Mögulega þurfi að bíða eftir því að sigri verði lýst yfir í færslu á samfélagsmiðlum. „Það sem við höfum séð, öll þessi óljósu markmið og oft hafa bandarískir ráðamenn til dæmis talað hver á móti hverjum öðrum í raun um þessi markmið. Þannig að það er nú hægt að lýsa því bara yfir að þeim hafi verið náð í raun hvenær sem er. Afleiðingarnar fyrir íranskt samfélag hins vegar verða gríðarlegar eftir að þetta er búið að eiga sér stað og svo sem ekki gott að segja hvernig þetta allt saman þróast og hvernig stjórnarfarið í Íran á eftir að koma út úr þessu öllu saman.“ Persaflóaríkin í þröngri stöðu Kjartan segir ekki útilokað að nágrannaríki Írans dragist inn í átökin. Það virðist hafa verið markmið Írana að skjóta á sem flestar bandarískar herstöðvar á svæðinu. „Það hafa nú verið einhver samskipti þarna á milli íranskra ráðamanna og ráðamanna í Persaflóanum þar sem þau hafa fordæmt þetta og Íranar hafa sagst vera nauðbeygðir til að gera þetta svona. Persaflóaríkin eru í mjög þröngri stöðu í raun. Hvort þeir vilji láta blanda sér í þetta, það kannski fer eftir því hvernig þetta þróast og hvenær Bandaríkin ákveða að segja þetta gott, hvort þeir dragist þarna inn í. En náttúrulega á einhverjum tímapunkti ef þetta heldur svona áfram þá má leiða líkur að því að þeir taki þátt í þessu.“ Íranir vilji ekki að NATO dragist inn í átökin Á miðvikudag var greint frá því að loftvarnarkerfi Atlantshafsbandalagsins (NATO) hafi verið virkjað þegar flugskeyti frá Íran fór inn í lofthelgi Tyrklands. Þetta hefur vakið upp spurningar um það hvort NATO-ríkin komi til með að dragast inn í átökin. Kjartan telur ólíklegt að svo verði og bendir á að bæði stjórnvöld í Tyrklandi og Bandaríkjunum hafi gert lítið úr atvikinu. „Þannig að við erum ekki enn þá komin þangað að þessi NATO-grein verði virkjuð og að allir fari þarna inn. Það held ég að gætu aldrei verið hagsmunir íranskra stjórnvalda að draga NATO inn í þessa styrjöld og að þeir muni frekar reyna að halda áfram í því kannski að reyna að sýna hver máttur þeirra er án þess kannski að ganga svo langt að NATO þurfi að dragast inn í þetta. En náttúrulega þegar aðstæðurnar eru orðnar svona þá geta mistök gerst og það er kannski helst þar sem við sjáum að einhverjir svona hlutir gætu farið að þróast.“ Íran Árásir Bandaríkjanna og Ísraels á Íran Bandaríkin Donald Trump Mest lesið Akranes og Akureyri dæmi þar sem hættan sé raunveruleg Innlent Rispur á bílum út um allan bæ og tjón upp á hundruð þúsunda Innlent „Þetta var algjörlega magnað“ Innlent „Við erum ekkert að biðja um einhverja sérmeðferð“ Innlent Hafi verið beggja vegna borðsins Innlent Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Erlent „Sólveig Anna virðist vera með mig algjörlega á heilanum“ Innlent Telur núna sannað að fundin sé hin rétta Brattahlíð Eiríks rauða Innlent Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Erlent Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Erlent Fleiri fréttir Tígrisdýrið verður ekki aflífað Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Fær aukadag til stjórnarmyndunar Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Útskrifuð af sjúkrahúsi og send aftur í fangelsið Vill nýjan Úkraínuforseta Lést eftir árás tígrisdýrs í dýragarði Níu létust eftir skotárás Þrjú börn meðal fimmtán látinna í árás á íbúðarblokkir Áfall fyrir Evrópu og vestræna samvinnu Þúsundum gert að yfirgefa heimili sín vegna Isaias Bandaríkin fjárfesti í stríðsrekstri Pútíns Vance ætlar ekki að horfa á aftökuna í beinni Skrúðgangan bönnuð eftir tveggja vikna pattstöðu Trump samdi við Pútín um dísel Vance biðlar til ungra reiðra manna Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Navanethem Pillay hlaut friðarverðlaun Nóbels Bein útsending: Hver hlýtur friðarverðlaun Nóbels? Yfir sjötíu þúsund mótmæltu þrátt fyrir umbótatillögur Veðmál á sigur Navalnaju hrúgast inn Maður skotinn af fulltrúum ICE í New York Sjá meira
Kjartan segir það rétt hjá stjórnvöldum í Bandaríkjunum að þau séu í mun betri hernaðarlegri stöðu en Íranir „en aftur á móti ber kannski að taka orðum frá stjórnvöldum í Washington með ákveðnum fyrirvara og við vitum að þetta er frekar óvinsæl árás meðal Bandaríkjamanna. Þannig að það er nú spurning hvort það beri ekki að hlusta á þessi orð í því ljósi að það sé verið að blása Bandaríkjamönnum ákveðna von í brjóst.“ Margt sé enn óljóst með framhaldið og ekki hafi verið gert út af við íranska herinn. Þá ríki spurningar um það hvert eiginlegt markmið Bandaríkjamanna sé með hernaðaraðgerðunum í Íran. „Við munum hvert markmiðið var hérna í sumar þegar það voru gerðar árásir á Íran líka, þar sem átti að taka út kjarnorkuáætlunina og allt svoleiðis. Það tókst víst þá, en samt er það aftur orðið takmarkið núna,“ sagði Kjartan í kvöldfréttum Sýnar. Hægt að hrósa sigri hvenær sem er Mögulega þurfi að bíða eftir því að sigri verði lýst yfir í færslu á samfélagsmiðlum. „Það sem við höfum séð, öll þessi óljósu markmið og oft hafa bandarískir ráðamenn til dæmis talað hver á móti hverjum öðrum í raun um þessi markmið. Þannig að það er nú hægt að lýsa því bara yfir að þeim hafi verið náð í raun hvenær sem er. Afleiðingarnar fyrir íranskt samfélag hins vegar verða gríðarlegar eftir að þetta er búið að eiga sér stað og svo sem ekki gott að segja hvernig þetta allt saman þróast og hvernig stjórnarfarið í Íran á eftir að koma út úr þessu öllu saman.“ Persaflóaríkin í þröngri stöðu Kjartan segir ekki útilokað að nágrannaríki Írans dragist inn í átökin. Það virðist hafa verið markmið Írana að skjóta á sem flestar bandarískar herstöðvar á svæðinu. „Það hafa nú verið einhver samskipti þarna á milli íranskra ráðamanna og ráðamanna í Persaflóanum þar sem þau hafa fordæmt þetta og Íranar hafa sagst vera nauðbeygðir til að gera þetta svona. Persaflóaríkin eru í mjög þröngri stöðu í raun. Hvort þeir vilji láta blanda sér í þetta, það kannski fer eftir því hvernig þetta þróast og hvenær Bandaríkin ákveða að segja þetta gott, hvort þeir dragist þarna inn í. En náttúrulega á einhverjum tímapunkti ef þetta heldur svona áfram þá má leiða líkur að því að þeir taki þátt í þessu.“ Íranir vilji ekki að NATO dragist inn í átökin Á miðvikudag var greint frá því að loftvarnarkerfi Atlantshafsbandalagsins (NATO) hafi verið virkjað þegar flugskeyti frá Íran fór inn í lofthelgi Tyrklands. Þetta hefur vakið upp spurningar um það hvort NATO-ríkin komi til með að dragast inn í átökin. Kjartan telur ólíklegt að svo verði og bendir á að bæði stjórnvöld í Tyrklandi og Bandaríkjunum hafi gert lítið úr atvikinu. „Þannig að við erum ekki enn þá komin þangað að þessi NATO-grein verði virkjuð og að allir fari þarna inn. Það held ég að gætu aldrei verið hagsmunir íranskra stjórnvalda að draga NATO inn í þessa styrjöld og að þeir muni frekar reyna að halda áfram í því kannski að reyna að sýna hver máttur þeirra er án þess kannski að ganga svo langt að NATO þurfi að dragast inn í þetta. En náttúrulega þegar aðstæðurnar eru orðnar svona þá geta mistök gerst og það er kannski helst þar sem við sjáum að einhverjir svona hlutir gætu farið að þróast.“
Íran Árásir Bandaríkjanna og Ísraels á Íran Bandaríkin Donald Trump Mest lesið Akranes og Akureyri dæmi þar sem hættan sé raunveruleg Innlent Rispur á bílum út um allan bæ og tjón upp á hundruð þúsunda Innlent „Þetta var algjörlega magnað“ Innlent „Við erum ekkert að biðja um einhverja sérmeðferð“ Innlent Hafi verið beggja vegna borðsins Innlent Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Erlent „Sólveig Anna virðist vera með mig algjörlega á heilanum“ Innlent Telur núna sannað að fundin sé hin rétta Brattahlíð Eiríks rauða Innlent Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Erlent Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Erlent Fleiri fréttir Tígrisdýrið verður ekki aflífað Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Fær aukadag til stjórnarmyndunar Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Útskrifuð af sjúkrahúsi og send aftur í fangelsið Vill nýjan Úkraínuforseta Lést eftir árás tígrisdýrs í dýragarði Níu létust eftir skotárás Þrjú börn meðal fimmtán látinna í árás á íbúðarblokkir Áfall fyrir Evrópu og vestræna samvinnu Þúsundum gert að yfirgefa heimili sín vegna Isaias Bandaríkin fjárfesti í stríðsrekstri Pútíns Vance ætlar ekki að horfa á aftökuna í beinni Skrúðgangan bönnuð eftir tveggja vikna pattstöðu Trump samdi við Pútín um dísel Vance biðlar til ungra reiðra manna Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Navanethem Pillay hlaut friðarverðlaun Nóbels Bein útsending: Hver hlýtur friðarverðlaun Nóbels? Yfir sjötíu þúsund mótmæltu þrátt fyrir umbótatillögur Veðmál á sigur Navalnaju hrúgast inn Maður skotinn af fulltrúum ICE í New York Sjá meira