Bráðamóttakan megi ekki vera „forarpyttur sýkinga og hættu“ Hólmfríður Gísladóttir skrifar 20. febrúar 2026 07:40 Bráðalæknar mótmæla því að bráðamóttakan sitji ein uppi með vandann, til að vernda legudeildirnar. Vísir/Vilhelm Gunnarsson „Hvers vegna er álagi innan Landspítalans svona misskipt milli Bráðamóttöku og legudeilda Landspítala með tilheyrandi skaða fyrir sjúklinga og starfsfólk? Við viljum að Bráðamóttakan og hennar starf verði framvegis verndað, frekar en að hún sé gerð að forarpytti sýkinga og hættu.“ Þetta segir Félag bráðalækna í opnu bréfi til forsætisráðherra, heilbrigðisráðherra og fjármálaráðherra sem birt var í gær, um stöðu mála á bráðamóttöku Landspítalans. Félagið talar um „innviðaskuld“ í búsetuúrræðum og aðhlynningu aldraða, sem valdi því að Landspítalinn sé iðulega með um hundrað sjúklinga á legudeildum sem hafa lokið meðferð en fá ekki pláss á hjúkrunarheimili. Heildarfjöldi aldraða sem þarfnast aðhlynningar en fá hana ekki sé að minnsta kosti 700. Bráðalæknar mótmæla rökum sem Jón Magnús Kristjánsson, aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra, setti fram í grein á dögunum og segjast óttast að viðhorf hans endurspegli skoðun ráðherra og misskilning á vanda bráðamóttökunnar. Þeir benda meðal annars á að rúmanýtingin á bráðamóttökunni sé oft langt yfir 150 prósent og að fjöldinn sem liggur þar inni jafngildi tveimur legudeildum. „Þetta leggur óhóflegt álag á hjúkrunarfræðinga, sjúkraliða og aðstoðarfólk bráðamóttöku, langt umfram það sem er á legudeildum spítalans,“ segir í yfirlýsingunni. Þau rök að ekki sé hægt að flytja sjúklinga á legudeildir án þess að mönnun fylgi eigi ekki síður við á bráðamóttökunni. Þá séu bráðalæknar hjartanlega sammála þeirri staðhæfingu að sjúklingar með sérhæfð og flókin vandamál þurfi að liggja á deild þar sem starfsfólk hefur viðeigandi menntun og reynslu. „Færa má rök fyrir því að sérmenntaður hjúkrunarfræðingur í meðferð einstaklinga með nýtt heilablóðfall sé betur til þess fallinn að sinna einum fleiri slíkum einstaklingi heldur en hjúkrunarfræðingur sérfróður um fyrstu meðferð og greiningu sem sinnir honum í langlegu sem þriðja eða fjórða umframsjúklingi á eftir öllum sínum bráðasjúklingum.“ Hvað varðar sýkingavarnir sinni starfsfólk bráðamóttöku sjúklingum með smitandi sjúkdóma við algjörlega óviðunandi aðstæður, með tilheyrandi áhættu fyrir eigin heilsu, heilsu sjúklinga og aðstandenda. „Nýlegar fréttir af starfsmönnum bráðamóttöku með jákvæð berklapróf undirstrika þetta og eru gríðarlegt áhyggjuefni. Hvort sem þessir starfsmenn fái smitandi berkla eða ekki þá liggur fyrir höndum löng fyrirbyggjandi meðferð hjá þeim og oft ótti og angist vegna eins alvarlegs sjúkdóms og berklar eru,“ segja bráðalæknar. Ef ekki megi leggja of mikið af sjúklingum inn á deildir eigi það ekki síður við á bráðamóttökunni. Bráðalæknar kalla eftir „menningarbreytingu“, þar sem legudeildir kalli til sín innlagða sjúklinga frekear en að bráðadeildin þurfi að „ýta þeim yfir“. „Til þess að þetta sé gerlegt þarf að opna strax hjúkrunarrými fyrir þá 100 einstaklinga sem hafa fengið færni- og heilsumat en liggja á deildum spítalans að bíða eftir nýju heimili. Til dæmis með því að opna deildir á lokuðum sjúkrahúsum eða hótelum. Svo þarf að byggja fyrir hina 600 sem enn eru heima hjá sér við illan leik. Aldraðir og hrumir eru þjóðfélagshópur sem á sér fáa málsvara. Það má benda hæstvirtum þingheimi á það að um þriðjungur þingheims muni þurfi á plássi á hjúkrunarheimili að halda innan 20 ára. Hvað þarf að gerast til að neyðarástandi sé lýst yfir og brugðist verði við? Við skorum á heilbrigðisyfirvöld að gera gangskör í þessum málum. Vandamálið sem við stöndum frammi fyrir í dag er skortur á framtíðarsýn og dugleysi heilbrigðisyfirvalda, fjármálaráðherra og annarra stjórnenda í heilbrigðiskerfinu síðastliðin 20 ár. Ekki bæta ykkar nöfnum á þann lista!“ Heilbrigðismál Landspítalinn Ástand á bráðamóttöku Landspítalans Berklar Mest lesið „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Innlent Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Innlent Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Innlent Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Erlent Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Innlent Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Innlent Spreyttu þig á PISA-spurningunum Innlent Alelda bíll í Kópavogi Innlent Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Innlent Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Erlent Fleiri fréttir Afturkalla lóðaúthlutun til tveggja trúfélaga Spreyttu þig á PISA-spurningunum „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Hlaut Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti Geti fundið Tækniskólanum góðan stað á Akureyri Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Með lambúshettu að prófa sírenur og gjallarhorn Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Alelda bíll í Kópavogi Grunaður barnaníðingur gengur laus Varanlega sviptur vörslu á hundum sem hann skildi eftir í sóðaskap Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Dularfullt drónaflug í Kópavogi vekur íbúum ugg Gæti þaggað niður í röddum landsbyggðarinnar Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Tvö mál í dag þar sem ógnað var með hnífi Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Sunnlendingar buðu best í breikkun á Kjalarnesi Stefna á að aflýsa öllum flugferðum Fagnar uppreisninni Tekjur Bílastæðasjóðs 258 milljónum yfir áætlun með hjálp skannbílsins Ráða nýjan forstjóra þvert á ósk framkvæmdastjóra Fimm aukaíbúðir þar sem aðeins mátti vera ein Kannast ekkert við málið og segir lögreglu hafa komið fíkniefnum fyrir Blindfullum unglingum fækkar Blendnar tilfinningar á Degi íslenskrar náttúru Margir telji húsnæði brottfararstöðvar of nærri íbúabyggð Sævar las upp yfirlýsingu: „Ég treysti ákæruvaldinu ekki“ Höfnuðu ráðgjöf um að göng undir Klettsháls yrðu í forgangi Fréttir af dagsleyfi kynferðisbrotamanns slógu ráðherra illa Sjá meira
Þetta segir Félag bráðalækna í opnu bréfi til forsætisráðherra, heilbrigðisráðherra og fjármálaráðherra sem birt var í gær, um stöðu mála á bráðamóttöku Landspítalans. Félagið talar um „innviðaskuld“ í búsetuúrræðum og aðhlynningu aldraða, sem valdi því að Landspítalinn sé iðulega með um hundrað sjúklinga á legudeildum sem hafa lokið meðferð en fá ekki pláss á hjúkrunarheimili. Heildarfjöldi aldraða sem þarfnast aðhlynningar en fá hana ekki sé að minnsta kosti 700. Bráðalæknar mótmæla rökum sem Jón Magnús Kristjánsson, aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra, setti fram í grein á dögunum og segjast óttast að viðhorf hans endurspegli skoðun ráðherra og misskilning á vanda bráðamóttökunnar. Þeir benda meðal annars á að rúmanýtingin á bráðamóttökunni sé oft langt yfir 150 prósent og að fjöldinn sem liggur þar inni jafngildi tveimur legudeildum. „Þetta leggur óhóflegt álag á hjúkrunarfræðinga, sjúkraliða og aðstoðarfólk bráðamóttöku, langt umfram það sem er á legudeildum spítalans,“ segir í yfirlýsingunni. Þau rök að ekki sé hægt að flytja sjúklinga á legudeildir án þess að mönnun fylgi eigi ekki síður við á bráðamóttökunni. Þá séu bráðalæknar hjartanlega sammála þeirri staðhæfingu að sjúklingar með sérhæfð og flókin vandamál þurfi að liggja á deild þar sem starfsfólk hefur viðeigandi menntun og reynslu. „Færa má rök fyrir því að sérmenntaður hjúkrunarfræðingur í meðferð einstaklinga með nýtt heilablóðfall sé betur til þess fallinn að sinna einum fleiri slíkum einstaklingi heldur en hjúkrunarfræðingur sérfróður um fyrstu meðferð og greiningu sem sinnir honum í langlegu sem þriðja eða fjórða umframsjúklingi á eftir öllum sínum bráðasjúklingum.“ Hvað varðar sýkingavarnir sinni starfsfólk bráðamóttöku sjúklingum með smitandi sjúkdóma við algjörlega óviðunandi aðstæður, með tilheyrandi áhættu fyrir eigin heilsu, heilsu sjúklinga og aðstandenda. „Nýlegar fréttir af starfsmönnum bráðamóttöku með jákvæð berklapróf undirstrika þetta og eru gríðarlegt áhyggjuefni. Hvort sem þessir starfsmenn fái smitandi berkla eða ekki þá liggur fyrir höndum löng fyrirbyggjandi meðferð hjá þeim og oft ótti og angist vegna eins alvarlegs sjúkdóms og berklar eru,“ segja bráðalæknar. Ef ekki megi leggja of mikið af sjúklingum inn á deildir eigi það ekki síður við á bráðamóttökunni. Bráðalæknar kalla eftir „menningarbreytingu“, þar sem legudeildir kalli til sín innlagða sjúklinga frekear en að bráðadeildin þurfi að „ýta þeim yfir“. „Til þess að þetta sé gerlegt þarf að opna strax hjúkrunarrými fyrir þá 100 einstaklinga sem hafa fengið færni- og heilsumat en liggja á deildum spítalans að bíða eftir nýju heimili. Til dæmis með því að opna deildir á lokuðum sjúkrahúsum eða hótelum. Svo þarf að byggja fyrir hina 600 sem enn eru heima hjá sér við illan leik. Aldraðir og hrumir eru þjóðfélagshópur sem á sér fáa málsvara. Það má benda hæstvirtum þingheimi á það að um þriðjungur þingheims muni þurfi á plássi á hjúkrunarheimili að halda innan 20 ára. Hvað þarf að gerast til að neyðarástandi sé lýst yfir og brugðist verði við? Við skorum á heilbrigðisyfirvöld að gera gangskör í þessum málum. Vandamálið sem við stöndum frammi fyrir í dag er skortur á framtíðarsýn og dugleysi heilbrigðisyfirvalda, fjármálaráðherra og annarra stjórnenda í heilbrigðiskerfinu síðastliðin 20 ár. Ekki bæta ykkar nöfnum á þann lista!“
Heilbrigðismál Landspítalinn Ástand á bráðamóttöku Landspítalans Berklar Mest lesið „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Innlent Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Innlent Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Innlent Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Erlent Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Innlent Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Innlent Spreyttu þig á PISA-spurningunum Innlent Alelda bíll í Kópavogi Innlent Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Innlent Varði breytingar á reglum um ráðningar og dýraníð Erlent Fleiri fréttir Afturkalla lóðaúthlutun til tveggja trúfélaga Spreyttu þig á PISA-spurningunum „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Hlaut Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti Geti fundið Tækniskólanum góðan stað á Akureyri Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Með lambúshettu að prófa sírenur og gjallarhorn Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Alelda bíll í Kópavogi Grunaður barnaníðingur gengur laus Varanlega sviptur vörslu á hundum sem hann skildi eftir í sóðaskap Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Dularfullt drónaflug í Kópavogi vekur íbúum ugg Gæti þaggað niður í röddum landsbyggðarinnar Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Tvö mál í dag þar sem ógnað var með hnífi Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Sunnlendingar buðu best í breikkun á Kjalarnesi Stefna á að aflýsa öllum flugferðum Fagnar uppreisninni Tekjur Bílastæðasjóðs 258 milljónum yfir áætlun með hjálp skannbílsins Ráða nýjan forstjóra þvert á ósk framkvæmdastjóra Fimm aukaíbúðir þar sem aðeins mátti vera ein Kannast ekkert við málið og segir lögreglu hafa komið fíkniefnum fyrir Blindfullum unglingum fækkar Blendnar tilfinningar á Degi íslenskrar náttúru Margir telji húsnæði brottfararstöðvar of nærri íbúabyggð Sævar las upp yfirlýsingu: „Ég treysti ákæruvaldinu ekki“ Höfnuðu ráðgjöf um að göng undir Klettsháls yrðu í forgangi Fréttir af dagsleyfi kynferðisbrotamanns slógu ráðherra illa Sjá meira