Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir og Steinunn Zophoníasdóttir skrifa 16. febrúar 2026 09:33 Hversu mikið af því sem við heyrum um getnaðarvarnir er í raun rétt? Er áhrifavaldurinn á TikTok áreiðanlegur eða kannski bara að reyna að fá sem flest áhorf? Það eru því miður ansi miklar líkur á að það sem við heyrum sé ekki alltaf byggt á rannsóknum eða bestu þekkingu. Það hafa örugglega lang flestar konur heyrt ýmsar útgáfur af lífsseigum en um leið röngum sögum um pilluna, lykkjuna og aðrar getnaðarvarnir. Hér eru nokkrar sögusagnir sem við höfum heyrt ansi oft. Það er skaðlegt heilsunni að sleppa blæðingum með notkun getnaðarvarna. Pillan minnkar frjósemi eða getur valdið ófrjósemi. Konur mega ekki fá lykkjuna fyrr en þær hafa eignast barn. Þetta eru allt lífseigar sögur sem erfitt er að kveða niður. Eins og margar sögur sem ganga á samfélagsmiðlunum eða bara í vinkonuspjalli eru þær allar rangar. Góð reynsla af einstaklingsráðgjöf Við hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins höfum boðið konum og öðrum einstaklingum með leg upp á einstaklingsráðgjöf um getnaðarvarnir í tæplega tvö ár. Reynslan hefur verið virkilega góð, tímar í ráðgjöf bókast venjulega hratt upp og það er mikil ánægja með tímana hjá þeim sem koma. Í getnaðarvarnarráðgjöfinni fer hjúkrunarfræðingur eða ljósmóðir yfir heilsufars- og kynheilbrigðissögu og kynnir ólíkar tegundir getnaðarvarna. Þannig er einstaklingurinn aðstoðaður við að taka upplýsta ákvörðun um hvaða getnaðarvörn henti best hverju sinni. Markmiðið er að auðvelda konum að stjórna sinni frjósemi og fyrirbyggja þungun þegar hennar er ekki óskað. Að sjálfsögðu er fyllsta trúnaðar gætt eins og í öðrum samskiptum við heilbrigðisstarfsfólk. Konur sem velja að nota ákveðna getnaðarvörn í ráðgjöfinni geta fengið ávísun fyrir hormónagetnaðarvörnum og leiðbeiningar um notkun. Kjósi þær lykkju eða staf er bókaður annar tími fyrir uppsetningu. Tímum fjölgað Í ljósi þess hversu vel sótt ráðgjöfin er höfum við hjá Heilsubrú aukið framboð á tímum verulega. Það er auðvelt að bóka tíma í gegnum mínar síður á Heilsuveru. Kostnaður fyrir ráðgjöf er aðeins 500 krónur, sem er sama upphæð og hefðbundið komugjald á heilsugæslustöð. Sama gjald er greitt fyrir mögulega endurkomu vegna uppsetningar. Ráðgjöfin er í boði fyrir konur hvar sem er á landinu Hún fer fram hjá Heilsubrú í Mjóddinni, eða Heilsugæslunni Hlíðum. Því miður getum við ekki boðið upp á þessi viðtöl í fjarþjónustu eins og er, en við erum að skoða leiðir til að gera það í framtíðinni. Tökum góðar ákvarðanir Við viljum öll taka góðar ákvarðanir um eigið heilbrigði, þar með talið kynheilbrigði. Því miður eru margir sjálfskipaðir sérfræðingar tilbúnir til að veita ýmiskonar ráð á TikTok, Instagram eða bara í spjalli á kaffistofunni og oft erfitt að átta sig á því hvað er rétt og hvað er rangt. Við vitum líka að oft eru getnaðarvarnir valdar út frá reynslu kvenna í nærumhverfinu. Þó að ein tegund getnaðarvarna henti vinkonu eða frænku er ekki þar með sagt að hún henti öllum. Það er sem betur fer auðvelt fyrir konur og aðra einstaklinga með leg að fá réttar upplýsingar um getnaðarvarnir og ráðgjöf um hvað hentar. Fyrsta skrefið er að bóka tíma í getnaðarvarnarráðgjöf hjá okkur í gegnum Heilsuveru. Jórunn Oddsdóttir og Steinunn Zophoníasdóttir, ljósmæður hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilsugæsla Mest lesið Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson Skoðun Skoðun Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Sjá meira
Hversu mikið af því sem við heyrum um getnaðarvarnir er í raun rétt? Er áhrifavaldurinn á TikTok áreiðanlegur eða kannski bara að reyna að fá sem flest áhorf? Það eru því miður ansi miklar líkur á að það sem við heyrum sé ekki alltaf byggt á rannsóknum eða bestu þekkingu. Það hafa örugglega lang flestar konur heyrt ýmsar útgáfur af lífsseigum en um leið röngum sögum um pilluna, lykkjuna og aðrar getnaðarvarnir. Hér eru nokkrar sögusagnir sem við höfum heyrt ansi oft. Það er skaðlegt heilsunni að sleppa blæðingum með notkun getnaðarvarna. Pillan minnkar frjósemi eða getur valdið ófrjósemi. Konur mega ekki fá lykkjuna fyrr en þær hafa eignast barn. Þetta eru allt lífseigar sögur sem erfitt er að kveða niður. Eins og margar sögur sem ganga á samfélagsmiðlunum eða bara í vinkonuspjalli eru þær allar rangar. Góð reynsla af einstaklingsráðgjöf Við hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins höfum boðið konum og öðrum einstaklingum með leg upp á einstaklingsráðgjöf um getnaðarvarnir í tæplega tvö ár. Reynslan hefur verið virkilega góð, tímar í ráðgjöf bókast venjulega hratt upp og það er mikil ánægja með tímana hjá þeim sem koma. Í getnaðarvarnarráðgjöfinni fer hjúkrunarfræðingur eða ljósmóðir yfir heilsufars- og kynheilbrigðissögu og kynnir ólíkar tegundir getnaðarvarna. Þannig er einstaklingurinn aðstoðaður við að taka upplýsta ákvörðun um hvaða getnaðarvörn henti best hverju sinni. Markmiðið er að auðvelda konum að stjórna sinni frjósemi og fyrirbyggja þungun þegar hennar er ekki óskað. Að sjálfsögðu er fyllsta trúnaðar gætt eins og í öðrum samskiptum við heilbrigðisstarfsfólk. Konur sem velja að nota ákveðna getnaðarvörn í ráðgjöfinni geta fengið ávísun fyrir hormónagetnaðarvörnum og leiðbeiningar um notkun. Kjósi þær lykkju eða staf er bókaður annar tími fyrir uppsetningu. Tímum fjölgað Í ljósi þess hversu vel sótt ráðgjöfin er höfum við hjá Heilsubrú aukið framboð á tímum verulega. Það er auðvelt að bóka tíma í gegnum mínar síður á Heilsuveru. Kostnaður fyrir ráðgjöf er aðeins 500 krónur, sem er sama upphæð og hefðbundið komugjald á heilsugæslustöð. Sama gjald er greitt fyrir mögulega endurkomu vegna uppsetningar. Ráðgjöfin er í boði fyrir konur hvar sem er á landinu Hún fer fram hjá Heilsubrú í Mjóddinni, eða Heilsugæslunni Hlíðum. Því miður getum við ekki boðið upp á þessi viðtöl í fjarþjónustu eins og er, en við erum að skoða leiðir til að gera það í framtíðinni. Tökum góðar ákvarðanir Við viljum öll taka góðar ákvarðanir um eigið heilbrigði, þar með talið kynheilbrigði. Því miður eru margir sjálfskipaðir sérfræðingar tilbúnir til að veita ýmiskonar ráð á TikTok, Instagram eða bara í spjalli á kaffistofunni og oft erfitt að átta sig á því hvað er rétt og hvað er rangt. Við vitum líka að oft eru getnaðarvarnir valdar út frá reynslu kvenna í nærumhverfinu. Þó að ein tegund getnaðarvarna henti vinkonu eða frænku er ekki þar með sagt að hún henti öllum. Það er sem betur fer auðvelt fyrir konur og aðra einstaklinga með leg að fá réttar upplýsingar um getnaðarvarnir og ráðgjöf um hvað hentar. Fyrsta skrefið er að bóka tíma í getnaðarvarnarráðgjöf hjá okkur í gegnum Heilsuveru. Jórunn Oddsdóttir og Steinunn Zophoníasdóttir, ljósmæður hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins.
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar