Sam­göngur þurfa jafn­vægi, ekki skot­grafir

Umræða um samgöngur á höfuðborgarsvæðinu hefur á köflum þróast í skotgrafir þar sem einkabíll og almenningssamgöngur eru sett fram sem andstæður. Slík nálgun er hvorki skynsöm né til hagsbóta fyrir samfélagið. Samgöngukerfi nútímaborgar þarf að byggja á samspili ólíkra ferðamáta, ekki útilokun.

Stundum er því haldið fram að sveitarfélög hafi „engar tekjur af umferð en aðeins kostnað“ og að það réttlæti takmarkanir á einkabílaumferð. Sú mynd er of einföld. Sveitarfélög eru ekki rekin eins og hagnaðardrifin fyrirtæki þar sem hver þjónustuþáttur þarf að standa undir sér. Hlutverk þeirra er að tryggja lífsgæði, aðgengi og virkni samfélagsins. Samgöngur eru þar lykilinnviður, rétt eins og skólar, leikskólar og íþróttastarf, sem enginn metur eingöngu út frá beinum tekjum.

Einnig er rétt að hafa í huga að margar af stærstu umferðaræðum borgarinnar eru hluti ríkisvegakerfisins. Ábyrgð og kostnaður við uppbyggingu og viðhald dreifist því milli ríkis og sveitarfélaga.

Flestir eru sammála um að bæta þurfi almenningssamgöngur. Ágreiningurinn snýst frekar um leiðir og forgangsröðun. Borgarlínan eru hugmyndir um umfangsmikið og kostnaðarsamt verkefni miðað við stærð og þéttleika höfuðborgarsvæðisins. Því er eðlilegt að slíkar framkvæmdir byggi á ítarlegum greiningum, raunhæfum kostnaðaráætlunum og skýrri forgangsröðun fjármuna.

Ljóst er að framkvæmdatími stórra innviðaverkefna eins og Borgarlínu getur haft veruleg áhrif á umferð og aðgengi. Margir íbúar hafa áhyggjur af þeim tímabundnu truflunum sem fylgja og af því hvernig rými á götum borgarinnar verður ráðstafað til lengri tíma. Slíkar áhyggjur eru eðlilegur hluti af lýðræðislegri umræðu og mikilvægt að þær fái málefnalega umfjöllun.

Á sama tíma eru vandamál dagsins í dag raunveruleg. Flöskuhálsar, hægagangur á lykilæðum og veikleikar í leiðakerfi strætó eru áskoranir sem hægt er að bregðast við strax. Fjölgun ferða, markvissar forgangsakreinar, snjallvæðing og gagnadrifin skipulagning geta skilað ávinningi á styttri tíma.

Samgöngukerfið er fjölbreytt. Hjólastígar, gönguleiðir og reiðvegir eru hluti af heildinni og sýna að samgöngur snúast um samfélagslega hagsmuni, ekki aðeins tekjur eða gjaldtöku.

Markmiðið ætti að vera samspil, ekki skautun. Einkabílar, almenningssamgöngur, hjólreiðar og aðrir ferðamátar eiga allir sitt hlutverk. Skynsamleg samgöngustefna byggir á jafnvægi, sveigjanleika og raunsæi.

Á endanum snýst þetta ekki um að vera með eða á móti einum ferðamáta, heldur um að nýta fjármuni skynsamlega og byggja kerfi sem þjónar fólki, strax í dag og til framtíðar.

Höfundur er stjórnarmaður í Félagi Sjálfstæðismanna í Grafarvogi.