„Seðla­banka­stjóri gat ekki sagt það skýrar“

Nýlegt verðbólguskot má fyrst og fremst rekja til hækkunar á opinberum gjöldum og þjónustu um áramótin, að því er fram kom við kynningu á ákvörðun peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands, sem ákvað að halda vöxtum óbreyttum fram í miðjan mars. Verðbólga mælist nú 5,2 prósent og hefur ekki verið meiri í rúmt ár. Talið er að verðbólga hjaðni á næstu mánuðum og verði fimm prósent á fyrstu þremur mánuðum ársins, sem er þó meira en gert var ráð fyrir í nóvember. Greiningardeildir hafa spáð því að vaxtalækkun frestist fram á vorið, af þeim sökum.

Guðlaugur Þór Þórðarson þingmaður Sjálfstæðisflokksins og Dagur B. Eggertsson þingmaður Samfylkingarinnar ræddu þráláta verðbólguna í beinni útsendingu í kvöldfréttum en þeir eiga báðir sæti í fjárlaganefnd.

Almenningur borgi misfellur

Guðlaugur Þór verðbólguskotið ekki koma sér á óvart.

„Þetta var allt saman fyrirséð og því miður er það þannig að þegar ríkisstjórnir ganga svona fram þá er það almenningur sem borgar brúsann.“

Dagur B. Eggertsson segir um einskiptisbreytingu að ræða. Það sé hjöðnun í hagkerfinu og verðbólgan á niðurleið.

„Þetta er kannski tímabundin hraðahindrun í því en meginstefnan er rétt og þess vegna skiptir máli að anda í gegnum þetta og átta sig á því að þetta eigi ekki að auka verðbólguvæntingar til framtíðar.“

„Þetta eru peningar sem koma inn í ríkiskassann til að borga fyrir átak í samgöngumálum, borga fyrir að bæta vegakerfið og það mun skapa hagvöxt þegar fram í sækir. Þegar við horfum í gegnum þetta er verðbólgan á niðurleið, hagvöxturinn á uppleið og við erum að fara að fjárfesta í mikilvægum innviðum og loka gatinu í ríkisfjármálum sem skiptir bæði máli til langs og skemmri tíma.“

Ekki hraðahindrun heldur gengið þvert á loforð

Guðlaugur Þór segir málið klippt og skorið. Til að ná niður verðbólgu þurfi að skila hallalausum fjárlögum og sýna aðhald í útgjöldum.

„En það var gert akkúrat öfugt. Við höfum ekki séð aðra eins aukningu í ríkisrekstri í áratugi: 143 milljarðar. Til samanburðar voru þetta 70 milljarðar á kosningaári,“ segir hann.

Það sé ekkert plan.

„Ég bara trúi því ekki að ég sé hér með forystumanni í stjórnmálum sem horfir í myndavélina og segir: „Nei, nei, skattar hafa ekkert verið hækkaðir.“ Seðlabankastjóri gat ekki sagt þetta skýrara. Þetta er ekki hraðahindrun þetta er þvert á það sem menn sögðu. Menn sögðu: „Kjósið okkur, við erum með sleggju, við ætlum að berja niður vextina og verðbólguna.“ Nú er komið ár og ekkert af því hefur gerst,“ segir Guðlaugur.

Einstaka mælingar

Dagur ítrekar að um tímabundna hnökra sé að ræða.

„Við sjáum hjöðnun í hagkerfinu, verðbólgan er á niðurleið þrátt fyrir þessa tímabundnu hækkun. Við erum að flýta því að ná hallalausum fjárlögum. Við innleiddum stöðugleikaáætlun í þinginu í tengslum við fjármálaáætlun síðastliðið vor. Við erum að reyna að taka á þessu af ábyrgð og festu. Við skorumst ekkert undan því að það er ekki gott að sjá einstakar mælingar á uppleið en meginatriðið er að verðbólgan er á niðurleið. Það er mjög mikilvægt að þetta verði ekki til þess að fólki líði eins og það sé eðlilegt að hækka verð í verslunum eða á dælunni. Við verðum að standa saman um að ná þessum stærðum niður, eins og við höfum talað fyrir, eins og við höfum lagt áætlanir fyrir, eins og Seðlabankinn stefnir að og öll ábyrg öfl í samfélaginu ættu að standa saman um.“