Ras­ismi er ekki „hægri“, hann er bara bjána­legur

Það er sérstakt hvernig fordómar hafa verið málaðir upp sem „hægristefna“. Rasísk tortryggni og andúð á samkynhneigð eru skyndilega kölluð „öfga hægri“ og pakkað inn sem pólitísk hugmyndafræði hægrimanna og jafnvel frjálshyggju. Þetta er ekki góð greining. Þetta er bara rangt.

Frjálshyggja snýst um eitt einfalt atriði sem virðist fara sífellt fram hjá fólki: einstaklinginn. Ekki hópinn, ekki ættarnafnið, ekki upprunann, ekki bankabókina, ekki hárlit, ekki kynhneigð, ekki kynþátt. Einstaklinginn. Ef þú átt sjálfan þig, þá áttu líf þitt, orð þín, líkama þinn og sambönd þín. Punktur. Þar er ekkert svigrúm fyrir hóphyggju eins og fordóma. Ríkið, meirihlutinn eða „hefðin“ hafa enga siðferðilega heimild til að segja þér hverja þú mátt elska, hvernig þú mátt lifa, hvað þú mátt segja eða hugsa. Það eina sem bindur þig er sú sjálfsagða krafa að frelsi þitt bitni ekki á frelsi annarra. Fordómar eiga því ekkert skjól í frjálshyggju.

Fordómar eru líka óhagkvæmir

Það er ekki aðeins siðferðilega vafasamt að útiloka fólk vegna húðlitar eða kynhneigðar. Það er líka bjánalegt. Veröldin umbunar hæfni, ekki fordómum. Fyrirtæki sem hafnar hæfileikum út af fordómum er ekki að velja út frá hæfileikum. Það er ekki að gæta hagsmuna sinna með því að velja hæfasta fólkið. Sama gildir um samfélagið í heild og okkur sem einstaklinga. Ef þú lokar þig af frá fólki af því það passar ekki í þína hugmynd um „rétt líf“ eða „réttan lit“, þá missirðu fyrst og fremst sjálfur af tækifærum. Það er ekki fórnfýsi. Það er bjánalegur sjálfsskaði sem skaðar einnig aðra.

Rasismi er ekki „hægri“, hann er bara valdníðsla

Að kalla rasisma „hægri“ er þægileg einföldun. Hún sparar fólki að hugsa og afvegaleiðir umræðu um stjórnmál. Rasismi snýst ekki um frelsi, markaði eða ábyrgð. Hann snýst um að flokka fólk, setja það í kassa og réttlæta vald yfir því. Það gengur gegn frelsi annarra og er því ekki hluti af hugsjón hægrimanna. Slíkt er valdahyggja, sama úr hvaða átt hún kemur. Hægrisinnuð frjálshyggja metur fólk sem einstaklinga. Þjóðernishyggja metur fólk sem hópa. Þetta eru andstæður.

Landamæri snúast ekki um uppruna heldur ábyrgð

Nei, frjálshyggja þýðir ekki opin landamæri og opið tékkhefti. Hún þýðir heldur ekki að fólk megi vaða inn í kerfi þar sem aðrir hafa byggt upp réttindi og krefjast framfærslu án skuldbindinga. Það er ekki frelsi. Það gengur gegn rétti okkar til að verja eign okkar. Slíkt er einfaldlega óréttlæti og í hróplegri andstöðu við frjálshyggju. Samfélög hafa rétt á að verja sameiginleg kerfi sín. Ekki vegna þess að fólk sé „rangt“, heldur vegna þess að kerfi virka bara ef fólk tekur þátt í þeim. Vinna, ábyrgð og virðing fyrir reglum eru ekki fordómar. Þau eru grunnforsenda samfélags og frelsis. Milton Friedman orðaði þetta vel þegar hann sagði að ekki væri hægt að hafa bæði frjálsa innflytjendastefnu og velferðarríki. Hann var ekki að kalla eftir múrum heldur að benda á að ríkið mætti ekki neyða skattgreiðendur til að fjármagna fólksflutninga flóttafólks til landsins.

Frelsi þýðir ekki að samþykkja alla – bara að stjórna engum

Frjálshyggja krefst þess ekki að þú elskir alla. Hún krefst þess bara að þú reynir ekki að ráða yfir lífi annarra. Þú mátt hafa fordóma. Það er þitt mál. En þú mátt ekki fá ríkisvaldið til að framfylgja þeim. Rasismi og andúð á samkynhneigð eru því ekki jaðarvandamál innan frjálshyggju og hægristefnu. Þau eru bein árás á hana.

Höfundur er bæjarstjóri Ölfuss og hægrimaður.