Ekki eina ríkisleið í skólamálum, takk! Rósa Guðbjartsdóttir skrifar 15. janúar 2026 17:30 Kastljósið beinist þessa dagana að skólamálum í kjölfar yfirlýsinga nýs ráðherra í barna-og menntamálaráðuneytinu um endurskoðun og uppstokkun á skólakerfinu. Það er fagnaðarefni að ráðherrann tali umbúðalaust um þau vandamál sem við blasa og að taka eigi á málunum. Skóli án aðgreiningar á þrotum Ráðherrann gerir sér grein fyrir því að stefnan um skóla án aðgreiningar hefur beðið skipbrot og að við þurfum að horfast í augu við það. Álagið í skólastofunum er oft á tíðum óbærilegt og ljóst fyrir löngu að bregðast verði við breyttri samsetningu nemenda í skólunum. Einnig er það jákvætt að taka samræmdu prófin upp að nýju og verður til mikilla bóta ef staðið verður við að birta einkunnir nemenda eftir skólum í landinu líkt og ráðherra boðar. Að birta niðurstöðurnar gefur skólum tækifæri til samanburðar og til að vega og meta aðferðir sínar. Það liggur fyrir að staðan er alvarleg og tala tölurnar sínu máli. Á Íslandi er mun meiri fjármunum varið til skólamála en að meðaltali innan OECD -ríkja en námsárangurinn er umtalsvert lakari en meðaltalið í þessum löndum. Festumst ekki í rörsýn Ég tók þessi mál upp á Alþingi í dag og hvatti ráðherra til að festast, í endurskoðun sinni, ekki í að gera upp á milli mismunandi leiða sem notaðar hafa verið í lestrarkennslu, ,,Byrjendalæsi“, „Kveikjum neistann“, „Lestur er lífsins leikur“ eða hvað aðferðirnar heita. Búum ekki til einhverja eina ríkisleið! Vænlegra til árangurs er að skapa umhverfi þar sem ólíkar og nýjar hugmyndir innan skólakerfisins verða til og fá að blómstra. Til dæmis væri áhugavert fyrir ráðherrann að kynna sér skólastarf innan sjálfstætt rekinna skóla en þeir hafa umtalsvert meira svigrúm en opinberu skólarnir til að beita nýjum aðferðum í störfum sínum og kennslu. Sjálfstætt reknir skólar eru afar mikilvægir í skólaflóru okkar en oftar en ekki hefur hugmyndaríkt og öflugt fólk átt frumkvæði að því að stofna slíka skóla til þess að auka fjölbreytni og valmöguleika í skólakerfinu. Skóli Ísaks Jónssonar, sem fagnar einmitt aldar afmæli á árinu, er gott dæmi þar um en nýsköpun í læsisaðferðum var einmitt þeirra sérstaða. Virkjum allt það metnaðarfulla og kraftmikla fólk sem við eigum í menntakerfinu og leyfum fjölbreyttum hugmyndum þeirra að njóta sín og nýtum okkur reynslu þeirra. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Rósa Guðbjartsdóttir Sjálfstæðisflokkurinn Skóla- og menntamál Mest lesið Er bara best að þegja? Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Skrölt á gömlum Land Cruiser í þjóðaratkvæðagreiðslu Bjarki Fjalar Guðjónsson Skoðun Lengjum opnunartíma leikskóla Aron Ólafsson Skoðun Þau sem hafna framförum Birkir Ingibjartsson Skoðun Daglegt líf eldri borgara í Reykjavík: Afhverju ekki eins og í Regínu? Andrea Edda Guðlaugsdóttir Skoðun Hvernig líður Mosfellsbæ? Anna Sigríður Guðnadóttir Skoðun Frábær árangur í bólusetningum gegn mislingum á Íslandi Ingileif Jónsdóttir Skoðun Þegar jafnréttissjónarmið stjórnmálaflokka bitna á fjárhagsstöðu barnafjölskyldna Kristín Þóra Reynisdóttir Skoðun Stöndum með unga fólkinu í Kópavogi Elvar Bjarki Helgason Skoðun Þegar pólitíska tilfinningarótið tætir niður gagnrýna hugsun og vanvirðir tjáningarfrelsið Sóley Sævarsdóttir Meyer Skoðun Skoðun Skoðun Hafnarfjörður, höfnin, samgöngur og samfélagið Guðmundur Fylkisson skrifar Skoðun Eru huldufólk enn til eða höfum við hætt að sjá það? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Öruggt húsnæði eru mannréttindi - líka í Hafnarfirði Ester Bíbí Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Samgöngusáttmáli er ekki heilagur. Ekkert er slegið í stein Símon Þorkell Símonarson Olsen skrifar Skoðun Hvernig get ég aðstoðað? Sverrir Páll Einarsson skrifar Skoðun Samfélagið í fyrsta sæti Daði Pálsson skrifar Skoðun Þegar pólitíska tilfinningarótið tætir niður gagnrýna hugsun og vanvirðir tjáningarfrelsið Sóley Sævarsdóttir Meyer skrifar Skoðun Menntamál í Hafnarfirði: Raunverulegar lausnir fyrir nemendur og starfsfólk Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skrölt á gömlum Land Cruiser í þjóðaratkvæðagreiðslu Bjarki Fjalar Guðjónsson skrifar Skoðun Þau sem hafna framförum Birkir Ingibjartsson skrifar Skoðun Stöndum með unga fólkinu í Kópavogi Elvar Bjarki Helgason skrifar Skoðun Er bara best að þegja? Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Lengjum opnunartíma leikskóla Aron Ólafsson skrifar Skoðun Hvernig líður Mosfellsbæ? Anna Sigríður Guðnadóttir skrifar Skoðun Daglegt líf eldri borgara í Reykjavík: Afhverju ekki eins og í Regínu? Andrea Edda Guðlaugsdóttir skrifar Skoðun Frábær árangur í bólusetningum gegn mislingum á Íslandi Ingileif Jónsdóttir skrifar Skoðun Þegar jafnréttissjónarmið stjórnmálaflokka bitna á fjárhagsstöðu barnafjölskyldna Kristín Þóra Reynisdóttir skrifar Skoðun Stöðnun? Tölum um staðreyndir Bjarni Halldór Janusson skrifar Skoðun Loforðin sjö – Ofbeldi, hvað svo? – Ég lofa Sigrún Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hver má búa í Garðabæ? Þorbjörg Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Verðlagseftirlit Viðreisnar – Gamall draugur í fylgd skattalækkunar Bergþór Ólason skrifar Skoðun Framsækið skipulag á landsvísu Guðjón Sigurbjartsson skrifar Skoðun Diplómanámið í HÍ: Menntun sem breytir lífi Nemendur í starfstengdu diplómanámi HÍ skrifar Skoðun Frá Jens Mustermann til CR7: hugvekja um vörumerki knattspyrnumanna Jóhann Skúli Jónsson skrifar Skoðun Hvað veist þú? Hugsum áður en við sendum Björk Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvernig kveikjum við neistann? Ólína Laxdal,Sólveig Nikulásdóttir skrifar Skoðun Fangelsismál - hættum þessu rugli Guðbjörg Sveinsdóttir skrifar Skoðun HK á skilið meiri metnað Gunnar Gylfason skrifar Skoðun Frumbyggjar og frumkvöðlar í jarðhita Hveragerði Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Íþróttabærinn Kópavogur Beitir Ólafsson skrifar Sjá meira
Kastljósið beinist þessa dagana að skólamálum í kjölfar yfirlýsinga nýs ráðherra í barna-og menntamálaráðuneytinu um endurskoðun og uppstokkun á skólakerfinu. Það er fagnaðarefni að ráðherrann tali umbúðalaust um þau vandamál sem við blasa og að taka eigi á málunum. Skóli án aðgreiningar á þrotum Ráðherrann gerir sér grein fyrir því að stefnan um skóla án aðgreiningar hefur beðið skipbrot og að við þurfum að horfast í augu við það. Álagið í skólastofunum er oft á tíðum óbærilegt og ljóst fyrir löngu að bregðast verði við breyttri samsetningu nemenda í skólunum. Einnig er það jákvætt að taka samræmdu prófin upp að nýju og verður til mikilla bóta ef staðið verður við að birta einkunnir nemenda eftir skólum í landinu líkt og ráðherra boðar. Að birta niðurstöðurnar gefur skólum tækifæri til samanburðar og til að vega og meta aðferðir sínar. Það liggur fyrir að staðan er alvarleg og tala tölurnar sínu máli. Á Íslandi er mun meiri fjármunum varið til skólamála en að meðaltali innan OECD -ríkja en námsárangurinn er umtalsvert lakari en meðaltalið í þessum löndum. Festumst ekki í rörsýn Ég tók þessi mál upp á Alþingi í dag og hvatti ráðherra til að festast, í endurskoðun sinni, ekki í að gera upp á milli mismunandi leiða sem notaðar hafa verið í lestrarkennslu, ,,Byrjendalæsi“, „Kveikjum neistann“, „Lestur er lífsins leikur“ eða hvað aðferðirnar heita. Búum ekki til einhverja eina ríkisleið! Vænlegra til árangurs er að skapa umhverfi þar sem ólíkar og nýjar hugmyndir innan skólakerfisins verða til og fá að blómstra. Til dæmis væri áhugavert fyrir ráðherrann að kynna sér skólastarf innan sjálfstætt rekinna skóla en þeir hafa umtalsvert meira svigrúm en opinberu skólarnir til að beita nýjum aðferðum í störfum sínum og kennslu. Sjálfstætt reknir skólar eru afar mikilvægir í skólaflóru okkar en oftar en ekki hefur hugmyndaríkt og öflugt fólk átt frumkvæði að því að stofna slíka skóla til þess að auka fjölbreytni og valmöguleika í skólakerfinu. Skóli Ísaks Jónssonar, sem fagnar einmitt aldar afmæli á árinu, er gott dæmi þar um en nýsköpun í læsisaðferðum var einmitt þeirra sérstaða. Virkjum allt það metnaðarfulla og kraftmikla fólk sem við eigum í menntakerfinu og leyfum fjölbreyttum hugmyndum þeirra að njóta sín og nýtum okkur reynslu þeirra. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Daglegt líf eldri borgara í Reykjavík: Afhverju ekki eins og í Regínu? Andrea Edda Guðlaugsdóttir Skoðun
Þegar jafnréttissjónarmið stjórnmálaflokka bitna á fjárhagsstöðu barnafjölskyldna Kristín Þóra Reynisdóttir Skoðun
Þegar pólitíska tilfinningarótið tætir niður gagnrýna hugsun og vanvirðir tjáningarfrelsið Sóley Sævarsdóttir Meyer Skoðun
Skoðun Samgöngusáttmáli er ekki heilagur. Ekkert er slegið í stein Símon Þorkell Símonarson Olsen skrifar
Skoðun Þegar pólitíska tilfinningarótið tætir niður gagnrýna hugsun og vanvirðir tjáningarfrelsið Sóley Sævarsdóttir Meyer skrifar
Skoðun Menntamál í Hafnarfirði: Raunverulegar lausnir fyrir nemendur og starfsfólk Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar
Skoðun Daglegt líf eldri borgara í Reykjavík: Afhverju ekki eins og í Regínu? Andrea Edda Guðlaugsdóttir skrifar
Skoðun Þegar jafnréttissjónarmið stjórnmálaflokka bitna á fjárhagsstöðu barnafjölskyldna Kristín Þóra Reynisdóttir skrifar
Skoðun Verðlagseftirlit Viðreisnar – Gamall draugur í fylgd skattalækkunar Bergþór Ólason skrifar
Skoðun Frá Jens Mustermann til CR7: hugvekja um vörumerki knattspyrnumanna Jóhann Skúli Jónsson skrifar
Skoðun Frumbyggjar og frumkvöðlar í jarðhita Hveragerði Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar
Daglegt líf eldri borgara í Reykjavík: Afhverju ekki eins og í Regínu? Andrea Edda Guðlaugsdóttir Skoðun
Þegar jafnréttissjónarmið stjórnmálaflokka bitna á fjárhagsstöðu barnafjölskyldna Kristín Þóra Reynisdóttir Skoðun
Þegar pólitíska tilfinningarótið tætir niður gagnrýna hugsun og vanvirðir tjáningarfrelsið Sóley Sævarsdóttir Meyer Skoðun