Ekki eina ríkisleið í skólamálum, takk! Rósa Guðbjartsdóttir skrifar 15. janúar 2026 17:30 Kastljósið beinist þessa dagana að skólamálum í kjölfar yfirlýsinga nýs ráðherra í barna-og menntamálaráðuneytinu um endurskoðun og uppstokkun á skólakerfinu. Það er fagnaðarefni að ráðherrann tali umbúðalaust um þau vandamál sem við blasa og að taka eigi á málunum. Skóli án aðgreiningar á þrotum Ráðherrann gerir sér grein fyrir því að stefnan um skóla án aðgreiningar hefur beðið skipbrot og að við þurfum að horfast í augu við það. Álagið í skólastofunum er oft á tíðum óbærilegt og ljóst fyrir löngu að bregðast verði við breyttri samsetningu nemenda í skólunum. Einnig er það jákvætt að taka samræmdu prófin upp að nýju og verður til mikilla bóta ef staðið verður við að birta einkunnir nemenda eftir skólum í landinu líkt og ráðherra boðar. Að birta niðurstöðurnar gefur skólum tækifæri til samanburðar og til að vega og meta aðferðir sínar. Það liggur fyrir að staðan er alvarleg og tala tölurnar sínu máli. Á Íslandi er mun meiri fjármunum varið til skólamála en að meðaltali innan OECD -ríkja en námsárangurinn er umtalsvert lakari en meðaltalið í þessum löndum. Festumst ekki í rörsýn Ég tók þessi mál upp á Alþingi í dag og hvatti ráðherra til að festast, í endurskoðun sinni, ekki í að gera upp á milli mismunandi leiða sem notaðar hafa verið í lestrarkennslu, ,,Byrjendalæsi“, „Kveikjum neistann“, „Lestur er lífsins leikur“ eða hvað aðferðirnar heita. Búum ekki til einhverja eina ríkisleið! Vænlegra til árangurs er að skapa umhverfi þar sem ólíkar og nýjar hugmyndir innan skólakerfisins verða til og fá að blómstra. Til dæmis væri áhugavert fyrir ráðherrann að kynna sér skólastarf innan sjálfstætt rekinna skóla en þeir hafa umtalsvert meira svigrúm en opinberu skólarnir til að beita nýjum aðferðum í störfum sínum og kennslu. Sjálfstætt reknir skólar eru afar mikilvægir í skólaflóru okkar en oftar en ekki hefur hugmyndaríkt og öflugt fólk átt frumkvæði að því að stofna slíka skóla til þess að auka fjölbreytni og valmöguleika í skólakerfinu. Skóli Ísaks Jónssonar, sem fagnar einmitt aldar afmæli á árinu, er gott dæmi þar um en nýsköpun í læsisaðferðum var einmitt þeirra sérstaða. Virkjum allt það metnaðarfulla og kraftmikla fólk sem við eigum í menntakerfinu og leyfum fjölbreyttum hugmyndum þeirra að njóta sín og nýtum okkur reynslu þeirra. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Rósa Guðbjartsdóttir Sjálfstæðisflokkurinn Skóla- og menntamál Mest lesið Stærsti foss jarðar er á landgrunni Íslands Júlíus Valsson Skoðun Stórslys á Suðurlandsbraut Lárus Bl. Sigurðsson Skoðun Lögmaður á villigötum – skák og mát… Agnar Þór Guðmundsson Skoðun Hamingjan er ekki tilviljun, hún er afleiðing Elliði Vignisson Skoðun „Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun Um tæknirisana og stjórnlausa bruðlið Kristinn Jón Ólafsson Skoðun Hækkun örorkubóta eða raunverulegur stuðningur? Arnar Helgi Lárusson Skoðun Hjálp, það á að breyta malbikinu mínu! Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Afsal fullveldis – eða ekki. Er það einhver spurning? Gunnar Ármannsson Skoðun Áhrif endurgjafar á virkni heilans Hanna Steinunn Steingrímsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Öfugir hvatar hlutdeildarlána Sindri Pálmason skrifar Skoðun Hamingjan er ekki tilviljun, hún er afleiðing Elliði Vignisson skrifar Skoðun Er háskólamenntun trygging fyrir húsnæðisöryggi? Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Afsal fullveldis – eða ekki. Er það einhver spurning? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Framkvæmdir auka losun en aðeins tímabundið Ívar Kristinn Jasonarson skrifar Skoðun Heilbrigðisráðherra eflir endó-meðferð Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun „Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Skoðun Hjálp, það á að breyta malbikinu mínu! Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hækkun örorkubóta eða raunverulegur stuðningur? Arnar Helgi Lárusson skrifar Skoðun Léttum á vegunum og eflum strandsiglingar Lilja Rafney Magnúsdóttir skrifar Skoðun Þáttaskil í umræðu um blóðmerahald Árni Stefán Árnason skrifar Skoðun Hamingja á stafrænum tímum Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Ósýnilegi reikningurinn í grunnskólum Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Um tæknirisana og stjórnlausa bruðlið Kristinn Jón Ólafsson skrifar Skoðun Lögmaður á villigötum – skák og mát… Agnar Þór Guðmundsson skrifar Skoðun Áhrif endurgjafar á virkni heilans Hanna Steinunn Steingrímsdóttir skrifar Skoðun Meðvirka fjölskyldan Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Sérkennilegur samhljómur Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Samstarf um grænni framtíð í borginni okkar Óskar Dýrmundur Ólafsson skrifar Skoðun Þyrnirós Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun „Óvægið“ að vitna í lög? Helga Jónsdóttir skrifar Skoðun Tenging almannatrygginga við launavísitölu – ófyrirséðar afleiðingar fyrir börn og jöfnuð Lúðvík Júlíusson skrifar Skoðun Hver hefði haldið? Jean-Rémi Chareyre skrifar Skoðun Nú á að hafa áhrif á héraðsdóm og Alþingi og freista þess að fella ÁTVR Siv Friðleifsdóttir skrifar Skoðun Frádráttarbært dýraníð Jón Kaldal skrifar Skoðun Ósýnilegi reikningurinn í grunnskólum Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun ESB- umræðan á Íslandi er orðin óþolandi léleg Gunnar Einarsson skrifar Skoðun Veik og þreytt dag eftir dag Nanna Hlín Halldórsdóttir,Hugrún Vignisdóttir,Anna Sigrún Ingimarsdóttir,Elísa Ósk Línadóttir,Freyja Imsland skrifar Skoðun Innleiðingarblekkingin Magnús Árni Skjöld Magnússon skrifar Skoðun Lög að leysa leikskólavandann? Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Sjá meira
Kastljósið beinist þessa dagana að skólamálum í kjölfar yfirlýsinga nýs ráðherra í barna-og menntamálaráðuneytinu um endurskoðun og uppstokkun á skólakerfinu. Það er fagnaðarefni að ráðherrann tali umbúðalaust um þau vandamál sem við blasa og að taka eigi á málunum. Skóli án aðgreiningar á þrotum Ráðherrann gerir sér grein fyrir því að stefnan um skóla án aðgreiningar hefur beðið skipbrot og að við þurfum að horfast í augu við það. Álagið í skólastofunum er oft á tíðum óbærilegt og ljóst fyrir löngu að bregðast verði við breyttri samsetningu nemenda í skólunum. Einnig er það jákvætt að taka samræmdu prófin upp að nýju og verður til mikilla bóta ef staðið verður við að birta einkunnir nemenda eftir skólum í landinu líkt og ráðherra boðar. Að birta niðurstöðurnar gefur skólum tækifæri til samanburðar og til að vega og meta aðferðir sínar. Það liggur fyrir að staðan er alvarleg og tala tölurnar sínu máli. Á Íslandi er mun meiri fjármunum varið til skólamála en að meðaltali innan OECD -ríkja en námsárangurinn er umtalsvert lakari en meðaltalið í þessum löndum. Festumst ekki í rörsýn Ég tók þessi mál upp á Alþingi í dag og hvatti ráðherra til að festast, í endurskoðun sinni, ekki í að gera upp á milli mismunandi leiða sem notaðar hafa verið í lestrarkennslu, ,,Byrjendalæsi“, „Kveikjum neistann“, „Lestur er lífsins leikur“ eða hvað aðferðirnar heita. Búum ekki til einhverja eina ríkisleið! Vænlegra til árangurs er að skapa umhverfi þar sem ólíkar og nýjar hugmyndir innan skólakerfisins verða til og fá að blómstra. Til dæmis væri áhugavert fyrir ráðherrann að kynna sér skólastarf innan sjálfstætt rekinna skóla en þeir hafa umtalsvert meira svigrúm en opinberu skólarnir til að beita nýjum aðferðum í störfum sínum og kennslu. Sjálfstætt reknir skólar eru afar mikilvægir í skólaflóru okkar en oftar en ekki hefur hugmyndaríkt og öflugt fólk átt frumkvæði að því að stofna slíka skóla til þess að auka fjölbreytni og valmöguleika í skólakerfinu. Skóli Ísaks Jónssonar, sem fagnar einmitt aldar afmæli á árinu, er gott dæmi þar um en nýsköpun í læsisaðferðum var einmitt þeirra sérstaða. Virkjum allt það metnaðarfulla og kraftmikla fólk sem við eigum í menntakerfinu og leyfum fjölbreyttum hugmyndum þeirra að njóta sín og nýtum okkur reynslu þeirra. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
„Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun
Skoðun „Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar
Skoðun Tenging almannatrygginga við launavísitölu – ófyrirséðar afleiðingar fyrir börn og jöfnuð Lúðvík Júlíusson skrifar
Skoðun Nú á að hafa áhrif á héraðsdóm og Alþingi og freista þess að fella ÁTVR Siv Friðleifsdóttir skrifar
Skoðun Veik og þreytt dag eftir dag Nanna Hlín Halldórsdóttir,Hugrún Vignisdóttir,Anna Sigrún Ingimarsdóttir,Elísa Ósk Línadóttir,Freyja Imsland skrifar
„Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun