Útlendingamálin á réttri leið Sigurjón Þórðarson skrifar 28. nóvember 2025 11:48 Ríkisstjórnin hefur lagt fram og boðað nokkur mál sem miða að því að stórbæta útlendingakerfið. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra er með fimm frumvörp á þingmálaskrá sem tengjast útlendingamálum. Þá eru fleiri ráðherrar með mál sem einnig tengjast málaflokknum. Þar má nefna frumvarp Eyjólfs Ármannssonar innviðaráðherra um hertar reglur á leigubílamarkaði og Frumvarp Loga Más Einarssonar menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra um álagningu skólagjalda á háskólanemendur sem hingað koma utan EES-svæðisins. Það er talsvert verk að vinna eftir verkleysi og óstjórn Sjálfstæðisflokksins í útlendingamálum á liðnum árum. Það er öfugsnúið að þeir sem hafa hve hæst um stöðuna í málaflokknum, þvældust fyrir því með málþófi í vor og sumar að frumvarp um afturköllun verndar þeirra sem brjóta stórlega eða ítrekað af sér næði fram að ganga. Það er mikilvæg ákvörðun að koma upp brottfararstöð sem einfaldar utanumhald og framkvæmd brottvísun þeirra sem neita að yfirgefa landið eftir að hafa verið synjað um vernd og dvalarleyfi. Það liggur fyrir að breyta eigi þáttum í löggjöfinni sem snúa almennt að dvalar- og atvinnuleyfum, fjölskyldusameiningum og 18 mánaða sér íslensku reglan verður afnumin og svo mætti lengi telja. Sér íslenska 18 mánaða reglan felur í sér að umsækjendur fá sjálfkrafa útgefið dvalarleyfi ef afgreiðsla mála þeirra tefst um meira en eitt og hálft ár. Hún hefur falið í sér hvata til umsækjenda til að tefja mál með öllum ráðum til að virkja framangreint ákvæði. Þetta hefur kostað ríkissjóð fúlgur fjár. Farsælasta leiðin til úrbóta í flestum málum er að ræða hreinskilnislega um þær áskoranir sem við er að etja. Það er einmitt gert í skýrslunni „Ísland í örum vexti“ sem er afrakstur starfshóps sem dómsmálaráðherra skipaði um útgáfu dvalarleyfa. Þar er meðal annars bent á tuttugu og fimm sér íslenskar reglur í útlendingamálum sem nú stendur til að breyta. Skýrslan hefur verið uppspretta frétta af útlendingamálum frá því hún kom út og er þegar byrjuð að nýtast við að koma skikk á málaflokkinn. Nú hefur til dæmis verið ákveðið að framvegis verði erfðaefni þeirra sem óska eftir að koma til landsins á grundvelli fjölskyldusameiningar rannsakað áður en viðkomandi fær leyfi til að koma til landsins. Landamæraeftirlitið er sem betur fer að eflast og nú berast reglulega fréttir af frávísun brotamanna við landamærin. Stofnanir málaflokksins eins og Útlendingastofnun, lögregla og fleiri fá skýran pólitískan stuðning um að framfylgja lögum, í stað átaka sem ríktu um þau mál í tíð fyrri ríkisstjórnar. Það er jákvætt að hingað komi heiðarlegt fólk sem ætlar að leggja gott af mörkum til samfélagsins og ber virðingu fyrir vestrænum gildum. Glæpamenn sem leggjast á bótakerfið eru hins vegar ekki velkomnir. Við í Flokki fólksins erum ánægð með framvinduna í útlendingamálum. Höfundur er þingmaður Flokks fólksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sigurjón Þórðarson Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir F. J. Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Betri (umferðar) borg fyrir börn Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Öryggi í skólum krefst aðgerða og eftirfylgni Kolbrún Magnúsdóttir Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir F. J. skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Skoðun Í árlegum skugga PISA Benedikt Sigurðarson skrifar Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar hjátrúin tekur völdin Ásmundur Gunnarsson skrifar Skoðun Utanríkisráðherra hefur ekki slíkan rétt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Breytum ekki bara einkunnakvarðanum – bætum námsmatið Sævar Þór Helgason skrifar Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Friðarsúlan er langt frá því að vera friðartákn fyrir náttúruna Kristján Kristjánsson skrifar Skoðun Mikilvægi samstarfs á norðurslóðum Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Auglýst eftir málsvara Suðurkjördæmis Jón Bjarnason skrifar Skoðun Að bera sorg á torg Hrannar Már Ásgeirs Sigrúnarson skrifar Skoðun Hver á að gæta varðanna í Róm? Páll Ásgrímsson skrifar Skoðun Öryggi í skólum krefst aðgerða og eftirfylgni Kolbrún Magnúsdóttir skrifar Skoðun Betri (umferðar) borg fyrir börn Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hvað viðheldur ójöfnuði milli kynslóða á Íslandi? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Tökum stjórn á framtíðinni Arnaldur Grétarsson skrifar Skoðun Sjáðu þig - Hvers vegna skiptir máli að krabbamein greinist snemma? Nanna Margrét Kristinsdóttir skrifar Skoðun Er mikið umframboð á fasteignamarkaði? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Spilin sem enginn vill fá Sigríður Eva Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Ég er ekki tilbúin að stökkva Agla Þyri Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Viðreisn vill raunverulegar forvarnir gegn nikótínneyslu ungmenna Sandra Sigurðardóttir skrifar Sjá meira
Ríkisstjórnin hefur lagt fram og boðað nokkur mál sem miða að því að stórbæta útlendingakerfið. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra er með fimm frumvörp á þingmálaskrá sem tengjast útlendingamálum. Þá eru fleiri ráðherrar með mál sem einnig tengjast málaflokknum. Þar má nefna frumvarp Eyjólfs Ármannssonar innviðaráðherra um hertar reglur á leigubílamarkaði og Frumvarp Loga Más Einarssonar menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra um álagningu skólagjalda á háskólanemendur sem hingað koma utan EES-svæðisins. Það er talsvert verk að vinna eftir verkleysi og óstjórn Sjálfstæðisflokksins í útlendingamálum á liðnum árum. Það er öfugsnúið að þeir sem hafa hve hæst um stöðuna í málaflokknum, þvældust fyrir því með málþófi í vor og sumar að frumvarp um afturköllun verndar þeirra sem brjóta stórlega eða ítrekað af sér næði fram að ganga. Það er mikilvæg ákvörðun að koma upp brottfararstöð sem einfaldar utanumhald og framkvæmd brottvísun þeirra sem neita að yfirgefa landið eftir að hafa verið synjað um vernd og dvalarleyfi. Það liggur fyrir að breyta eigi þáttum í löggjöfinni sem snúa almennt að dvalar- og atvinnuleyfum, fjölskyldusameiningum og 18 mánaða sér íslensku reglan verður afnumin og svo mætti lengi telja. Sér íslenska 18 mánaða reglan felur í sér að umsækjendur fá sjálfkrafa útgefið dvalarleyfi ef afgreiðsla mála þeirra tefst um meira en eitt og hálft ár. Hún hefur falið í sér hvata til umsækjenda til að tefja mál með öllum ráðum til að virkja framangreint ákvæði. Þetta hefur kostað ríkissjóð fúlgur fjár. Farsælasta leiðin til úrbóta í flestum málum er að ræða hreinskilnislega um þær áskoranir sem við er að etja. Það er einmitt gert í skýrslunni „Ísland í örum vexti“ sem er afrakstur starfshóps sem dómsmálaráðherra skipaði um útgáfu dvalarleyfa. Þar er meðal annars bent á tuttugu og fimm sér íslenskar reglur í útlendingamálum sem nú stendur til að breyta. Skýrslan hefur verið uppspretta frétta af útlendingamálum frá því hún kom út og er þegar byrjuð að nýtast við að koma skikk á málaflokkinn. Nú hefur til dæmis verið ákveðið að framvegis verði erfðaefni þeirra sem óska eftir að koma til landsins á grundvelli fjölskyldusameiningar rannsakað áður en viðkomandi fær leyfi til að koma til landsins. Landamæraeftirlitið er sem betur fer að eflast og nú berast reglulega fréttir af frávísun brotamanna við landamærin. Stofnanir málaflokksins eins og Útlendingastofnun, lögregla og fleiri fá skýran pólitískan stuðning um að framfylgja lögum, í stað átaka sem ríktu um þau mál í tíð fyrri ríkisstjórnar. Það er jákvætt að hingað komi heiðarlegt fólk sem ætlar að leggja gott af mörkum til samfélagsins og ber virðingu fyrir vestrænum gildum. Glæpamenn sem leggjast á bótakerfið eru hins vegar ekki velkomnir. Við í Flokki fólksins erum ánægð með framvinduna í útlendingamálum. Höfundur er þingmaður Flokks fólksins.
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir F. J. skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Skoðun Við tölum mikið um geðheilsu en hvað með vinnuumhverfið? Íris Helga Gígju Baldursdóttir skrifar
Skoðun Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar
Skoðun Sjáðu þig - Hvers vegna skiptir máli að krabbamein greinist snemma? Nanna Margrét Kristinsdóttir skrifar
Skoðun Viðreisn vill raunverulegar forvarnir gegn nikótínneyslu ungmenna Sandra Sigurðardóttir skrifar
Hvað gerist þegar vanþekking fær ákvörðunarvald yfir lífi barna? Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun