Krónupíning foreldra er engin lausn Þórdís Lóa Þórhallsdóttir skrifar 16. október 2025 09:02 Nú liggja fyrir í samráðsferli tillögur um breytingar á leikskólastarfi Reykjavíkurborgar. Tillögurnar varða skráningu á dvalartíma barna, breytt skipulag leikskólans og nýja gjaldskrá sem byggir á tekjutengingum og refsingu fyrir foreldra sem þurfa fulla vistun. Við í Viðreisn viljum frekar hvetja fólk áfram í stað þess að refsa því. Því munum við leggja fram tillögu í borgarráði í dag, 16. október, um Reykjavíkurmódel Viðreisnar. Það byggir á því að veita afslætti, breyta skipulagi leikskóladagsins og samræma frídaga í öllum leik- og grunnskólum borgarinnar. Áskoranir leikskóla eru flóknari en svo að þær verði leystar með einu pennastriki og það er alveg ljóst að ekki er hægt að gera ekki neitt. Reykjavíkurborg hefur á undanförnum árum stóraukið fjármagn til leik- og grunnskóla borgarinnar. Það kom m.a. til eftir að ég leiddi vinnu við að endurskoða uppbyggingu rekstrarlíkans fyrir skólastigin, sem varð til þess að styrkja reksturinn. Einnig hefur margt verið gert til að bæta starfsaðstæður og umhverfi. Á undanförnum sjö árum hafa: launin verið hækkuð undirbúningstími verið lengdur stytting vinnuvikunar innleidd opnunartími í leikskólum borgarinnar styttur. fjöldi barna á hvern starfsmann og á hvern fermeter leikskólahúsnæðis fækkað. Þrátt fyrir þessar aðgerðir þá er ákall starfsfólks enn mikið og birtingarformið mannekla, há starfsmannavelta og mikill ófyrirsjáanleiki. Fótspor Viðreisnar Nú sést að Viðreisn er ekki lengur í meirihluta í borginni. Engin í núverandi meirihluta Reykjavíkur er að hugsa um vinnandi foreldra, millistéttina sem heldur uppi vinnumarkaðnum, útsvari og þjóðarframleiðslu. Við í Viðreisn voru varla farin úr meirihluta borgarinnar þegar rykið var dustað af gamalgrónum tillögum Samfylkingar og vinstri flokkanna um tekjutengingar í gjaldskrá leikskóla Reykjavíkur. Með stighækkandi tekjutengdum afsláttum er verið að auka jaðarskatta á millistéttina, unga vinnandi foreldra. Tillögurnar ganga einnig út á að foreldrar sem þurfa fulla vistun verður refsað með háum aukagjöldum. Þessar tillögur sem nú liggja fyrir þýða verulega hækkun á gjaldskrá fyrir stóran hóp foreldra. Gott og aðgengilegt leikskólakerfi er mikilvægt jafnréttismál fyrir atvinnuþátttöku kvenna, fyrir öflugt samfélag og fyrir barnafjölskyldur. Hvert skref áfram í jafnréttisbaráttunni skiptir máli. Þetta skref meirihlutans í Reykjavíkurborg er því miður risaskref afturábak. Viðreisn mótmælir öllum breytingum sem snúa að því að krónupína foreldra til að stytta vinnudaginn sinn, umfram raunverulegan vilja þeirra. Svona ákvarðanir hafa áhrif á starfsþróunarmöguleika kvenna og lífeyrisréttindi þeirra, auk þess að vera þjóðhagslega óhagkvæmt. Fyrirsjáanleiki sjálfsagður og mikilvægur Tillagan sem snýr að skráningu barna er að okkar mati sjálfsögð og nauðsynleg fyrir fyrirsjáanleika og rekstur leikskóla. Slíkt mun hafa góð áhrif út í atvinnulífið sem þarf þá einnig að bregðast við með langtíma skipulagi hvað varðar frí og sveigjanleika foreldra. Við höfum oft heyrt hvað nágrannaþjóðir okkar vinna í gegnsæu vikuskipulagi. Vetrarfrí og frídagar koma engum á óvart þar enda er allt slíkt skipulag vel samræmt milli svæða og skólastiga. Hér á landi vöknum við vanalega upp við vondan draum þegar vetrarfrí birtast skyndilega í dagatalinu og landinn ekki viðbúin með viðeigandi frí eða skipulag. Við í Viðreisn styðjum allar góðar hugmyndir um betra skipulag og fyrirsjáanleika sem einnig verður að vera að einhverju leyti sveigjanlegur fyrir fjölbreyttar fjölskyldur. Við leggjum fyrir tillögu í borgarráði í dag 16. október, Reykjavíkurmódel Viðreisnar. Tillögu sem mætir bæði þörfum foreldra og þörfum leikskólanna um bætt starfsumhverfi. Reykjavíkurmódel Viðreisnar byggist á að: Skráning verði tekin upp, í upphafi hverrar annar, um vistunartíma í kringum frídaga s.s. dagana fyrir jól, milli hátíða, í dymbilviku, í vetrarfríum og á styttri föstudögum. Sveigjanleiki verði fyrir foreldra að staðfesta vistunartíma með 4ja vikna fyrirvara (eftir það fellur afsláttur niður sjá lið 2.) Afsláttur verði gefin fyrir ónýtt pláss í kringum frídaga og styttri föstudaga (sjá lið 1.) Ekki verði aukagjald fyrir foreldra sem þurfa fulla vistun. Afsláttur verði 4000 kr. fyrir hvern skráningardag. Ef enginn skráningardagur er nýttur fellur námsgjald niður í maí. Engin breyting verði á vistunartíma eða opnunartíma. Að tekið verði upp samræmt skipulag, í öllum hverfum borgarinnar, fyrir vetrarfrí og starfsdaga fyrir grunn- og leikskóla. Að leikskóladeginum verði skipt upp þannig að starfið í eftirmiðdaginn verði þróað í krakkafrístund, hreyfistund, listastund eða annað skapandi starf með börnum. Við leggjum hér til millileið þar sem tekið er á báðum þáttum í fyrirliggjandi tillögu stýrihóps þ.e. skráningu og skipulagi ásamt því að afsláttur er gefin af afskráningu á dvalartíma. Þannig fá þau sem þurfa minni vistun afslátt en foreldrum sem þurfa fulla vistun er ekki refsað. Finnum góðar lausnir til að bæta starfsaðstæður án þess að refsa foreldrum. Höfundur er oddviti Viðreisnar í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þórdís Lóa Þórhallsdóttir Viðreisn Borgarstjórn Reykjavík Leikskólar Mest lesið Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir Skoðun Eru 532 milljarðar minni tala en 245 milljarðar? Egill Almar Ágústsson Skoðun Referendum: Gratitude and Outlook from the Swiss Substitute Carl Baudenbacher Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson Skoðun Hvaða þýðingu hefur óvissa um aðildarsamning að ESB? Jón Jónsson Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann Skoðun Hóparnir þrír sem segja JÁ Rúnar Vilhjálmsson Skoðun Skoðun Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir skrifar Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir skrifar Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir skrifar Skoðun Frá öllum til allra með nútímalegum sjúkratryggingum Sigurður H. Helgason skrifar Skoðun Tækifærið er núna Agnar H. Johnson skrifar Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Hlaupið er búið - en láttu það ekki stoppa þig Sigrún Elva Einarsdóttir skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Trump á ekki að vera ástæðan Friðjón R. Friðjónsson skrifar Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson skrifar Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Samkeppniseftirlitið eitt og sér Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson skrifar Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar Skoðun Skipulag sem má ekki borga sig! Íris Björk Hreinsdóttir skrifar Sjá meira
Nú liggja fyrir í samráðsferli tillögur um breytingar á leikskólastarfi Reykjavíkurborgar. Tillögurnar varða skráningu á dvalartíma barna, breytt skipulag leikskólans og nýja gjaldskrá sem byggir á tekjutengingum og refsingu fyrir foreldra sem þurfa fulla vistun. Við í Viðreisn viljum frekar hvetja fólk áfram í stað þess að refsa því. Því munum við leggja fram tillögu í borgarráði í dag, 16. október, um Reykjavíkurmódel Viðreisnar. Það byggir á því að veita afslætti, breyta skipulagi leikskóladagsins og samræma frídaga í öllum leik- og grunnskólum borgarinnar. Áskoranir leikskóla eru flóknari en svo að þær verði leystar með einu pennastriki og það er alveg ljóst að ekki er hægt að gera ekki neitt. Reykjavíkurborg hefur á undanförnum árum stóraukið fjármagn til leik- og grunnskóla borgarinnar. Það kom m.a. til eftir að ég leiddi vinnu við að endurskoða uppbyggingu rekstrarlíkans fyrir skólastigin, sem varð til þess að styrkja reksturinn. Einnig hefur margt verið gert til að bæta starfsaðstæður og umhverfi. Á undanförnum sjö árum hafa: launin verið hækkuð undirbúningstími verið lengdur stytting vinnuvikunar innleidd opnunartími í leikskólum borgarinnar styttur. fjöldi barna á hvern starfsmann og á hvern fermeter leikskólahúsnæðis fækkað. Þrátt fyrir þessar aðgerðir þá er ákall starfsfólks enn mikið og birtingarformið mannekla, há starfsmannavelta og mikill ófyrirsjáanleiki. Fótspor Viðreisnar Nú sést að Viðreisn er ekki lengur í meirihluta í borginni. Engin í núverandi meirihluta Reykjavíkur er að hugsa um vinnandi foreldra, millistéttina sem heldur uppi vinnumarkaðnum, útsvari og þjóðarframleiðslu. Við í Viðreisn voru varla farin úr meirihluta borgarinnar þegar rykið var dustað af gamalgrónum tillögum Samfylkingar og vinstri flokkanna um tekjutengingar í gjaldskrá leikskóla Reykjavíkur. Með stighækkandi tekjutengdum afsláttum er verið að auka jaðarskatta á millistéttina, unga vinnandi foreldra. Tillögurnar ganga einnig út á að foreldrar sem þurfa fulla vistun verður refsað með háum aukagjöldum. Þessar tillögur sem nú liggja fyrir þýða verulega hækkun á gjaldskrá fyrir stóran hóp foreldra. Gott og aðgengilegt leikskólakerfi er mikilvægt jafnréttismál fyrir atvinnuþátttöku kvenna, fyrir öflugt samfélag og fyrir barnafjölskyldur. Hvert skref áfram í jafnréttisbaráttunni skiptir máli. Þetta skref meirihlutans í Reykjavíkurborg er því miður risaskref afturábak. Viðreisn mótmælir öllum breytingum sem snúa að því að krónupína foreldra til að stytta vinnudaginn sinn, umfram raunverulegan vilja þeirra. Svona ákvarðanir hafa áhrif á starfsþróunarmöguleika kvenna og lífeyrisréttindi þeirra, auk þess að vera þjóðhagslega óhagkvæmt. Fyrirsjáanleiki sjálfsagður og mikilvægur Tillagan sem snýr að skráningu barna er að okkar mati sjálfsögð og nauðsynleg fyrir fyrirsjáanleika og rekstur leikskóla. Slíkt mun hafa góð áhrif út í atvinnulífið sem þarf þá einnig að bregðast við með langtíma skipulagi hvað varðar frí og sveigjanleika foreldra. Við höfum oft heyrt hvað nágrannaþjóðir okkar vinna í gegnsæu vikuskipulagi. Vetrarfrí og frídagar koma engum á óvart þar enda er allt slíkt skipulag vel samræmt milli svæða og skólastiga. Hér á landi vöknum við vanalega upp við vondan draum þegar vetrarfrí birtast skyndilega í dagatalinu og landinn ekki viðbúin með viðeigandi frí eða skipulag. Við í Viðreisn styðjum allar góðar hugmyndir um betra skipulag og fyrirsjáanleika sem einnig verður að vera að einhverju leyti sveigjanlegur fyrir fjölbreyttar fjölskyldur. Við leggjum fyrir tillögu í borgarráði í dag 16. október, Reykjavíkurmódel Viðreisnar. Tillögu sem mætir bæði þörfum foreldra og þörfum leikskólanna um bætt starfsumhverfi. Reykjavíkurmódel Viðreisnar byggist á að: Skráning verði tekin upp, í upphafi hverrar annar, um vistunartíma í kringum frídaga s.s. dagana fyrir jól, milli hátíða, í dymbilviku, í vetrarfríum og á styttri föstudögum. Sveigjanleiki verði fyrir foreldra að staðfesta vistunartíma með 4ja vikna fyrirvara (eftir það fellur afsláttur niður sjá lið 2.) Afsláttur verði gefin fyrir ónýtt pláss í kringum frídaga og styttri föstudaga (sjá lið 1.) Ekki verði aukagjald fyrir foreldra sem þurfa fulla vistun. Afsláttur verði 4000 kr. fyrir hvern skráningardag. Ef enginn skráningardagur er nýttur fellur námsgjald niður í maí. Engin breyting verði á vistunartíma eða opnunartíma. Að tekið verði upp samræmt skipulag, í öllum hverfum borgarinnar, fyrir vetrarfrí og starfsdaga fyrir grunn- og leikskóla. Að leikskóladeginum verði skipt upp þannig að starfið í eftirmiðdaginn verði þróað í krakkafrístund, hreyfistund, listastund eða annað skapandi starf með börnum. Við leggjum hér til millileið þar sem tekið er á báðum þáttum í fyrirliggjandi tillögu stýrihóps þ.e. skráningu og skipulagi ásamt því að afsláttur er gefin af afskráningu á dvalartíma. Þannig fá þau sem þurfa minni vistun afslátt en foreldrum sem þurfa fulla vistun er ekki refsað. Finnum góðar lausnir til að bæta starfsaðstæður án þess að refsa foreldrum. Höfundur er oddviti Viðreisnar í Reykjavík.
Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar