Vænta 50 punkta lækkunar en telja 25 punkta lík­lega

Í tilkynningu á vef Íslandsbanka segir að hjöðnun verðbólgu, lægri verðbólguvæntingar og merki um minni eftirspurnarspennu í hagkerfinu séu meðal helstu áhrifaþátta á vaxtalækkun. Horfur séu á áframhaldandi lækkun stýrivaxta niður í 6,5 prósent um næstu áramót og nokkra viðbótarlækkun á árinu 2026.

Landsbankinn tilkynnti í gær að greiningardeild hans reiknaði með fimmtíu punkta lækkun.

Nefndin hefur sagt meira svigrúm nú en síðast

Í nóvember hafi peningastefnunefndin ákveðið samhljóða að lækka stýrivextina um 0,5 prósentur. Þá hafi verið tekið fram að næsti reglulegi fundur nefndarinnar yrði ekki fyrr en á nýju ári og nefndin teldi að svigrúm væri til að taka stærra skref til lækkunar vaxta og viðhalda um leið hæfilegu aðhaldsstigi til þess að styðja við áframhaldandi hjöðnun verðbólgu og draga úr framleiðsluspennu á komandi misserum. 

Útlit væri þó fyrir að taumhald peningastefnunnar þyrfti áfram að vera þétt.

Mismunandi þættir togast á

Í tilkynningu á vef Íslandsbanka segir að í ákvörðun peningastefnunefndar muni eftirfarandi þættir einna helst togast á:

Til meiri lækkunar:

• Hjöðnun verðbólgu milli vaxtaákvarðana
• Lægri verðbólguvæntingar, sér í lagi til skemmri tíma
• Vísbendingar um betra jafnvægi á vinnumarkaði
• Minnkandi eftirspurnarspenna á íbúðamarkaði
• Hátt raunvaxtastig þrátt fyrir lækkun stýrivaxta undanfarna mánuði

Til minni lækkunar:

• Vísbendingar um að eftirspurn gæti sótt í sig veðrið á næstunni
• Merki um að allnokkur þróttur sé enn í þjóðarbúskapnum
• Óvissa vegna yfirvofandi verkfalla hjá kennurum og möguleg áhrif af samningum við þá á aðhaldsstig opinberra fjármála og framvindu á vinnumarkaði síðar meir
• Sjónarmið um að of hröð lækkun vaxta geti skaðað trúverðugleika peningastefnunnar.
• Sú staðreynd að aðeins 6 vikur líða fram að næstu vaxtaákvörðun í seinni hluta marsmánaðar

Raunvextir enn háir

Í tilkynningunni segir að þrátt fyrir lækkun stýrivaxta um 0,75 prósentur frá októberbyrjun hafi raunvextir í hagkerfinu lítið gefið eftir og séu enn býsna háir á flesta ef ekki alla mælikvarða. Það endurspegli þróun verðbólgu og verðbólguvæntinga sem hafi almennt haldið í við vaxtalækkunina og jafnvel gott betur á suma mælikvarða.

„Eins og sést á myndinni eru skammtíma raunvextir á bilinu 3,7% - 4,3% á þá mælikvarða sem við styðjumst við hér. Langtíma raunvextir eru svo í kring um um 2,7% miðað við 10 ára punktinn á vaxtaferli ríkisbréfa. Þá eru verðtryggðir vextir á íbúðalánamarkaði þeir hæstu í rúman áratug. Það er því svigrúm til lækkunar stýrivaxta um þessar mundir án þess að aðhald peningastefnunnar minnki verulega miðað við stöðuna áður en vaxtalækkunarferli Seðlabankans var hleypt af stokkunum síðasta haust.“