2027 væri hálf­kák

Ríkisstjórn þriggja valkyrja er gleðiefni. Samhentar, frjálsar konur, heilsteyptar og fullar gagnkvæms trausts, með góðar hugmyndir og vilja til breytinga og framfara, taka við stjórnvelinum. Gömlu afturhaldsseggirnir, D og B/M, sem hafa drottnað yfir landsmönnum í 100 ár, og skilja eftir vont samfélag klíkuskapar og spillingar, kvaddir. „Thank God“.

Kosning um ESB framhaldsviðræður brýn skylda

Það, sem standa verður ofarlega á verkefnalista nýrrar stjórnar, er kosning um framhaldsviðræður við ESB. Fara verður í þær strax næsta vor.

Hér er um einfalt viðfangsefni, einfalda spurningu, að ræða. Vilja menn, að samningaumleitunum við ESB sé framhaldið, þannig, að í ljós komi, hverjir kostir, aðildarskilmálar, Íslands væru, ef til fullrar aðildar kæmi.

Flestir vilja væntanlega láta á þetta reyna. Í því felst engin áhætta og engin skuldbinding. Í öllu falli er þessi spurning einföld, og engin þörf á „þróaðri umræðu“ – full háfleygt orðalag hjá forsætisráðherra – hér.

Tafarlaus handhöfn brýn og boðin

Punkturinn er þessi:

Þá aðeins, ef kosið verður um framhald viðræðna vorið 2025, og, ef „já“ fæst, framhald viðræðna hefst haustið 2025, fæst niðurstaða 2027 um það, hverjir beztu aðildarkostir Íslands gæru verið. Með þeim hætti mætti svo kjósa um það vorið 2028, hvort þjóðin vildi fulla ESB-aðild, eða ekki. Þannig væri hægt að afgreiða þetta mál frá, með aðild eða án, á valdatímabili þessarar ríkisstjórnar. Það hlýtur að vera grunnmarkmið og -skylda.

Mitt mat er, að stjórnin hafi einmitt verið til þess kosin. Mikið fylgi C og S í kosningunum, þar sem þyngdin var vaxandi á C, sem helzt hélt uppi fána ESB og Evru, var fyrir mér merki þess, að verulegur hluti þjóðarinnar vilji nú láta reyna á það, hvort ekki væri kominn tími á alvarlega skoðun ESB og Evru, en Evra fæst ekki án fullrar ESB-aðildar, fremur en, að púkkað sé upp á krónuhagkerfið, með þeim okurvöxtum, sem því fylgja og brunnið hafa á mörgum fjölskyldum hér, áfram.

Ég tel, að minnst helmingur fylgis C, kannske meira, sé ESB/Evru fylgi. Þessvegna er það bæði brýnt og boðið, að á þessu máli sé tekið án tafar.

2027 kosning tilgangslaust ábyrgaðarleysi

Ef C og ríkisstjórnin skyldi haga þessum málum, eins og nú hefur verið gefið til kynna, að ekki verði kosið um framhaldsviðræður fyrr en 2027, þá er hún búin að spila þessu máli og þeirri ábyrgð á því, sem hún var kosin til að bera, algjörlega út úr höndunum á sér.

Hugsanlegar framhaldsviðræður haust 2027 þýða bókstaflega ekki neitt fyrir þessa ríkisstjórn eða þá, sem kusu hana. Þeim yrði engan veginn lokið 2028, í væntanlegri valdatíð þessarar ríkisstjórnar, og enginn veit nú, hvað tekur þá við, eða hver ríkisstjórn landsins verður eftir 2028.

Þetta ESB plan ríkistjórnarinnar vantar tögl og hagldir.

Gjaldmiðlaúttekt hlutlausra erlendra sérfræðinga góð hugmynd – skýr mynd í lok kjörtímabils

Hugmyndin um úttekt hlutlausra erlendra aðila á gjaldmiðlamöguleikum landsmanna er góð. Til hennar ætti að stofna strax. Jafnhliða ætti að framhalda samningaumleitunum um ESB-aðild, sé það vilji landsmanna, sem ég er sannfærður um - því, þar er engu að tapa, allt að vinna - og, þegar á liði kjörtímabili og til kosningar um aðild kæmi, lægi hvorttveggja fyrir: Mat sérfræðinga á bezta gjaldmiðlinum og þau ESB aðildarkjör, sem biðust.

Með þessum hætti gengi ríkisstjórnin í verkið af þeirri ábyrgð og með þeim afgerandi hætti, sem hún var kjörin til. 2027 væri hálfkák.

Höfundur er samfélagsrýnir og dýraverndarsinni.