Stefna á öðruvísi bankasölu en síðast

Fjármála- og efnahagsráðherra hefur samþykkt að á þessu ári og næsta verði allur eignarhlutur ríkisins í Íslandsbanka seldur. Þetta verður gert í áföngum og sá fyrsti er fyrirhugaður núna í mars, þar á að selja um 15% hlut til viðbótar við þau 35% sem þegar hafa verið seld.

Síðast var útboðið opið og almenningi boðið að taka þátt. Nú mælir bankasýslan með algengustu aðferðinni á þessu stigi, sem er svonefnt tilboðsfyrirkomulag með lokuðu útboði til hæfra fjárfesta. Markmiðum um dreift eignarhald hefur enda verið náð; með öðrum orðum, ekki meira af almenningi í bili í hópi 24.000 hluthafa.

Málið er skýrt í kvöldfréttum Stöðvar 2 eins og sjá má í myndbroti hér að ofan.

Það bar á gagnrýni síðasta sumar þegar hluturinn í Íslandsbanka var seldur á 79 krónur. Alltof ódýrt, sögðu sumir, og það hljómar ekkert alvitlaust nú þegar hluturinn er á 127 krónur. Það er um 60% hækkun.

Hin hliðin á peningnum er hins vegar sú sem talsmenn sölunnar héldu strax fram; að með þessu útboði og þessari miklu eftirspurn myndi þá eftirstandandi eignarhlutur ríkisins snarhækka í verði. Og það er heldur ekki alvitlaust; markaðsvirði eignarhlutar ríkisins í bankanum núna er verðmætara en það var fyrir útboðið, og ríkið á samt bara 65%. 

Markaðsvirðið 15. júní 2021 nam 158 milljörðum og markaðsvirði 65% eignarhlutar 15. febrúar 2022 nemur 166 milljörðum.

Ekki óeðlilegur hagnaður

„Það er ekkert hægt að horfa fram hjá því að það hefur gengið ágætlega hjá bönkunum og það er ekkert slæmt, vegna þess að ríkið er stærsti eigandi stóru bankanna akkúrat í dag,“ segir Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra.

Hagnaður bankanna þriggja nam 81,3 milljörðum á síðasta ári, samanborið við 30 milljarða árið á undan. Lilja Alfreðsdóttir viðskiptaráðherra hefur hótað bankaskatti ef bankarnir styðja ekki betur við heimili og fyrirtæki en fjármálaráðherra hefur sagt að honum hugnist ekki þær hugmyndir.

„Þegar við setjum hagnaðinn í samhengi við þessar kröfur sem við höfum lagt á bankana finnst mér hann ekki vera hrópandi óeðlilegur eða óeðlilega hár. En þetta er ágætis afkoma miðað við þá starfsemi sem bankarnir eru að sinna,“ segir Bjarni.