Staðan baga­leg að mati formanns lands­kjör­stjórnar sem segir ó­vissu ríkja þangað til skýrslur berast

Skýrslurnar eiga að berast fyrir klukkan átta í kvöld. Formaður landskjörstjórnar segir stöðuna sem upp sé komin bagalega og að óvissa sé uppi þangað til skýrslurnar berist.

Landskjörstjórn fundaði í Alþingishúsinu eftir hádegi þar sem farið var yfir stöðuna í kjölfar Alþingiskosninganna.

Mikið uppnám varð í gær að lokinni óvæntri endurtalningu í Norðvesturkjördæmi sem leiddi til algjörrar uppstokkunnar hjá jöfnunarþingmönnum í landinu.

Tveir frambjóðendur hafa kært framkvæmd kosninganna í Norðvesturkjördæmi og fram undan er sömuleiðis endurtalning í Suðurkjördæmi eftir að orðið var við kröfu stjórnmálaflokka þar um.

„Þetta er bagalegt mál, þetta er mjög óheppilegt. Trúverðugleiki kosninga er náttúrulega gífurlega mikilvægur,“ sagði Kristín Edwald, formaður landskjörstjórnar, við fjölmiðla að loknum fundi nú fyrir stundu. Sagði hún að óskað hafi verið eftir skýrslum frá öllum yfirkjörstjórnum en sérstökum skýrslum frá Norðvestur- og Suðurkjördæmi.

Þar minntist hún á að til staðar væru þrír öryggisventlar sem ættu að tryggja öryggi kosninga hér á landi.

„Það er í fyrsta lagi að talning fari fram fyrir opnum dyrum, að allir geti komið og fylgst með. Það eru líka umboðsmennirnir, að þeir geti horft á, komið með athuganir, komið með bókanir og svo er það að sjálfsögðu hvernig gengið er frá kjörgögnum,“ sagði Kristín.

Landskjörstjórn hefur meðal annars það hlutverk að úthluta þingsætum. Kjörstjórnin gefur út kjörbréf til þeirra sem kosnir voru á þing. Aðspurð um hvenær landskjörstjórn gæti gefið út kjörbréfin í ljósi þeirrar stöðu sem upp er komin sagði Kristín það vera óvíst.

„Við tökum núna eitt skref í einu, það er farið vel yfir allt. Ég get ekki svarað því hér og nú hvenær þau verða útgefin,“ sagði Kristín.

Getur það tafist lengi, vikur eða jafn vel mánuði?

„Ég ætla rétt að vona að það verði ekki mánuðir en ég get ekki svarað fyrir það akkúrat núna hér hversu það lengi, hvort það muni dragast, og hversu lengi,“ sagði Kristín.

Landskjörstjórn sendi ábendingu um að mjótt væri á munum í Norðvestur- og Suðurkjördæmi

Í viðtalinu fór hún einnig yfir atburði kosninganæturinnar og aðkomu landskjörstjórnar að ákvörðum um endurtalningu í Norðvesturkjördæmi. 

„Það var þannig að þegar við sjáum á grundvelli þeirra talna sem yfirkjörstjórnir höfði gefið upp fjölmiðlum þegar verið er að lesa upp tölur, þá sjáum við að það munar afskaplega litlu, annars vegar í Norðvestur og hins vegar í Suður. Þá komum við með ábendingu til yfirkjörstjórna um að þetta sé staðan.

Þannig að yfirkjörstjórnir geti þá metið það á þeim grunni hvort að það kalli á einhver viðbrögð, hvað þurfi að upplýsa umboðsmenn um þannig að umboðsmenn séu upplýstir og geti þá tekið sínar ákvarðanir á grundvelli þess. Þá ákveður yfirkjörstjórn í Norðvestur að hefja endurtalningu og yfirkjörstjórn í Suðurkjördæmi tekur þetta fyrir á fundi sínum og ákveður þá að endurtelja ekki en taka þá þessar stikkprufur,“ sagði Kristín.

Yfirkjörstjórn í Suðurkjördæmi ákvað svo á fundi í dag að atkvæði í kjördæminu yrðu talin aftur í kvöld.

Óvissa til staðar

Aðspurð um hversu langan tíma tæki að fá niðurstöðu í þau mál sem komin væru upp í tengslum við framkvæmd kosninganna sagðist Kristín ekki geta svarað því.

„Ég get ekki svarað þessu núna, ég er að bíða eftir skýrslum frá yfirkjörstjórnunum sem við vorum bara að óska eftir. Það er ekki fyrr en við fáum þessar upplýsingar sem við sjáum í raun og veru er hver staðan er og hvað fór fram og hvað gerðist. Ég er ekki tilbúin að svara því núna.“

Þannig að það er óvissa þangað til?

„Já, það er óvissa þangað til“