Ástin deyr í hnattrænni hlýnun

Kvikmyndaleikstjórinn Ása Helga Hjörleifsdóttir kom, sá og vakti mikla athygli á alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Róm nýlega þegar hún sýndi stuttmyndina Last Dance þar sem hún speglar verstu hugsanlegu afleiðingar hnattrænnar hlýnunar í þeim persónulegu hörmungum sem sambandsslit geta orðið.

Ása stimplaði sig rækilega inn sem eina björtustu vonina í íslenskri kvikmyndagerð með Svaninum fyrir nokkrum misserum og er eini norræni leikstjórinn í hópi þeirra ellefu sem samtökin ART for The World og Sameinuðu þjóðirnar fengu til þess að gera stuttmyndir sem fjalla á einhvern hátt um loftslagsvána.

„Adelina von Fürstenberg sem heldur utan um þetta samstarf Art For The World og Sameinuðu þjóðanna hafði séð Svaninn og fannst hún vera einhvers konar óður til náttúrunnar,“ segir Ása í samtali við Fréttablaðið. „Ég hef mikinn áhuga á sambandi manns og náttúru en þetta kom mér samt pínu á óvart þegar hún hafði samband við mig,“ heldur Ása áfram og bætir við að burtséð frá því hafi Adelina viljað fá mynd frá norðurslóðum.

Ástin og jörðin

Kvikmyndaleikstjórarnir ellefu koma frá öllum heimsálfum en Ása er sem fyrr segir eini fulltrúi norðursins. Hópurinn kom saman í Róm á dögunum og sýndi myndirnar við hátíðlega athöfn.

„Okkur voru sett lengdarmörk og viðfangsefnið var loftslagsbreytingar en að öðru leyti höfðum við bara frjálsar hendur,“ segir Ása sem kaus að beita myndhvörfum í Last Dance.

„Mín nálgun er kannski frekar abstrakt því þetta er saga um sambandsslit en líka mögulega endalok jarðarinnar,“ segir Ása sem þannig freistaði þess að smætta umfangsmikið og gríðarlega flókið efni niður í eitthvað sem allir ættu að þekkja.

„Mér finnst einhvern veginn áhugavert hvers vegna okkur reynist svona erfitt að skilja þetta neyðarástand og ég er alveg þar með talin,“ segir hún og velti fyrir sér hvort hægt væri að ná til fólks „ef maður færir þetta í eitthvert form, eða bara yfir á mannamál, eitthvað sem allir skilja. Til dæmis sambandsslit, sem flestir hafa upplifað á einhvern hátt.“

Unaðslegur smellur

Leikararnir sem Ása teflir fram í hlutverki parsins sem upplifir heimsendi þegar ástin verður fyrir gróðurhúsaáhrifum eru ekki af verri endanum: Hera Hilmars og Þorvaldur Davíð.

„Það var ofboðslega gaman hvað þau voru alveg til í þetta. Ég hef náttúrlega unnið með Þorvaldi áður í Svaninum en ekki með Heru en mig hefur lengi langað að vinna með henni,“ segir Ása um alþjóðlegu stjörnuna sem blessunarlega fann smugu í þéttri dagskrá sinni.

„Mér fannst þau líka vera á svipuðum stað og ég gagnvart loftslagsmálunum þannig að þetta small bara einhvern veginn og það var alger unun að fá að vinna með þeim sem listamönnum.“

Þorvaldur Davíð sá sér fært að fylgja Ástu og myndinni á pólitíska kvikmyndahátíðina í Róm þar sem þau gerðu mikla lukku. „Viðtökurnar voru mjög góðar og fólk var mjög hrifið af okkar mynd,“ segir Ása en myndirnar voru jafn ólíkar og þær voru margar. „Þarna var líka alls konar fólk. Frá Sameinuðu þjóðunum, mikið af pólitíkusum sem og sérfræðingum í loftslagsmálum þannig að þetta var að mörgu leiti ólíkt öðrum frumsýningum, sem ég hef verið á.

Ása segist hafa þungar áhyggjur af ástandi loftslagsmála og að gerð myndarinnar hafi síst verið til þess fallin að slá á þær en hún hafi um leið ranglað úr einhvers konar roti, gerð myndarinnar hvatti hana til aðgerða og dáða. Hætta að væla og gera eitthvað, eins og hún orðar það.

„Ég held örugglega að margir hafi, eins og ég hugsað meðvitað um þetta lengi en þessi frasi að „vekja til umhugsunar“ er orðinn algerlega úreltur núna,“ segir Ása sem hefur alltaf forðast predikanir í list sinni en í hinsta dansinum komst hún að því að það er hægt að fjalla um slík málefni án þess að fórna hinu listræna.