Á­fall fyrir Donald Trump og Vladimír Pútín

Sitjandi forseti Brasilíu Lula Da Silva bar sigur úr býtum í seinni umferð forsetakosninga í landinu í gær, hann fékk 51,79 prósent atkvæða en andstæðingur hans Jair Bolsonaro fékk 48,21 prósent atkvæða. Þetta er í fyrsta sinn sem frambjóðandi ber sigur úr býtum eftir að hafa tapað fyrri umferð forsetakosninga sem fór fram 4. október. Í gær fóru einnig fram þingkosningar í Serbíu þar sem Alexander Vucic leiðtogi Serbíu til tólf ára og formaður Serbneska framfaraflokksins laut í lægra haldi gegn Mótmælahreyfingu námsmanna sem hlaut þingmeirihluta. Eiríkur Bergmann stjórnmálafræðingur segir úrslitin bæði í Brasilíu og Serbíu töluverð tíðindi.

„Þetta hefur auðvitað mikla þýðingu fyrir þessi lönd hvort fyrir sig en að sínu leyti eru úrslitin í Brasilíu áfall fyrir Donald Trump og úrslitin í Serbíu áfall fyrir Vladimir Pútín, þannig að það er líka svona alþjóðapólitískur vinkill á þessu öllu saman.“

Stjórnmál í Brasilíu sveiflist milli tveggja mjög ólíkra stjórnmálaafla, harðrar vinstristefnu Lula Da Silva og þjóðernispopúlisma Jair Bolsonaro sem er sonur fyrrverandi forseta. Eiríkur segir ljóst að aukin kjörsókn í seinni umferð hafi skilað Da Silva sigrinum. Athygli hefur vakið að ekkert hefur heyrst frá Hvíta húsinu um niðurstöður kosninganna í Brasilíu.

„Nei, nei, þeir voru auðvitað að vonast til þess, Donald Trump hefur vonast til þess að hans maður, Bolsonaro-feðgar, að að þeir snúi aftur sem svona stuðningsmenn Trump-stjórnarinnar og bandamaður þá í Rómönsku Ameríku. Það má ekki gleyma því að Brasilía er langstærsta og langmikilvægasta ríki í Suður-Ameríku. Það skiptir öllu máli fyrir stöðu Bandaríkjanna á svæðinu, hver er þar við völd. Þannig að þetta er auðvitað áfall fyrir Hvíta húsið sem að hafði alveg örugglega ráðgert að Bolsonaro-ættin sneri aftur.“

Á meðan hafi stjórn þjóðernispopúlista Alexander Vucic sem hallir eru undir Rússa beðið ósigur í Serbíu gegn stúdentahreyfingu sem Eiríkur segir stórmerkilega. Hreyfingin var stofnuð fyrir um tveimur árum í kjölfar slyss á lestarstöð, sem rakið var til vanrækslu og spillingar. Víðtæk mótmæli gegn sitjandi stjórn hafa verið áberandi síðan og var boðað til kosninga í ljósi þeirra.

„Þetta er auðvitað algjörlega stórmerkilegt fyrirbæri sem á sér stað þarna í Serbíu. Þetta er svona stúdentahreyfing sem rís upp í rauninni gegn spillingu heima fyrir. Þar hefur verið svona harðræn þjóðernispopúlistastjórn við völd núna yfir mjög langan tíma sem verulega höll undir Moskvuvaldið og verið að fjarlægast þessi frjálslyndu lýðræðisgildi Evrópu. En núna kemur þessi stúdentahreyfing algjörlega á öldu hins frjálslynda lýðræðis Evrópu. Grunnurinn í stjórnmálakerfi Evrópu er hið frjálslynda lýðræði, hið opna frjálsa samfélag sem heldur betur hefur verið sótt að og það hefur verið gerð atlaga að þessu frjálslyndiskerfi álfunnar yfir langa hríð og Serbía hefur verið einhver erkitýpa þeirrar andstöðu en núna snýst dæmið algjörlega við.“

Bandalagið sé hinsvegar laustengt og óvíst hvernig þeim muni ganga að stjórna. Um sé að ræða menntamenn, prófessorar og situr læknir efstur á lista hreyfingarinnar sem er án eiginlegs leiðtoga. „Þannig að það er eitt að sigra kosningar, hrífa fólkið með sér, en það er annað að stýra landinu þegar að til þess kemur, en það verður alveg feikilega spennandi að fylgjast með því.“