Hættir við að af­létta ráðningar­banni vegna mann­dráps

Þetta kemur fram í svari félags- og húsnæðismálaráðuneytisins við fyrirspurn Vísis. Vísir greindi frá áformunum á þriðjudag, en Einhverfusamtökin höfðu gagnrýnt að aflétta ætti banninu án þess að áhrif á öryggi þjónustunotenda væru metin.

„Félags- og húsnæðismálaráðherra telur afar mikilvægt að mæta áhyggjum fatlaðs fólks af öryggi sínu og hyggst fella breytinguna brott úr frumvarpinu áður en það verður lagt fram á Alþingi,“ segir í svarinu.

Gamall dómur geti útilokað stuðningsfjölskyldu

Tillagan fól í sér að fólk sem hefði hlotið dóm fyrir manndráp eða alvarlegar líkamsárásir yrði ekki lengur sjálfkrafa útilokað frá störfum í þjónustu við fatlað fólk. Í staðinn yrði lagt mat á hæfi hvers umsækjanda. Bann vegna kynferðisbrota átti áfram að gilda.

Ráðuneytið segir breytinguna hafa verið lagða til eftir ábendingar Gæða- og eftirlitsstofnunar velferðarmála, GEV, um ósamræmi við barnaverndarlög. Samkvæmt þeim sæti önnur brot en kynferðisbrot einstaklingsbundnu mati þar sem horft sé til alvarleika brotsins, starfsins og þess tíma sem liðinn sé frá brotinu.

Í þjónustu við fatlað fólk hafi hins vegar gilt víðtækara bann, óháð því hversu langt sé liðið frá broti eða hvernig aðstæður viðkomandi hafi breyst.

Ráðuneytið nefnir sem dæmi að einstaklingur sem hafi fengið dóm fyrir fjörutíu árum fái sjálfkrafa synjun um leyfi til að gerast stuðningsfjölskylda fatlaðs barns. Það geti gerst þótt jákvæðar umsagnir liggi fyrir og viðkomandi geti sýnt fram á verulega breyttar aðstæður. Slík synjun geti verið andstæð hagsmunum fatlaðs einstaklings sem þurfi á stuðningi að halda.

Tillögunni hafi verið ætlað að skapa svigrúm til að meta slíkar aðstæður og stuðla samhliða að vernd og öryggi fatlaðs fólks.

Vöruðu við hættu á ofbeldi

Einhverfusamtökin bentu í umsögn sinni á að þjónustunotendur gætu verið mjög háðir aðstoð annarra og átt takmarkaða möguleika á að greina frá ofbeldi eða leita sér hjálpar, meðal annars vegna lítils eða einskis talmáls.

Samtökin töldu samræmingu við önnur lög ekki nægja sem rök fyrir breytingunni. Fyrst þyrfti ítarlegan rökstuðning og mat á áhrifum hennar á öryggi þjónustunotenda.

ÖBÍ gerði einnig athugasemdir við ákvæðið. Samtökin bentu á að fatlað fólk væri mun útsettara fyrir ofbeldi en annað fólk. Mikið væri óunnið við að vernda það gegn ofbeldi og áherslur stjórnvalda ættu að taka mið af því.

Ráðuneytið segir frumvarpsdrögin einmitt hafa verið birt í samráðsgátt til að kalla eftir umsögnum og sjónarmiðum þeirra sem málið varðar. Ráðherra hyggst nú taka breytinguna úr drögunum áður en frumvarpið verður lagt fram.