Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar 14. september 2026 07:00 Til eru íslenskir grunnskólar með stóran fjölbreyttan nemendahóp sem hafa bætt PISA-árangur sinn milli rannsókna. Árangur eins þeirra er slíkur að ef allir skólar næðu sömu niðurstöðum væri Ísland við topp OECD-ríkja. Hvað getum við lært? Hér eru tíu aðgerðir sem flestar eiga sterka stoð í rannsóknum: 1. Foreldrar lesi og tali mikið við börnin fyrstu árin 2-3, að gagnvirkur skjátími sé við frostmark. 2. Börn í leikskólum alist upp við ríkulegt og gott íslenskt málumhverfi. 3. Kennaranám verði algerlega endurskoðað með áherslu á grunnfærni, árangur og tímalengd. 4. Aðalnámskráin verði skýrari og byggi á þekkingu og grunnfærni. 5. Grunnur lestrarkennslu verði kerfisbundin hljóðaaðferð ásamt orðaforða, lesfimi og lesskilningi. 6. Framvinda lestrarnáms verði mæld reglulega í 1.–3. bekk og strax gripið inn í þegar barn dregst aftur úr. 7. Notum beina, skýra og kerfisbundna kennslu. Fáar kennslunálganir eiga jafn víðtækan rannsóknargrunn við uppbyggingu grunnþekkingar og grunnfærni sem ýtir undir sköpun og gangrýna hugsun. 8. Samræmd könnunarpróf verði í 4., 7. og 9. bekk og samræmt lokapróf í 10. bekk þar sem öll viðmið aðalnámskrár eru undir. 9. Endurskoðum algerlega notkun far- og spjaldtölva og færum hefðbundnar bækur aftur inn í skólana. 10. Eflum tengsl, aga, félagsfærni og jákvæðan skólabrag. Fáar þessara breytinga kalla á aukin útgjöld; flestar snúast um breytta forgangsröðun, stefnu og sýn. Skólinn sem ég nefndi í upphafi er meðal ódýrustu grunnskóla landsins á hvern nemanda. Við þurfum ekki alltaf meiri peninga til að bæta skólann. Við þurfum að gera meira af því sem við vitum að virkar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen PISA-könnun Skóla- og menntamál Mest lesið Hvað fær Ísland fyrir Seyðisfjörð? Ólafur Margeirsson Skoðun Hvernig styðja skal við árangur í Efra-Breiðholti Sæmundur Árni Hermannsson Skoðun Ertu þroskaheft? Áslaug Þorsteinsdóttir Skoðun Kópavogur fjölgar kennurum og fjárfestir í framtíð barna Ásdís Kristjánsdóttir Skoðun Það gengur svo vel hjá okkur! Kristján Freyr Halldórsson Skoðun Áskorun til stjórnar RÚV: Rekið fréttastjórann Einar Steingrímsson Skoðun Leigubremsan og vönduð lagasetning Gunnar Ármannsson Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir Skoðun Frá gullsöltum til líftæknilyfja Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Bitna kjarasamningar kennara á börnunum okkar? Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Ríkið stal þremur árum frá ungum föður og syni hans Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar Skoðun Hvenær á að segja upp kjarasamningum? Jónas Yngvi Ásgrímsson skrifar Skoðun „Raflítri“ Hvað kostar bensínlítraígildi? Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Guðrún Jóna Guðlaugsdóttir skrifar Skoðun Tóbaksfyrirtækin eiga ekki að skrifa lögin Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar Skoðun Að skattleggja fjarlægðir og búsetu fólks Jón Bjarnason skrifar Skoðun Ertu þroskaheft? Áslaug Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir Seyðisfjörð? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Gerum gott betra – þorum að horfa á allar hliðar Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Það gengur svo vel hjá okkur! Kristján Freyr Halldórsson skrifar Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Skammsýni eða skynsemi? Skúli Mogensen skrifar Skoðun Mjúkt net og snjallrassar Unnar Geir Unnarsson skrifar Skoðun Frá gullsöltum til líftæknilyfja Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Orð eiga að hafa merkingu og undirskriftir að skipta máli Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Hvernig styðja skal við árangur í Efra-Breiðholti Sæmundur Árni Hermannsson skrifar Skoðun 2,5% fyrir alla – nema höfuðstól húsnæðislánanna? Friðrik Björgvinsson skrifar Skoðun Kópavogur fjölgar kennurum og fjárfestir í framtíð barna Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hvað kostar stjórnun okkur? Maríanna Magnúsdóttir skrifar Skoðun Forsendubresturinn sem varð að friðarkaupum Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Leigubremsan og vönduð lagasetning Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Leigubremsa er almannahagsmunamál Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Tímamót Samúel Guðmundsson skrifar Skoðun Næsta verðhækkun á ekki að vera sjálfgefin Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Börn eftir pöntun Fæðingarorlofssjóðs Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun 100 ár af dellu Helgi Tómasson skrifar Skoðun Áskorun til ríkisstjórnarinnar: Ekki fækka borgarfulltrúm úr 23 Í 15! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Sjá meira
Til eru íslenskir grunnskólar með stóran fjölbreyttan nemendahóp sem hafa bætt PISA-árangur sinn milli rannsókna. Árangur eins þeirra er slíkur að ef allir skólar næðu sömu niðurstöðum væri Ísland við topp OECD-ríkja. Hvað getum við lært? Hér eru tíu aðgerðir sem flestar eiga sterka stoð í rannsóknum: 1. Foreldrar lesi og tali mikið við börnin fyrstu árin 2-3, að gagnvirkur skjátími sé við frostmark. 2. Börn í leikskólum alist upp við ríkulegt og gott íslenskt málumhverfi. 3. Kennaranám verði algerlega endurskoðað með áherslu á grunnfærni, árangur og tímalengd. 4. Aðalnámskráin verði skýrari og byggi á þekkingu og grunnfærni. 5. Grunnur lestrarkennslu verði kerfisbundin hljóðaaðferð ásamt orðaforða, lesfimi og lesskilningi. 6. Framvinda lestrarnáms verði mæld reglulega í 1.–3. bekk og strax gripið inn í þegar barn dregst aftur úr. 7. Notum beina, skýra og kerfisbundna kennslu. Fáar kennslunálganir eiga jafn víðtækan rannsóknargrunn við uppbyggingu grunnþekkingar og grunnfærni sem ýtir undir sköpun og gangrýna hugsun. 8. Samræmd könnunarpróf verði í 4., 7. og 9. bekk og samræmt lokapróf í 10. bekk þar sem öll viðmið aðalnámskrár eru undir. 9. Endurskoðum algerlega notkun far- og spjaldtölva og færum hefðbundnar bækur aftur inn í skólana. 10. Eflum tengsl, aga, félagsfærni og jákvæðan skólabrag. Fáar þessara breytinga kalla á aukin útgjöld; flestar snúast um breytta forgangsröðun, stefnu og sýn. Skólinn sem ég nefndi í upphafi er meðal ódýrustu grunnskóla landsins á hvern nemanda. Við þurfum ekki alltaf meiri peninga til að bæta skólann. Við þurfum að gera meira af því sem við vitum að virkar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar
Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar
Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar
Skoðun Hver er framtíð litlu hjúkrunarheimilanna á landsbyggðinni? Eydís Inga Sigurjónsdóttir skrifar
Skoðun Orð eiga að hafa merkingu og undirskriftir að skipta máli Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Skoðun Áskorun til ríkisstjórnarinnar: Ekki fækka borgarfulltrúm úr 23 Í 15! Guðni Freyr Öfjörð skrifar