Úr verk­fræðinni í listina: „Stundum verður maður bara að fylgja inn­sæinu“

Margrét Sól er sjálfmenntuð myndlistarkona, fædd og uppalin í Reykjavík, en leið hennar inn í listina var langt frá því að vera bein. Hún er með meistaragráðu í heilbrigðisverkfræði og starfaði hjá Össuri þar til haustið 2025 þegar hún ákvað að kveðja verkfræðina, fylgja innsæinu og einbeita sér að listinni.

Ákvörðunin var stór en lærdómurinn sömuleiðis. „Lífið er stutt. Ef manni líður eins og tíminn sé að renna frá manni í stað þess að maður sé að gera það sem mann langar til og nærist á, þá er það merki um að breyta til,“ segir Margrét Sól.

Hún segir jafnframt mikilvægt að taka lífið ekki of hátíðlega. Það sé í góðu lagi að skipta um skoðun, jafnvel oftar en einu sinni. „Þú þarft ekki að ákveða hvað þú ætlar að verða þegar þú ert tvítugur og vera svo fastur í því út ævina. Mesta áskorunin er klárlega að þora. Það er ekkert auðvelt að hoppa út í djúpu laugina, sérstaklega þegar maður er á frábærum vinnustað með æðislegu fólki. En stundum verður maður bara að fylgja innsæinu.“

Sköpunin býr til töfrana

Það sem heillar Margréti Sól mest við sköpunina er gleðin sem verður til í ferlinu, bæði hjá henni sjálfri og þeim sem fær verkið. „Það er svo gaman þegar maður getur blandað saman hugmyndum og fundið útfærslu sem hittir naglann á höfuðið. Kannski elskar manneskjan ákveðinn stíl og vill blanda honum saman við einhverja hugmynd. Þá getur maður búið til eitthvað einstakt og persónulegt sem vekur mikla gleði.“

Hægt er að fylgjast með verkefnum Margrétar Sólar á margretsol.is, Instagram og TikTok.

Að hennar mati þarf ekki mikið til að breyta hversdagslegum hlut eða rými. Stóll getur einfaldlega verið stóll og veggur í barnaherbergi getur verið einlitur. Um leið og sköpuninni er hleypt að getur útkoman hins vegar orðið allt önnur. „Ef þú málar til dæmis uppáhaldsfígúrur eða nafn barnsins á vegginn ertu allt í einu búinn að búa til ákveðna töfra í annars venjulegu herbergi.“

Hvað er skemmtilegasta verkefni sem þú hefur tekið að þér með penslunum hingað til?

„Vá þegar stórt er spurt. Þegar kemur að heilmáluðum veggjum þá er það klárlega kalkmálningin, bæði ferlið að mála með þeim og sjá útkomuna var ótrúlega gaman. En þegar kemur að listinni þá er það alltaf uppáhalds að mála með olíumálningunni á striga, það er alltaf klassískt og skemmtilegt.“

Heimilið á að kalla fram „ahh“-tilfinningu

Þessa dagana er Margrét Sól í miðri hreiðurgerð og undirbýr komu barns. Hún vinnur mikið heima og fram undan er fæðingarorlof. Fyrir vikið hefur hún hugsað mikið um hvaða tilfinningu heimilið eigi að kalla fram. „Heimilið verður að vera staður þar sem maður finnur fyrir ró og hlýju. Markmiðið er að geta labbað inn í hvert rými og hugsað strax: Ahh, hér er gott að vera.“

Þótt Margrét Sól sé þekkt fyrir að vera óhrædd við liti kom hún sjálfri sér dálítið á óvart þegar kom að því að velja liti á eigið heimili.

Hún prófaði fjölmarga liti og segist meðal annars hafa verið með bláar, grænar, appelsínugular og bleikar prufur. Þegar hún fór að dvelja meira í rýmunum og finna stemninguna færðist hún hins vegar nær rólegri og örlítið hlutlausari tónum.

Það þýðir þó alls ekki hvíta veggi.

„Margir hugsa kannski að örugga leiðin sé að mála alla veggi hvíta, en það er alls ekki það sem ég á við með hlutlausum litum. Það er reyndar enginn veggur hvítur hjá mér.“

Bleikt, hör og kalkmálning

Í alrýmið og eldhúsið valdi Margrét Sól litinn 1/4 Hör frá Slippfélaginu, sem hún lýsir sem hlutlausum, mjúkum og róandi tóni. Í anddyri og gang varð Mildur 2 fyrir valinu. „Það er svo róandi bleikur litur. Mér finnst hann alveg æðislegur.“

Í stofunni langaði hana að prófa kalkmálningu. Fyrst varð Calce fyrir valinu, bjartur, kremaður og hlýr litur. Eftir að hafa dvalið í rýminu um tíma fann hún þó að hana langaði í meiri dýpt, sterkari lit og meira áberandi áferð. Þá fór ein umferð af Clay kalkmálningu yfir.

„Clay er mjög hlýr brúnbleikur litur og með því að fara bara eina umferð fékk ég meiri hreyfingu og áferð á vegginn. Þetta er núna uppáhaldsrýmið mitt heima. Það gefur svo rosalega góða stemningu og hlýju og tónar mjög vel við litina í rýmunum í kring.“

Kalkmálningin hefur raunar heillað hana svo mikið að líklegt er að fleiri veggir fái sambærilega meðferð síðar. „Í fyrsta lagi var ótrúlega gaman að mála með henni. Ég elska áferð og allt náttúrulegt og féll alveg fyrir því hvað kalkið er lifandi og gefur rýminu mikla hreyfingu. Núna horfi ég á venjulegu máluðu veggina mína og þeir virka næstum flatir í samanburði við kalkið.“

Í vinnustúdíóinu vildi hún hafa bjartan og tiltölulega hlutlausan grunn svo umhverfið keppti ekki við listaverkin. Þar valdi hún aftur 1/4 Hör en setti Calce kalkmálningu á tvo veggi. „Það gerir svo mikið fyrir rýmið. Það kveikir einhvern veginn á sköpunartilfinningunni að vera innan um svona lifandi áferð og búa til listina mína þar.“

Tólfta litaprufan varð sú síðasta

Svefnherbergið reyndist meiri áskorun. Þar sá Margrét Sól fyrir sér dökkan og róandi bleikan tón án þess að liturinn yrði of áberandi.

Prufurnar urðu margar.

„Þegar ég var komin með örugglega tólftu prufuna upp í rýminu gafst ég upp og fór til Rúnars í Slippfélaginu í Skútuvogi. Ég sýndi honum það sem ég var komin með og sagði að mig langaði í aðeins dekkri og brúnni bleikan lit.“

Rúnar fann litinn NCS S 4030-Y90R og í þetta skiptið sleppti Margrét Sól meira að segja prufunni. „Ég keypti bara magnið sem ég þurfti og málaði beint, bæði loftið og veggina. Það kom fullkomlega út.“

Reynslan undirstrikar að hennar mati hversu miklu góð ráðgjöf getur skipt, sérstaklega þegar unnið er með ólík efni og yfirborð. Sjálf fæst hún við nánast allt sem hægt er að mála, striga, veggi inni og úti, húsgögn, málma, rúður og spegla. „Þá er mjög dýrmætt að geta farið í Slippfélagið og spurt sérfræðingana með hverju þeir mæla. Ég vil skapa gæðaverk sem endast og þá gengur ekki að nota bara eitthvað. Undirbúningurinn og réttu efnin skipta gríðarlega miklu máli fyrir það hvernig verkið kemur út og hversu vel það endist.“

Áferðin ekki síður mikilvæg en liturinn

Litir eru þó aðeins hluti af heildarmyndinni. Margrét Sól leggur mikla áherslu á áferð og segir hana geta gjörbreytt upplifuninni af rými. „Þetta er svolítið eins og þegar þú sérð listaverk á netinu og ferð svo á sýningu og sérð það í eigin persónu. Upplifunin er allt önnur.“

Markmiðið er því að fylla heimilið af mismunandi hlýjum áferðum. Viðarhúsgögn, leir- og steinpottar, hörgluggatjöld og gróf áklæði spila þar saman. 

Framkvæmdirnar hafa þó ekki allar verið jafn rómantískar og litavalið. „Það kom mér á óvart hvað það eru margir litlir hlutir sem þarf að gera og maður gerir ekki endilega ráð fyrir. Allur frágangurinn við að taka niður og setja upp veggi, spartla og pússa tekur tíma. Svo vanmat ég líka aðeins hversu erfitt það er að gera þetta þegar maður er kominn sex eða sjö mánuði á leið,“ segir hún og hlær.

Margir eiga erfitt með að velja liti og óttast að sjá eftir ákvörðunum. Áttu einhver ráð fyrir þá sem standa frammi fyrir litavali?

„Ég stóð sjálfa mig af því að veltast of mikið um þessar ákvarðanir en það er alltaf hægt að mála aftur og að fylgja innsæinu. Ég hef áður verið með Hör upp á vegg en þegar ég setti hann við hliðina á appelsínugulu og bláu prufunum þá leit hann mjög skringilega út. Ég treysti bara innsæinu og valdi hann og finnst hann alveg æðislegur á veggjunum í dag.“

Barnaherbergið fær að þróast með barninu

Barnaherbergið er enn í mótun. Margréti Sól langar að lokum að gera það lifandi, litríkt og töfrandi en ætlar ekki að flýta sér. „Mér fannst ég þurfa að fá barnið til mín og kynnast því aðeins áður en ég ákveð hvað fer á veggina. Þess vegna valdi ég 1/4 Hör til að byrja með. Hann er hlutlaus og róandi án þess að vera hvítur.“

Þegar barnið eldist sér hún hins vegar fyrir sér meiri liti og skemmtilega vegglist. Fyrst um sinn skiptir notaleg stemning mestu máli, ekki síst góð lýsing.

Í herberginu eru meðal annars lampi sem móðir Margrétar Sólar föndraði fyrir hana þegar hún var lítil og tveir lampar sem hún og kærastinn hennar hafa föndrað sjálf. Annar er býflugnabú og hinn loftljós í laginu eins og loftbelgur.

„Mér finnst persónulegir og heimagerðir hlutir gera svo mikið fyrir heimilið. Ég kem líka úr mjög sterkri föndurfjölskyldu,“ segir hún.

„Prófaðu það bara“

Margrét Sól er sannfærð um að litir hafi áhrif á líðan og stemningu. „Alveg hundrað prósent. Það breytir rosalega miklu hvernig rými eru máluð. Maður finnur til dæmis mikinn mun á köldum, gráum tónum og hlýrri litum.“

Þessa nálgun má líka sjá í því hvernig hún deilir verkefnum sínum á samfélagsmiðlum. Þar vill hún sýna fólki að sköpun þurfi hvorki að vera flókin né frátekin fyrir þá sem telja sig sérstaklega listræna.

„Ég reyni að leggja áherslu á að allir geta allt ef þeir prófa og æfa sig. Ég held að fullt af fólki langi til að vera meira skapandi og búa til hluti sjálft en haldi að það sé miklu erfiðara og flóknara en það er. Þegar ég sýni ferlið fær fólk kannski trú á að það geti þetta alveg líka.“

Sem dæmi nefnir hún manninn sinn, Jökul Jónas Kristinsson, sem er pípulagningarmaður. „Hann lagði utanáliggjandi lagnir að ofnunum með koparfestingum til að skapa svona flott „industrial look“. Auk þess bjó hann til fatahengi í anddyrinu úr lögnum sem hann raðaði saman. Þar fyrir neðan útbjó hann lítinn snaga fyrir hundaólina.“

Og hvað ætti fólk þá að gera ef það langar að hleypa aðeins meiri sköpun inn á heimilið?

Byrja smátt segir hún. „Taktu húsgagn, blómapott eða eitthvað annað heima hjá þér sem þú ert ekki lengur alveg að fíla og málaðu það. Það þarf ekkert að vera flókið. Það er ótrúlega gaman að gefa hlutum nýtt líf – og svo er líka svo gaman að geta sagt: Ég gerði þetta.“

Sama hugsun gildir um litina á veggjunum. Margrét Sól hvetur fólk til að festast ekki um of í því hvað teljist öruggt eða rétt. „Ef þú átt þér uppáhaldslit eða langar að prófa að mála herbergi í lit sem þú ert ekki vön eða vanur, prófaðu það bara. Lífið er ekki svona alvarlegt.“