Spænskir strandveiðisjómenn til Íslands Bergþór Ólason skrifar 28. ágúst 2026 15:41 Það er merkilegt hvað Evrópusambandsaðild á að breyta litlu á Íslandi samkvæmt þeim sem vilja kíkja í pakkann. Við eigum áfram að ráða yfir fiskimiðunum, eigum áfram að ákveða hverjir veiða fiskinn. Strandveiðarnar verða áfram stundaðar af íslenskum sjómönnum og spænski sjómaðurinn heldur sig við sólina og sardínurnar suður við Galisíu. Þetta væri þægilegt ef regluverk Evrópusambandsins væri með þeim hætti. Það er það ekki. Meginregla sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB er skýr: fiskiskip sambandsins skulu hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum sambandsins. Síðan kemur undanþágan. Innan 12 sjómílna mega aðildarríkin, samkvæmt núgildandi tímabundnu fyrirkomulagi, takmarka aðgang við skip sem hafa stundað veiðar á viðkomandi svæði frá höfnum á nærliggjandi strönd. Sú undanþága gildir nú til ársloka 2032. Þetta er mikilvægt orðalag. Tólf mílna reglan er ekki grundvallarreglan. Hún er undanþágan. Og undanþágan hefur gildistíma. Þá komum við að íslensku strandveiðunum. Strandveiðikerfið er ekki kerfi þar sem Jóni á Patreksfirði er úthlutað ákveðnum tonnafjölda og Pedro í Vigo (hinn spænski) getur þess vegna ekki fengið þau tonn. Kerfið er opið. Uppfyllir þú skilyrðin, ert með bát og tilskilin leyfi, geturðu tekið þátt á meðan strandveiðar eru opnar. Þar liggur stóra spurningin. Ef Ísland verður aðili að Evrópusambandinu gætu strandveiðisjómenn allra sambandsríkjanna komið hingað, stofnað útgerð, skráð skip með þeim hætti sem ESB-réttur heimilar og þeir sem uppfylla öll almenn skilyrði strandveiðikerfisins geta hafið veiðar í okkar landhelgi. Og þá yrði samkeppnin um tonnin öllu erfiðari en hún er í dag. Það yrði enginn lagalegur grundvöllur til þess að meina spænska sjómanninum aðgangi að strandveiði við Ísland, að uppfylltum skilyrðum – Ísland væri orðinn hluti af ESB og þar gilda reglur sem ganga jafnt yfir alla. Og áður en einhver segir, við myndum bara semja okkur frá þessu, þá er svarið við því nei, það er einfaldlega ekki hægt. En við erum ekki orðinn hluti af ESB og við getum enn komið í veg fyrir það. Í dag þurfum við ekki að velta þessu fyrir okkur eða semja um svona hluti. Í dag ákveðum við sjálf hver fær að veiða á íslenskum fiskimiðum. Takið líka eftir því að enginn aðildarsinna hefur þorað að segja að strandveiðar yrðu fyrir íslenska sjómenn eingöngu, aðrir íbúar sambandsins fengju ekki að veiða hér að uppfylltum skilyrðum. Það er ástæða fyrir því. Segjum Nei á laugardaginn, fyrir strandveiðarnar, segjum já við Íslandi. Áfram Ísland! Höfundur er þingmaður Miðflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bergþór Ólason Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar Skoðun Myrkraverk í Afríku Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Skaðabætur frá síðustu öld Hópur lögmanna skrifar Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal skrifar Skoðun Veitingageiranum var hent undir vagninn Einar Bárðarson skrifar Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar Skoðun Úr öskunni í eldinn Ingveldur Anna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Heimilin eiga ekki alltaf að borga brúsann Alexander M. Árnason skrifar Skoðun Fleiri krónur taldar – fáar nýjar Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og fisks Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Orkan í ólgusjó efnahagsmála Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Loksins get ég notið þess að vera heima Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Sjá meira
Það er merkilegt hvað Evrópusambandsaðild á að breyta litlu á Íslandi samkvæmt þeim sem vilja kíkja í pakkann. Við eigum áfram að ráða yfir fiskimiðunum, eigum áfram að ákveða hverjir veiða fiskinn. Strandveiðarnar verða áfram stundaðar af íslenskum sjómönnum og spænski sjómaðurinn heldur sig við sólina og sardínurnar suður við Galisíu. Þetta væri þægilegt ef regluverk Evrópusambandsins væri með þeim hætti. Það er það ekki. Meginregla sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB er skýr: fiskiskip sambandsins skulu hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum sambandsins. Síðan kemur undanþágan. Innan 12 sjómílna mega aðildarríkin, samkvæmt núgildandi tímabundnu fyrirkomulagi, takmarka aðgang við skip sem hafa stundað veiðar á viðkomandi svæði frá höfnum á nærliggjandi strönd. Sú undanþága gildir nú til ársloka 2032. Þetta er mikilvægt orðalag. Tólf mílna reglan er ekki grundvallarreglan. Hún er undanþágan. Og undanþágan hefur gildistíma. Þá komum við að íslensku strandveiðunum. Strandveiðikerfið er ekki kerfi þar sem Jóni á Patreksfirði er úthlutað ákveðnum tonnafjölda og Pedro í Vigo (hinn spænski) getur þess vegna ekki fengið þau tonn. Kerfið er opið. Uppfyllir þú skilyrðin, ert með bát og tilskilin leyfi, geturðu tekið þátt á meðan strandveiðar eru opnar. Þar liggur stóra spurningin. Ef Ísland verður aðili að Evrópusambandinu gætu strandveiðisjómenn allra sambandsríkjanna komið hingað, stofnað útgerð, skráð skip með þeim hætti sem ESB-réttur heimilar og þeir sem uppfylla öll almenn skilyrði strandveiðikerfisins geta hafið veiðar í okkar landhelgi. Og þá yrði samkeppnin um tonnin öllu erfiðari en hún er í dag. Það yrði enginn lagalegur grundvöllur til þess að meina spænska sjómanninum aðgangi að strandveiði við Ísland, að uppfylltum skilyrðum – Ísland væri orðinn hluti af ESB og þar gilda reglur sem ganga jafnt yfir alla. Og áður en einhver segir, við myndum bara semja okkur frá þessu, þá er svarið við því nei, það er einfaldlega ekki hægt. En við erum ekki orðinn hluti af ESB og við getum enn komið í veg fyrir það. Í dag þurfum við ekki að velta þessu fyrir okkur eða semja um svona hluti. Í dag ákveðum við sjálf hver fær að veiða á íslenskum fiskimiðum. Takið líka eftir því að enginn aðildarsinna hefur þorað að segja að strandveiðar yrðu fyrir íslenska sjómenn eingöngu, aðrir íbúar sambandsins fengju ekki að veiða hér að uppfylltum skilyrðum. Það er ástæða fyrir því. Segjum Nei á laugardaginn, fyrir strandveiðarnar, segjum já við Íslandi. Áfram Ísland! Höfundur er þingmaður Miðflokksins.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir Skoðun
Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar
Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar
Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar
Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir Skoðun