Til unga fólksins Illugi Jökulsson skrifar 28. ágúst 2026 06:16 Hæ, unga fólk. Möguleikarnir eru tveir. Að kanna möguleika á aðild að Evrópusambandinu. Ef um semst og við erum sátt við samninginn, þá fylgir því: Stóraukið fullveldi og aukið sjálfstæði því við fáum sæti við borðið þar sem ákvarðanir eru teknar. Núna tökum við þegjandi og hljóðalaust við ákvörðunum frá Brussel. Við munum vissulega ekki verða allsráðandi í Evrópusambandinu en litlu þjóðirnar þar – Möltumenn, Lúxemborgarar og Kýpurbúar – eru mjög ánægðar með sinn hlut. Þeim finnst völd þeirra og áhrif hafa aukist með inngöngu í ESB, ekki minnkað. Fullveldi þeirra og sjálfstæði hafi styrkst, ekki veikst. Og íslenska verður opinbert mál í Evrópusambandinu. Því fylgir líka aðild að þjóðabandalagi þar sem lífskjör eru einna best í heiminum, mannréttindi hæst skrifuð, umhverfismál þrátt fyrir allt í bestu standi, vinnuumhverfi og réttindi eru hvergi betri, umburðarlyndi og menning á besta stað í heimi. Ójá, svoleiðis er það. Og aðildinni fylgir miklu meiri stöðugleiki í efnahagsmálum, strax og við höfum tekið upp evru, sem við getum gert með hjálp Evrópska seðlabankans. Evrunni fylgja bæði mannsæmandi vextir og möguleiki á miklu manneskjulegra húsnæðiskerfi. Við höfum ekki reynst þess umkomin í áratugi að koma á slíku kerfi. Evran getur hjálpað til þess. Hvernig gengur að semja um sjávarútvegsmál og landbúnað, það kemur í ljós, ef við sækjum um aftur, en satt að segja eru góðar líkur að við getum náð þar góðum og jafnvel mjög góðum samningum. Evrópuþjóðirnar eru nefnilega vinir okkar. Hinn möguleikinn er að halda áfram við óbreytt ástand. Háu vextina og lamandi verðtrygginguna. Það er mjög gott fyrir ríkasta fólkið en verra fyrir aðra. Eins og ykkur, unga fólk. En svo er því miður mjög líklegt að EES-samningurinn - sem allir mæra nú og hefur fært okkur geysileg gæði síðustu áratugi - að hann verði fljótlega úr gildi fallinn. Það viðurkenna allir, líka Norðmenn, þar sem umræða um ESB-aðild er farin af stað. Við skulum ekki gera ekki neitt. Prófum alla vega, förum til Evrópu og semjum. Svo fellum við bara samninginn ef okkur líkar hann ekki. En tökum sénsinn á að prófa. Það kostar ekkert nema svolítinn pening en með okkar ónýtu krónu þá fer annars eins peningur í vitleysu hér á landi. Prófum. Verum ekki hrædd. Höfundur er útvarpsmaður, blaðamaður og rithöfundur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Illugi Jökulsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson Skoðun Skoðun Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Sjá meira
Hæ, unga fólk. Möguleikarnir eru tveir. Að kanna möguleika á aðild að Evrópusambandinu. Ef um semst og við erum sátt við samninginn, þá fylgir því: Stóraukið fullveldi og aukið sjálfstæði því við fáum sæti við borðið þar sem ákvarðanir eru teknar. Núna tökum við þegjandi og hljóðalaust við ákvörðunum frá Brussel. Við munum vissulega ekki verða allsráðandi í Evrópusambandinu en litlu þjóðirnar þar – Möltumenn, Lúxemborgarar og Kýpurbúar – eru mjög ánægðar með sinn hlut. Þeim finnst völd þeirra og áhrif hafa aukist með inngöngu í ESB, ekki minnkað. Fullveldi þeirra og sjálfstæði hafi styrkst, ekki veikst. Og íslenska verður opinbert mál í Evrópusambandinu. Því fylgir líka aðild að þjóðabandalagi þar sem lífskjör eru einna best í heiminum, mannréttindi hæst skrifuð, umhverfismál þrátt fyrir allt í bestu standi, vinnuumhverfi og réttindi eru hvergi betri, umburðarlyndi og menning á besta stað í heimi. Ójá, svoleiðis er það. Og aðildinni fylgir miklu meiri stöðugleiki í efnahagsmálum, strax og við höfum tekið upp evru, sem við getum gert með hjálp Evrópska seðlabankans. Evrunni fylgja bæði mannsæmandi vextir og möguleiki á miklu manneskjulegra húsnæðiskerfi. Við höfum ekki reynst þess umkomin í áratugi að koma á slíku kerfi. Evran getur hjálpað til þess. Hvernig gengur að semja um sjávarútvegsmál og landbúnað, það kemur í ljós, ef við sækjum um aftur, en satt að segja eru góðar líkur að við getum náð þar góðum og jafnvel mjög góðum samningum. Evrópuþjóðirnar eru nefnilega vinir okkar. Hinn möguleikinn er að halda áfram við óbreytt ástand. Háu vextina og lamandi verðtrygginguna. Það er mjög gott fyrir ríkasta fólkið en verra fyrir aðra. Eins og ykkur, unga fólk. En svo er því miður mjög líklegt að EES-samningurinn - sem allir mæra nú og hefur fært okkur geysileg gæði síðustu áratugi - að hann verði fljótlega úr gildi fallinn. Það viðurkenna allir, líka Norðmenn, þar sem umræða um ESB-aðild er farin af stað. Við skulum ekki gera ekki neitt. Prófum alla vega, förum til Evrópu og semjum. Svo fellum við bara samninginn ef okkur líkar hann ekki. En tökum sénsinn á að prófa. Það kostar ekkert nema svolítinn pening en með okkar ónýtu krónu þá fer annars eins peningur í vitleysu hér á landi. Prófum. Verum ekki hrædd. Höfundur er útvarpsmaður, blaðamaður og rithöfundur.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar