Ég þekki ekki lengur minn gamla Sjálf­stæðis­flokk

Sem gamall Sjálfstæðismaður finnst mér ég eiga ekkert pólitískt bakland lengur. Sá Sjálfstæðisflokkur sem ég studdi lagði áherslu á frjálslyndi, opið markaðshagkerfi, samkeppni og að skapa skilyrði fyrir aukinni velsæld allra landsmanna. Í dag finnst mér flokkurinn hafa fjarlægst þau grunngildi.

Ég velti því oft fyrir mér hvað hafi valdið þessari þróun. Hvers vegna virðist flokkurinn leggja svo mikla áherslu á að verja hagsmuni stórútgerðar og þeirra fyrirtækja sem njóta góðs af fákeppni, á sama tíma og sífellt fleiri heimili og fyrirtæki glíma við gríðarlegan framfærslukostnað og háa vexti?

Forystumenn Sjálfstæðisflokksins kvarta yfir minnkandi fylgi, en virðast um leið útiloka stóran hluta kjósenda með málflutningi sínum. Kannast flokkurinn ekki við það ofurverðlag sem íslensk heimili búa við? Sér hann ekki þá fákeppni sem ríkir á mörgum mörkuðum, þar sem verð hækkar reglulega án þess að neytendur hafi raunverulegt val?

Hvernig getur flokkur sem kenndi sig við frjálsa samkeppni sætt sig við stöðu þar sem fá fyrirtæki ráða stórum hluta matvörumarkaðarins, olíumarkaðarins og bankakerfisins? Er ekki einmitt hlutverk frjálslynds flokks að stuðla að aukinni samkeppni, lægra verði og fleiri tækifærum fyrir neytendur og fyrirtæki?

Sama á við um vextina. Er flokkurinn virkilega sáttur við að íslensk heimili og fyrirtæki greiði með þeim hæstu vöxtum sem þekkjast í nágrannalöndum okkar? Á meðan ungt fólk á sífellt erfiðara með að eignast húsnæði og fyrirtæki glíma við aukinn fjármagnskostnað virðist umræðan of oft snúast um að verja sérhagsmuni fárra í stað hagsmuna almennings.

Ég starfa í ferðaþjónustu og heyri daglega frá ferðamönnum hversu dýrt þeim finnst Ísland vera. Þeir spyrja hvernig almenningur hafi efni á að búa við þetta verðlag. Það er spurning sem stjórnmálamenn ættu einnig að spyrja sig. Ferðaþjónustan er ein mikilvægasta atvinnugrein landsins og samkeppnishæfni hennar byggist meðal annars á því að verðlag fari ekki úr böndunum.

Við búum jafnframt við mikla óvissu í alþjóðamálum. Gervigreind er að breyta vinnumarkaði, öfgaflokkar sækja víða í sig veðrið og efnahagsleg óvissa er mikil. Í slíkum heimi finnst mér ekki sjálfgefið að hafna því að ræða möguleika Íslands gagnvart Evrópusambandinu. Samningaviðræður eru ekki það sama og aðild, en þær geta verið leið til að afla upplýsinga og meta kosti og galla. Er ekki skynsamlegt að skoða alla valkosti þegar framtíðin er jafn ófyrirsjáanleg og raun ber vitni?

Mér finnst stærstu hagsmunamál Íslands í dag vera að ná niður verðlagi og vöxtum og auka samkeppni. Við þurfum að ryðja hindrunum úr vegi fyrir nýja aðila á matvörumarkaði, olíumarkaði og í bankastarfsemi. Þar tel ég að aðild að ESB geti verið hluti af lausninni.

Þess vegna á ég erfitt með að þekkja minn gamla Sjálfstæðisflokk. Flokk sem áður talaði fyrir frelsi einstaklinganna, frjálsri samkeppni og opnum mörkuðum. Í dag finnst mér hann of oft verja sérhagsmuni þeirra sem þegar standa sterkastir. Það eru ekki þau gildi sem urðu til þess að ég studdi flokkinn á sínum tíma.

Höfundur er viðskiptafræðingur og eigandi ferðaþjónustufyrirtækis.