Dulinn kostnaður við kredit­kortið þitt

Gylfi Magnússon hagfræðiprófessor birti í gær upplýsingar um að heimilin beri árlega allt að 20 milljarða kostnað - vegna gengismunar AUK annarra gjalda af erlendum kreditkortafærslum - og það á hverju ári. Stór hluti þessa kostnaðar félli niður ef við tækjum upp evru í stað krónu.

Dýrt að nota kreditkort fyrir Íslendinga

Gylfi rekur að þetta eigi sér tvenns konar rætur. Annars vegar að kostnaður við kortanotkun (og greiðslumiðlun) sé hár á Íslandi, talsvert hærri en í nágrannalöndunum. Þetta gæti breyst og lækkað með tilkomu evru vegna stærðarhagkvæmni.

Rándýrt að nota kort í útlöndum

Hitt væri ennþá stærri breyting. Það er gríðarlega dýrt að skipta milli gjaldmiðla fyrir Íslendinga þegar greiðslukort eru annars vegar. Gylfi segir: „Álagning á því sviði er himinhá, þótt það sé komið eitthvað lífsmark með samkeppni þar vegna nýrra aðila á markaðinum, sérstaklega Indó. Stóru bankarnir eru með þetta 5-6% mun á kaup- og sölugengi evru og dollars þegar kort eru notuð (og meiri mun fyrir sjaldgæfari gjaldmiðla). Þannig gæti þýskur ferðamaður á Íslandi fengið 122,40 krónur fyrir evru í dag en Íslendingur á Tenerife greitt 128,90 krónur fyrir evruna. Þegar horft er til þess hve kortaveltan er mikil þá eru háar upphæðir undir.“

Hvað eru þetta stórar tölur í heild fyrir heimilin?

Gylfi rekur að síðustu 12 mánuði hafi erlend greiðslukort verið notuð fyrir 359 ma. á Íslandi og íslensk kort verið straujuð fyrir 402 ma. erlendis. „Miðað við hátt í 6% mun á kaup- og sölugengi skilar þetta fjármálafyrirtækjum líklega ríflega 20 milljörðum króna í gengismun - fyrir utan aðrar þóknanir.“

Heimilin: 20 milljarðar ofan á yfir 100 milljarða árlega!

Þessi kostnaður heimilanna við notkun kreditkorta erlendis bætist við þann yfir hundrað milljarða umfram vaxtakostnað af húsnæðislánum sem heimilin bera vegna krónunnar eins og annar hagfræðiprófessor, Gauti B. Eggertsson við Brown-háskóla, hefur staðfest og dregið rækilega fram nýlega.

Upptaka evru er kjaramál

Heimilin hafa mikinn hag af því að evra komi í stað krónu. Ofangreindar staðreyndir þýða að kostnaðurinn við krónuna fyrir heimili þitt - sem þú greiðir til bankans og kreditkortafyrirtækjanna á hverju ári - getur hæglega gleypt ein til tvenn mánanaðlaun á ári hverju.

Stöndum sjálf vörð um almannahagsmuni

Í umræðunni um hvort láta eigi reyna á samninga við Evrópusambandið getum við algerlega treyst því að sérhagsmunaaðilar muni standa vörð um sína sérhagsmuni. Þegar bankastjórar segja okkur að ekkert myndi breytast með upptöku evru eru þeir klárlega ekki að segja alla söguna.

Almenningur sjálfur, verkalýðsfélög, neytendasamtök og stjórnmálin verða að standa vörð um hagsmuni almennings – almannahagsmuni – í þessari umræðu. Það gerir það enginn annar fyrir okkur.

Heimilisbókhaldið er á kjörseðlinum

Getum við ekki verið sammála um að hagur heimilanna ætti að vera eitt mikilvægasta atriðið til að taka ákvarðanir út frá? Já, ég er að tala um hagmundi venjulegra heimila. Þau sem skulda húsnæðislán og vilja geta staðið skil á sínu en kannski líka geta farið til útlanda endrum og sinnum. Og já, ég er sannarlega líka að tala um hagsmuni ungs fólks og komandi kynslóða. Börnin okkar.

Kostnaður af húsnæðisvöxtum, kreditkortum og hin eilífa barátta við að láta enda ná saman eða hafa meira á milli handanna á efri árum er klárlega eitthvað sem við þurfum að taka inn í myndina og umræðuna um ESB og evru. Í mínum huga er þetta eitt aðalatriðið sem við ættum að hafa í huga þegar við kjósum um hvort láta eigi reyna á samningaviðræður við ESB 29. ágúst. Heimilisbókhaldið er á kjörseðlinum.

Höfundur er þingmaður Reykvíkinga