Dómar sem eru ekkert annað en „one way ticket“ á Litla-Hrauni

Ég get hreinlega ekki orða bundist lengur. Mér finnst við vera að glata dýrmætu tækifæri og svona dómar eru ekkert annað en „one way ticket“ á Litla-Hraun til framtíðar.

Nýlegt dæmi um þetta má sjá í frétt Mannlífs, „Ungir menn dæmdir fyrir fjölda alvarlegra afbrota“, þar sem ungir menn sleppa með 45 daga skilorðsbundið fangelsi og frestun refsingar fyrir langan syndalista: líkamsárásir, húsbrot, eignaspjöll, vopnalagabrot og fíkniefnalagabrot.

https://mannlif.is/greinar/ungir-menn-dmdir-fyrir-fjlda-alvarlegra-afbrota/

Svona drengir skeina sér á skilorðsbundnum dómum. Þarna átti ekki að hika, heldur grípa tækifærið og nýta 57. gr. almennra hegningarlaga til að skilyrða dóminn með ströngum ákvæðum.

Með þessu áframhaldi framleiðum við afbrotamenn á færibandi til næstu áratuga. Svona dómar eru einfaldlega uppskrift að varanlegri áskrift að fangelsum landsins. Það er ekki að undra að almenningur sé hættur að taka mark á íslenskum dómstólum. Hvar er leiðbeiningin? Hvar er fræðslan? Fyrir þessum strákum er þetta bara saklaust „skamm, skamm, ekki gera þetta aftur“.

Svona afgreiðsla er í mínum huga með öllu óskiljanleg. Þarna er algjörlega litið fram hjá hagsmunum hins almenna borgara, sem dómstólarnir eiga þó að verja. Þeir sem brotið er á vilja nefnilega iðulega gleymast, enda virðist sú lenska uppi að aumingja- og bómullarvæða gerendur.

Í mínum huga er þessi dómur algjört djók sem sendir háskaleg, tvöföld skilaboð til ungra afbrotamanna. Og hvaða skilaboð eru það eiginlega? Jú, miðað við svona dóma mun Stóra-Holt – eins og nýja fangelsið á að heita – engan veginn duga í framtíðinni. Ég held að við verðum frekar að fara að kalla það Risa-Stóra-Holt ef fram heldur sem horfir.

Hvað ætlum við eiginlega að berja höfðinu við steininn lengi áður en við förum að taka á þessum málaflokki af fullri alvöru og festu? Eftir hverju erum við að bíða? Öðrum hræðilegum atburði eins og þeim sem skók samfélagið á Menningarnótt hérna um árið? Við höfum hreinlega engan tíma til að bíða. Sérsveitin okkar hefur varla undan að sinna vopnuðum útköllum og það líður ekki sú vika að ekki sé frétt af hnífstungu eða alvarlegri líkamsárás. Og ég er ekki hissa, miðað við vægðina sem dómstólar sýna í málum sem þessum. Við verðum að fara að stokka þennan málaflokk upp frá grunni og það á að gera án allrar meðvirkni.

Höfundur er áhugamaður um betra samfélag og með áratuga reynslu af málaflokki ungmenna í vanda.