Kæru landar – Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar 27. júní 2026 14:02 Undanfarnar vikur hafa margir hvatt þjóðina til að segja „nei“ í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst, þ.e. að við höfnum samningi sem enginn hefur enn fengið að sjá. Hvernig getur ábyrg þjóð tekið afstöðu til kosta og galla samnings sem ekki liggur fyrir? Þetta er kjarnaspurningin sem kjósendur þurfa að svara. Við erum ekki að kjósa um AÐILD að ESB Atkvæðagreiðslan í ágúst snýst aðeins um hvort þjóðin vilji fá samning til að geta metið hann með upplýstum hætti. Ef samningurinn reynist slæmur höfnum við honum. En ef við stöðvum ferlið núna fáum við aldrei að sjá hvaða kjör Ísland gæti samið um. Eigum við ekki rétt á svörum við spurningum eins og? Getur Ísland notið lægri vaxta til framtíðar? Getur íslenskt atvinnulíf orðið samkeppnishæfara? Getum við laðað að fleiri fjárfestingar og ný störf? Getur ungt fólk fengið betri tækifæri til að eignast húsnæði? Getur Ísland aukið stöðugleika í efnahagslífi sínu? Getum við styrkt stöðu íslenskrar tungu og menningar? Eina leiðin til að fá svör við þessum spurningum er samningur – ekki getgátur og slagorð. Hvað segja þeir sem hafa kynnt sér málið? Undanfarið hafa einstaklingar úr ólíkum áttum hvatt þjóðina til að nálgast málið af yfirvegun. Þar á meðal hefur Hannes Pétursson skáld, bent á að rugla ekki saman þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst og endanlegri ákvörðun um aðild. Sama sjónarmið hefur komið fram hjá fjölmörgum sem eru ekki endilega sammála um ESB-aðild, en telja sjálfsagt að þjóðin fái að sjá niðurstöðu samningaviðræðna áður en hún tekur afstöðu – þannig styrkjum við lýðræðið. Hvað með menningu, tungu og sérstöðu Íslands? Sumir óttast að aðildarviðræður veiki íslenska tungu og menningu. Prófessor emeritus Davíð Þór Björgvinsson hefur bent á að reynslan bendi fremur til hins gagnstæða. Evrópusambandið byggir á þeirri hugsjón að þjóðir „sameinist í fjölbreytileika“. Reynslan er að smáar þjóðir innan sambandsins hafa fengið stuðning til að varðveita tungumál sín, menningu og sérkenni. Á tímum gervigreindar og hraðrar stafrænnar þróunar verður stuðningur við íslenska tungu, máltækni, rannsóknir og menningu líklega mikilvægari en nokkru sinni fyrr. Þess vegna eigum við að spyrja: Hvernig tryggjum við best stöðu íslenskrar tungu og menningar til næstu 100 ára? Segjum já við upplýsingum og raunverulegum samningi Kæru landar. Sjálfstæð þjóð tekur ekki ákvarðanir á grundvelli ótta, heldur á grundvelli upplýsinga. Þjóðaratkvæðagreiðslan í ágúst snýst eingöngu um að við viljum sjá samninginn við ESB. Þannig að við getum í framhaldinu tekið upplýsta ákvörðun um stærsta hagsmunamál Íslands til framtíðar. Spurningin til okkar allra er því einföld: Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Höfundur er viðskiptafræðingur með MS í stjórnun og stefnumótun – áhugamaður um framtíð og öryggi Íslands. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Þorvaldur Ingi Jónsson Mest lesið Verða íslenskar afurðir „Made in Europe“? Hallgrímur Oddsson Skoðun Frumkvöðlar dagsins eru skattgreiðendur framtíðarinnar Arnar Bjarnason Skoðun Góðvild er ekki stefna Elliði Vignisson Skoðun Þegar konur komast ekki upp á skoðunarbekkinn Þuríður Harpa Sigurðardóttir Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Þjáist þú af staðreyndagreddu? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun Gnexit Viðreisnar Bergþór Ólason Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson Skoðun „Nýjasta tíska, nýjasta tíska –allt innan fjárheimilda!“ Agla Þyri Kristjánsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Málþroskaþjófar og misskilin góðmennska Hallfríður Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Þegar konur komast ekki upp á skoðunarbekkinn Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Góðvild er ekki stefna Elliði Vignisson skrifar Skoðun Frumkvöðlar dagsins eru skattgreiðendur framtíðarinnar Arnar Bjarnason skrifar Skoðun Verða íslenskar afurðir „Made in Europe“? Hallgrímur Oddsson skrifar Skoðun Hvernig samfélagi viltu búa í? Jóna Björk Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar Skoðun Þegar íslenskt auglýsingafé leitar til erlendra tæknirisa Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Námsmat í 10. bekk skólaárið 2026-2027 Gauti Eiríksson skrifar Skoðun Þjáist þú af staðreyndagreddu? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Landakortið minnkar ekki þótt lögreglustjórum fækki Lárus Bjarnason skrifar Skoðun Komdu með nestispeningana Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ósýnilegt fólk og sýnileg ábyrgð Þorvaldur Óttar Guðlaugsson skrifar Skoðun Bókun 35 - þarf virkilega að breyta stjórnarskránni? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun „Ný“ markmið í grunnskólum duga ekki Þórgunnur Reykjalín Vigfúsdóttir skrifar Skoðun Pólitískt fleipur landlæknis Bjarni Freyr Guðmundsson skrifar Skoðun Ákall um samstarf – Ekki bara samtal Anton Kári Halldórsson skrifar Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar Skoðun Myndin sem þú mátt ekki sjá Anna Laufey Stefánsdóttir,Kristín Ólöf Grétarsdóttir skrifar Skoðun Áttu áttu? Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir skrifar Skoðun Þegar sannleikurinn þjónar ekki óttanum Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Ísland sé frjálst, meðan sól gyllir haf Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Gilda lögin bara þegar okkur hentar? Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Handbók MAGA hreyfingarnar: Flood the zone with shit Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson skrifar Skoðun „Nýjasta tíska, nýjasta tíska –allt innan fjárheimilda!“ Agla Þyri Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Reykjavík á ekki að gera allt ein Björg Magnúsdóttir skrifar Sjá meira
Undanfarnar vikur hafa margir hvatt þjóðina til að segja „nei“ í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst, þ.e. að við höfnum samningi sem enginn hefur enn fengið að sjá. Hvernig getur ábyrg þjóð tekið afstöðu til kosta og galla samnings sem ekki liggur fyrir? Þetta er kjarnaspurningin sem kjósendur þurfa að svara. Við erum ekki að kjósa um AÐILD að ESB Atkvæðagreiðslan í ágúst snýst aðeins um hvort þjóðin vilji fá samning til að geta metið hann með upplýstum hætti. Ef samningurinn reynist slæmur höfnum við honum. En ef við stöðvum ferlið núna fáum við aldrei að sjá hvaða kjör Ísland gæti samið um. Eigum við ekki rétt á svörum við spurningum eins og? Getur Ísland notið lægri vaxta til framtíðar? Getur íslenskt atvinnulíf orðið samkeppnishæfara? Getum við laðað að fleiri fjárfestingar og ný störf? Getur ungt fólk fengið betri tækifæri til að eignast húsnæði? Getur Ísland aukið stöðugleika í efnahagslífi sínu? Getum við styrkt stöðu íslenskrar tungu og menningar? Eina leiðin til að fá svör við þessum spurningum er samningur – ekki getgátur og slagorð. Hvað segja þeir sem hafa kynnt sér málið? Undanfarið hafa einstaklingar úr ólíkum áttum hvatt þjóðina til að nálgast málið af yfirvegun. Þar á meðal hefur Hannes Pétursson skáld, bent á að rugla ekki saman þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst og endanlegri ákvörðun um aðild. Sama sjónarmið hefur komið fram hjá fjölmörgum sem eru ekki endilega sammála um ESB-aðild, en telja sjálfsagt að þjóðin fái að sjá niðurstöðu samningaviðræðna áður en hún tekur afstöðu – þannig styrkjum við lýðræðið. Hvað með menningu, tungu og sérstöðu Íslands? Sumir óttast að aðildarviðræður veiki íslenska tungu og menningu. Prófessor emeritus Davíð Þór Björgvinsson hefur bent á að reynslan bendi fremur til hins gagnstæða. Evrópusambandið byggir á þeirri hugsjón að þjóðir „sameinist í fjölbreytileika“. Reynslan er að smáar þjóðir innan sambandsins hafa fengið stuðning til að varðveita tungumál sín, menningu og sérkenni. Á tímum gervigreindar og hraðrar stafrænnar þróunar verður stuðningur við íslenska tungu, máltækni, rannsóknir og menningu líklega mikilvægari en nokkru sinni fyrr. Þess vegna eigum við að spyrja: Hvernig tryggjum við best stöðu íslenskrar tungu og menningar til næstu 100 ára? Segjum já við upplýsingum og raunverulegum samningi Kæru landar. Sjálfstæð þjóð tekur ekki ákvarðanir á grundvelli ótta, heldur á grundvelli upplýsinga. Þjóðaratkvæðagreiðslan í ágúst snýst eingöngu um að við viljum sjá samninginn við ESB. Þannig að við getum í framhaldinu tekið upplýsta ákvörðun um stærsta hagsmunamál Íslands til framtíðar. Spurningin til okkar allra er því einföld: Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Höfundur er viðskiptafræðingur með MS í stjórnun og stefnumótun – áhugamaður um framtíð og öryggi Íslands.
Skoðun Endurgreiðsla vegna viðhalds er fjárfesting til framtíðar Jóhannes Unnar Barkarson skrifar
Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar
Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar
Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar