Hermenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar 27. maí 2026 07:01 Fyrr í vikunni birtist grein á Vísi eftir Óðinn Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem hann svaraði grein eftir mig á sama miðli í síðustu viku. Í grein minni benti ég m.a. á að ef Ísland gengi í Evrópusambandið gæti sú staða hæglega komið upp í framtíðinni að gerð yrði krafa um það að Íslendingar yrðu kvaddir í sérstakan her sambandsins í nafni samstöðu eins og heimsmálin væru að þróast. Vísaði ég þar til annarra mála þar sem slík þróun hefði átt sér stað innan þess. Óðinn fullyrti í sinni grein að engin áform væru uppi um ESB-her og að slíkur her væri aðeins „hugarfóstur eins manns“, Evrópuþingmannsins Andrius Kubilius. Kubilius er hins vegar alls ekki þingmaður á þingi ESB heldur varnarmálastjóri sambandsins. Sem sagt æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála. Ég gat stöðu hans í grein minni og fyrir vikið all sérstakt að Óðni hafi tekist að gera hann að þingmanni. Fyrir utan að hann ætti að vita það sem talsmaður inngöngu í sambandið. „Það er satt að einn evrópuþingmaður, Andrius Kubilius, hefur lagt fram tillögu um stofnun slíks hers. En sú tillaga er ekki stefna sambandsins. Heldur hugarfóstur eins manns. Í Evrópusambandinu er fjölbreytt og fjölmenn flóra fólks með allskonar mismunandi skoðanir og hugmyndir, alveg eins og á Íslandi. Þótt einn þingmaður á Alþingi Íslendinga sé með ákveðna hugmynd eins og til dæmis um Íslenskan her þá þýðir það ekki að það sé stefna Íslands að stofna íslenskan her. Það sama gildir um Evrópusambandið,“ sagði í grein Óðins. Óðinn viðurkenndi reyndar síðar í grein sinni að hugmyndin um ESB-her ætti sér „einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann“, sem sagt Kubilius varnarmálastjóra, þvert á fyrri fullyrðingu hans um að einungis væri um að ræða hugarfóstur hins meinta þingmanns. Staðreyndin er hins vegar sú að fjölmargir forystumenn innan ESB, bæði sambandsins sjálfs og ríkja innan þess, hafa á liðnum árum lýst yfir stuðningi við það að til verði á endanum Evrópusambandsher. Á meðal þeirra mörgu sem hafa lýst yfir stuðningi við ESB-her er Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar ESB, þegar hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og forveri hennar Jean-Claude Juncker, fyrrverandi forsætisráðherra Lúxemborgar. Hið sama átti t.d. við Angelu Merkel, þáverandi kanslara Þýskalands, og á við um Emmanuel Macron núverandi forseta Frakklands. Nú síðast fyrr á þessu ári lýsti forsætisráðherra Spánar, Pedro Sánchez, stuðningi við ESB-her. Ekki er þó nóg með það heldur á það sama við um forystumenn samtaka frjálslyndra stjórnmálaflokka í Evrópu, ALDE, sem Viðreisn, flokkurinn sem Óðinn er félagi í var í framboði fyrir í Mosfellsbæ í nýafstöðnum sveitarstjórnarkosningum, tilheyrir. T.d. kallaði Marie-Agnes Strack-Zimmermann, oddviti ALDE á þingi ESB, eftir ESB-her á þingi samtakanna sem fram fór í lok október á síðasta ári. Þingið sat Pawel Bartoszek, þingmaður Viðreisnar fyrir hönd flokksins. Valérie Haye, forseti Renew Europe sem er þingflokkur ALDE á þingi ESB, sendi bréf til von der Leyens og Antónios Costa, forseta leiðtogaráðs sambandsins, fyrir rúmu ári fyrir hönd þingflokksins þar sem sagði að tímabært væri að ESB kæmi sér upp eigin her. Guy Verhofstadt, fyrrverandi leiðtogi ALDE á ESB-þinginu, sem var heiðursgestur á landsþingi Viðreisnar sl. haust og kallaði í ræðu sinni þar eftir því að ESB yrði að heimsveldi, hefur einnig kallað eftir slíkum her. Skoðanakannanir fyrir framkvæmdastjórn ESB hafa einnig sýnt mikinn stuðning við ESB-her á meðal íbúa ríkja sambandsins og í mörgum tilfellum meirihluta þeirra. Þetta er einfaldlega veruleikinn. Ég fór yfir það í grein minni að þróunin í átt að endanlegum ESB-her væri þegar komin talsvert áleiðis. ESB væri þannig t.d. bæði með eigið herráð og viðbragðssveitir sem störfuðu undir fána sambandsins. Kubilius varnarmálastjóri kallaði eftir því í janúar að til yrði 100 þúsund manna fastaher ESB. Ég benti einnig á það að varnir Íslands væru þegar eins tryggilega fyrir komið og þær yrðu með aðildinni að NATO en þó fyrst og fremst varnarsamningnum við Bandaríkin. Óðinn vildi meina að með því væri ég að reiða mig á tryggingu sem ég segði sjálfur að væri að veikjast og vísaði þar til þess að Bandaríkjamenn ætluðu að draga úr viðveru sinni í Evrópu. Fyrir liggur hins vegar að Ísland er í annarri stöðu en flest eða öll önnur Evrópuríki vegna landfræðilegrar legu sinnar eins og bandarískir forystumenn hafa bent á. Vegna hennar tengist öryggi Ísland landvörnum Bandaríkjanna. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer Skoðun Skoðun Skoðun Hvað hefur presturinn að segja yfir gröfinni? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Erum við í hættu? Ólgan kringum gervigreind Marín Jónsdóttir skrifar Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Það sem ég vildi að foreldrar mínir vissu… Aðalheiður Ásdís Boutaayacht skrifar Skoðun Í sporum kindarinnar Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þurfum við að óttast gervigreind? Óttar G. Birgisson skrifar Skoðun Skattgreiðendur á TikTok Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Betri borg fyrir börn Bára Birgisdóttir skrifar Skoðun Bókin er betri! Sigþrúður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Tvær þjóðir í sama landi? Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Börnin eru þrautseig. Kerfið hefur brugðist grunnfærninni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hafrannsóknarstofnun á villigötum Gunnlaugur Stefánsson skrifar Skoðun Af hverju talarðu ensku við mig þegar ég tala íslensku? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Þegar smiðirnir sjálfir biðja um að hægja á vélinni Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Viltu vita hvað virkar? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlendi ferðamaðurinn - einn besti skattgreiðandi landsins? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Sjá meira
Fyrr í vikunni birtist grein á Vísi eftir Óðinn Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem hann svaraði grein eftir mig á sama miðli í síðustu viku. Í grein minni benti ég m.a. á að ef Ísland gengi í Evrópusambandið gæti sú staða hæglega komið upp í framtíðinni að gerð yrði krafa um það að Íslendingar yrðu kvaddir í sérstakan her sambandsins í nafni samstöðu eins og heimsmálin væru að þróast. Vísaði ég þar til annarra mála þar sem slík þróun hefði átt sér stað innan þess. Óðinn fullyrti í sinni grein að engin áform væru uppi um ESB-her og að slíkur her væri aðeins „hugarfóstur eins manns“, Evrópuþingmannsins Andrius Kubilius. Kubilius er hins vegar alls ekki þingmaður á þingi ESB heldur varnarmálastjóri sambandsins. Sem sagt æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála. Ég gat stöðu hans í grein minni og fyrir vikið all sérstakt að Óðni hafi tekist að gera hann að þingmanni. Fyrir utan að hann ætti að vita það sem talsmaður inngöngu í sambandið. „Það er satt að einn evrópuþingmaður, Andrius Kubilius, hefur lagt fram tillögu um stofnun slíks hers. En sú tillaga er ekki stefna sambandsins. Heldur hugarfóstur eins manns. Í Evrópusambandinu er fjölbreytt og fjölmenn flóra fólks með allskonar mismunandi skoðanir og hugmyndir, alveg eins og á Íslandi. Þótt einn þingmaður á Alþingi Íslendinga sé með ákveðna hugmynd eins og til dæmis um Íslenskan her þá þýðir það ekki að það sé stefna Íslands að stofna íslenskan her. Það sama gildir um Evrópusambandið,“ sagði í grein Óðins. Óðinn viðurkenndi reyndar síðar í grein sinni að hugmyndin um ESB-her ætti sér „einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann“, sem sagt Kubilius varnarmálastjóra, þvert á fyrri fullyrðingu hans um að einungis væri um að ræða hugarfóstur hins meinta þingmanns. Staðreyndin er hins vegar sú að fjölmargir forystumenn innan ESB, bæði sambandsins sjálfs og ríkja innan þess, hafa á liðnum árum lýst yfir stuðningi við það að til verði á endanum Evrópusambandsher. Á meðal þeirra mörgu sem hafa lýst yfir stuðningi við ESB-her er Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar ESB, þegar hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og forveri hennar Jean-Claude Juncker, fyrrverandi forsætisráðherra Lúxemborgar. Hið sama átti t.d. við Angelu Merkel, þáverandi kanslara Þýskalands, og á við um Emmanuel Macron núverandi forseta Frakklands. Nú síðast fyrr á þessu ári lýsti forsætisráðherra Spánar, Pedro Sánchez, stuðningi við ESB-her. Ekki er þó nóg með það heldur á það sama við um forystumenn samtaka frjálslyndra stjórnmálaflokka í Evrópu, ALDE, sem Viðreisn, flokkurinn sem Óðinn er félagi í var í framboði fyrir í Mosfellsbæ í nýafstöðnum sveitarstjórnarkosningum, tilheyrir. T.d. kallaði Marie-Agnes Strack-Zimmermann, oddviti ALDE á þingi ESB, eftir ESB-her á þingi samtakanna sem fram fór í lok október á síðasta ári. Þingið sat Pawel Bartoszek, þingmaður Viðreisnar fyrir hönd flokksins. Valérie Haye, forseti Renew Europe sem er þingflokkur ALDE á þingi ESB, sendi bréf til von der Leyens og Antónios Costa, forseta leiðtogaráðs sambandsins, fyrir rúmu ári fyrir hönd þingflokksins þar sem sagði að tímabært væri að ESB kæmi sér upp eigin her. Guy Verhofstadt, fyrrverandi leiðtogi ALDE á ESB-þinginu, sem var heiðursgestur á landsþingi Viðreisnar sl. haust og kallaði í ræðu sinni þar eftir því að ESB yrði að heimsveldi, hefur einnig kallað eftir slíkum her. Skoðanakannanir fyrir framkvæmdastjórn ESB hafa einnig sýnt mikinn stuðning við ESB-her á meðal íbúa ríkja sambandsins og í mörgum tilfellum meirihluta þeirra. Þetta er einfaldlega veruleikinn. Ég fór yfir það í grein minni að þróunin í átt að endanlegum ESB-her væri þegar komin talsvert áleiðis. ESB væri þannig t.d. bæði með eigið herráð og viðbragðssveitir sem störfuðu undir fána sambandsins. Kubilius varnarmálastjóri kallaði eftir því í janúar að til yrði 100 þúsund manna fastaher ESB. Ég benti einnig á það að varnir Íslands væru þegar eins tryggilega fyrir komið og þær yrðu með aðildinni að NATO en þó fyrst og fremst varnarsamningnum við Bandaríkin. Óðinn vildi meina að með því væri ég að reiða mig á tryggingu sem ég segði sjálfur að væri að veikjast og vísaði þar til þess að Bandaríkjamenn ætluðu að draga úr viðveru sinni í Evrópu. Fyrir liggur hins vegar að Ísland er í annarri stöðu en flest eða öll önnur Evrópuríki vegna landfræðilegrar legu sinnar eins og bandarískir forystumenn hafa bent á. Vegna hennar tengist öryggi Ísland landvörnum Bandaríkjanna. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Skoðun Við þurfum ekki að fórna fjörðum fyrir framtíðina okkar Laura Sólveig Lefort Scheefer skrifar
Skoðun Að stíga varlega til jarðar eða ryðja burt hindrunum Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar