Hvað ég fór smám saman að skilja um Sjálfstæðisflokkinn Valerio Gargiulo skrifar 18. maí 2026 09:00 Þegar ég flutti til Íslands fyrir mörgum árum horfði ég á íslensk stjórnmál með augum manns sem kom úr allt öðru evrópsku samfélagi. Eins og margir útlendingar reyndi ég fyrst að skilja flokkana út frá einföldum skilgreiningum: hægri, vinstri, frjálslyndir eða íhaldssamir. En með tímanum fór ég að átta mig á því að á Íslandi eru stjórnmál oft dýpra tengd sögu landsins, samfélagsgerðinni og ákveðinni samfélagsmenningu. Undanfarið hef ég velt því fyrir mér hvernig Sjálfstæðisflokkurinn heldur áfram að hafa sterka stöðu, þrátt fyrir gagnrýni, breytingar í samfélaginu og sífellda umræðu um framtíð landsins. Og ég held að útlendingur sem býr hér nógu lengi fari smám saman að skilja hvers vegna. Margir horfa á flokkinn eingöngu út frá hefðbundnum stjórnmálum. En kannski liggur hluti fylgisins líka í einhverju menningarlegu. Sjálft orðið „sjálfstæði“ hefur sérstaka merkingu á Íslandi. Það snýst ekki aðeins um stjórnmál. Það snýst líka um hvernig margir Íslendingar líta á sjálfa sig og landið sitt. Lítið samfélag á eyju langt úti í Atlantshafi sem hefur í gegnum söguna þurft að treysta á eigið úthald, eigin lausnir og ákveðna seiglu. Sem útlendingur hef ég tekið eftir því að margir Íslendingar meta enn mjög ákveðin gildi: sjálfstæði, ábyrgð, vinnusemi, raunsæi og stöðugleika. Jafnvel fólk sem gagnrýnir einstakar ákvarðanir flokksins virðist stundum samt tengja við ákveðna hugmynd um Ísland sem flokkurinn hefur lengi staðið fyrir. Kannski vegna þess að þegar samfélög breytast hratt leitar fólk oft í eitthvað sem veitir tilfinningu fyrir samfellu og festu. Ég held líka að margir útlendingar skilji Ísland aðeins að hluta ef þeir horfa eingöngu á Reykjavík eða umræðuna á samfélagsmiðlum. Það er líka til önnur hlið á Íslandi. Ísland lítilla bæja. Fólks sem vinnur á sjónum, í ferðaþjónustu, iðnaði eða fjölskyldufyrirtækjum. Fólks sem vill breytingar, en ekki of hraðar breytingar. Kannski er sú rödd ekki alltaf sú háværasta. En hún er engu að síður stór hluti af íslensku samfélagi. Þetta þýðir auðvitað ekki að allir eigi að vera sammála Sjálfstæðisflokknum. Lýðræði byggist einmitt á ólíkum skoðunum og opnum umræðum. En eftir að hafa búið hér lengi hef ég smám saman farið að skilja að stuðningur við flokkinn snýst fyrir marga ekki aðeins um einstök kosningamál. Hann snýst líka um ákveðna sýn á Ísland, sjálfstæði og samband einstaklingsins við samfélagið. Og kannski er það einmitt það sem margir útlendingar skilja ekki alveg í byrjun. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Halldór 04.07.2026 Halldór Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson Skoðun Skoðun Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið skrifar Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þolendur sem vitni í eigin málum Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Maðurinn sem treysti þjóðinni, en ekki lengur Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mælanlegt sjálfstæði þjóðar Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Af hverju er netöryggisfræðsla grunninnviður? Margrét Valgerður Helgadóttir skrifar Skoðun Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Hlustum á börn – líka þegar þau eru ósammála okkur Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar Skoðun Stærsta hópverkefni Íslands Einar Örn Einarsson skrifar Skoðun Úr gráu yfir í grænt með hjálp 50.000 trjáa Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland að undirbúa nemendur fyrir framtíðina? Íris Þóra Birgisdóttir skrifar Skoðun Laugavegur 1: Húsvernd á villigötum Þórður Magnússon skrifar Skoðun Hræðslubandalag elítunnar í fílabeinsturninum Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi Fjarðarheiðarganga Steinar Björgvinsson skrifar Skoðun Prófessorinn, hagfræðingurinn og fullveldið Gunnar Ármannsson skrifar Sjá meira
Þegar ég flutti til Íslands fyrir mörgum árum horfði ég á íslensk stjórnmál með augum manns sem kom úr allt öðru evrópsku samfélagi. Eins og margir útlendingar reyndi ég fyrst að skilja flokkana út frá einföldum skilgreiningum: hægri, vinstri, frjálslyndir eða íhaldssamir. En með tímanum fór ég að átta mig á því að á Íslandi eru stjórnmál oft dýpra tengd sögu landsins, samfélagsgerðinni og ákveðinni samfélagsmenningu. Undanfarið hef ég velt því fyrir mér hvernig Sjálfstæðisflokkurinn heldur áfram að hafa sterka stöðu, þrátt fyrir gagnrýni, breytingar í samfélaginu og sífellda umræðu um framtíð landsins. Og ég held að útlendingur sem býr hér nógu lengi fari smám saman að skilja hvers vegna. Margir horfa á flokkinn eingöngu út frá hefðbundnum stjórnmálum. En kannski liggur hluti fylgisins líka í einhverju menningarlegu. Sjálft orðið „sjálfstæði“ hefur sérstaka merkingu á Íslandi. Það snýst ekki aðeins um stjórnmál. Það snýst líka um hvernig margir Íslendingar líta á sjálfa sig og landið sitt. Lítið samfélag á eyju langt úti í Atlantshafi sem hefur í gegnum söguna þurft að treysta á eigið úthald, eigin lausnir og ákveðna seiglu. Sem útlendingur hef ég tekið eftir því að margir Íslendingar meta enn mjög ákveðin gildi: sjálfstæði, ábyrgð, vinnusemi, raunsæi og stöðugleika. Jafnvel fólk sem gagnrýnir einstakar ákvarðanir flokksins virðist stundum samt tengja við ákveðna hugmynd um Ísland sem flokkurinn hefur lengi staðið fyrir. Kannski vegna þess að þegar samfélög breytast hratt leitar fólk oft í eitthvað sem veitir tilfinningu fyrir samfellu og festu. Ég held líka að margir útlendingar skilji Ísland aðeins að hluta ef þeir horfa eingöngu á Reykjavík eða umræðuna á samfélagsmiðlum. Það er líka til önnur hlið á Íslandi. Ísland lítilla bæja. Fólks sem vinnur á sjónum, í ferðaþjónustu, iðnaði eða fjölskyldufyrirtækjum. Fólks sem vill breytingar, en ekki of hraðar breytingar. Kannski er sú rödd ekki alltaf sú háværasta. En hún er engu að síður stór hluti af íslensku samfélagi. Þetta þýðir auðvitað ekki að allir eigi að vera sammála Sjálfstæðisflokknum. Lýðræði byggist einmitt á ólíkum skoðunum og opnum umræðum. En eftir að hafa búið hér lengi hef ég smám saman farið að skilja að stuðningur við flokkinn snýst fyrir marga ekki aðeins um einstök kosningamál. Hann snýst líka um ákveðna sýn á Ísland, sjálfstæði og samband einstaklingsins við samfélagið. Og kannski er það einmitt það sem margir útlendingar skilja ekki alveg í byrjun. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.