Saka tóbaksfyrirtæki um að halda nikótínpúðum að börnum Kjartan Kjartansson skrifar 15. maí 2026 07:52 Nikótínpúðar hafa átt vaxandi vinsældum að fagna. Byrjað var að leggja tóbaksgjald á þá á Íslandi í fyrsta skipti í fyrra. Um þriðjungur íslenskra ungmenna notaði slíka púða samkvæmt norrænni rannsókn sem var birt í fyrra. Vísir/Egill Alþjóðaheilbrigðisstofnunin sakar tóbaksfyrirtæki um að reyna að búa til nýja kynslóð nikótínfíkla með grimmri markaðssetningu á nikótínpúðum gagnvart börnum og ungmennum. Hún varar ríki heims við því apa frjáslynda löggjöf Svía um slíka púða. Sala á nikótínpúðum hefur margfaldast á undanförnum árum og er sú tóbaksvara sem er í örustum vexti samkvæmt nýrri skýrslu WHO um þá. Þetta er fyrsta skýrsla stofnunarinnar um nikótínpúða og áhrif þeirra. Etienne Krug, forstöðumaður forvarna hjá WHO, segir púðana sérhannaða til þess að fólk ánetjist nikótíni. Verja þurfi ungmenni fyrir ágangi tóbaksfyrirtækjanna. Þau beini spjótum sínum að ungu fólki með því að setja sæt bragðefni í púðana, markaðssetja þau grimmt og fá til þess samfélagsmiðlaáhrifavalda. Púðarnir geta innihaldið mikið magn nikótíns og eru því afar ávanabindandi, að sögn sérfræðinga WHO. Þeir geti leitt notendur út í reykingar og hafi sjálfir í för með sér aukna hættu á hjarta- og æðasjúkdómum og geti skaðað heilaþroska hjá ungu fólki. WHO varar sérstaklega við því að tóbaksfyrirtækin noti Svíþjóð og frjálslynda löggjöf þar um nikótínpúða til þess að ýta undir nikótínfíkn. Fyrirtækin hafa vísað til nálgunar Svía sem fyrirmyndar þar sem verulega hafi dregið úr tóbaksreykingum þar, að því er segir í frétt Politico af skýrslu WHO. Ranti Fayokun, vísindamaður hjá WHO, hafnar því að útbreidd nikótínpúðanotkun í Svíþjóð sé ástæða þess að þar hafi náðst árangur gegn reykingum. Notuðu rök tókbaksframleiðenda til að mótmæla banni Svíþjóð er með undanþágur frá takmörkunum sem gilda um nikótínpúða í Evrópusambandinu. Það vinnur nú að því að herða reglur um markaðssetningu og sölu á púðunum. Svíar hafa beitt sér gegn ríkjum sem hafa gengið lengra eins og Frökkum sem bönnuðu sölu púðanna í síðasta mánuði. Kvörtuðu Svíar til framkvæmdastjórnar ESB og sökuðu Frakka um að brjóta gegn grunngildum sambandsins um sameiginlegan markað. Sænska ríkisútvarpið birti umfjöllun í vikunni um að fulltrúa sænskra stjórnvalda hefðu meðal annars notað rök frá tóbaksframleiðendunum sjálfum til þess að mótmæla banninu í Frakklandi. Tóbak Heilbrigðismál Nikótínpúðar Svíþjóð Mest lesið Þingmaðurinn hefði mögulega ekki átt að taka Íbúfen Innlent Viðurkennir mistök við skipan Jafnréttissjóðs Innlent Lögreglan biðlar til fólks að flýta ferðum eða bíða Innlent Enn versnar spáin með nýjum viðvörunum Innlent Fjöldi hafi sagt upp og fleiri íhugi stöðu sína Innlent „Þeir samþykktu, af því að ég segi að þeir samþykktu“ Erlent „Ég skil hvað hún á við, en þannig virkar rekstur ekki“ Innlent Þurftu að kyrrsetja flugvél vegna veggjalúsa Erlent Vilja borga fyrir eftirlit með au pair Innlent „Maður undirbýr sig fyrir það versta“ Innlent Fleiri fréttir Páfinn greindist með lungnakrabbamein Fjörutíu ár fyrir morðið á Tupac Aðgerð páfa gekk vel Staðfestir að Rússar höfðu afskipti af Brexit Sendiherrann beðinn um að segja af sér „Þeir samþykktu, af því að ég segi að þeir samþykktu“ Atkvæðagreiðsla boðuð í þrátefli eftir sænsku kosningarnar Þingkona segist fórnarlamb pólitískra ógnana Trump eftir húsleit Rannsaka dauðsfall í rússíbana í Six Flags Úkraínsku skipi sökkt við strendur Búlgaríu Þurftu að kyrrsetja flugvél vegna veggjalúsa Hafa gert árásir á sex orkumannvirki eftir yfirlýsingu Trump Gull að leysa kókaín af hólmi Stolnu málverkin fundust á bak við vegg Henda mat eftir tölvuárás hitaði kæla upp í fimmtíu gráður Gerðu húsleit hjá þingkonu sem Trump á sökótt við Verðlaunaðir fyrir að smíða hagstjórnartæki samtímans Skaut konu sína, börn og barnabörn Sektaður fyrir að geyma lík foreldranna í frysti í áratugi Hóta að stöðva vopnakaup fyrir Úkraínu Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Tígrisdýrið verður ekki aflífað Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Fær aukadag til stjórnarmyndunar Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Sjá meira
Sala á nikótínpúðum hefur margfaldast á undanförnum árum og er sú tóbaksvara sem er í örustum vexti samkvæmt nýrri skýrslu WHO um þá. Þetta er fyrsta skýrsla stofnunarinnar um nikótínpúða og áhrif þeirra. Etienne Krug, forstöðumaður forvarna hjá WHO, segir púðana sérhannaða til þess að fólk ánetjist nikótíni. Verja þurfi ungmenni fyrir ágangi tóbaksfyrirtækjanna. Þau beini spjótum sínum að ungu fólki með því að setja sæt bragðefni í púðana, markaðssetja þau grimmt og fá til þess samfélagsmiðlaáhrifavalda. Púðarnir geta innihaldið mikið magn nikótíns og eru því afar ávanabindandi, að sögn sérfræðinga WHO. Þeir geti leitt notendur út í reykingar og hafi sjálfir í för með sér aukna hættu á hjarta- og æðasjúkdómum og geti skaðað heilaþroska hjá ungu fólki. WHO varar sérstaklega við því að tóbaksfyrirtækin noti Svíþjóð og frjálslynda löggjöf þar um nikótínpúða til þess að ýta undir nikótínfíkn. Fyrirtækin hafa vísað til nálgunar Svía sem fyrirmyndar þar sem verulega hafi dregið úr tóbaksreykingum þar, að því er segir í frétt Politico af skýrslu WHO. Ranti Fayokun, vísindamaður hjá WHO, hafnar því að útbreidd nikótínpúðanotkun í Svíþjóð sé ástæða þess að þar hafi náðst árangur gegn reykingum. Notuðu rök tókbaksframleiðenda til að mótmæla banni Svíþjóð er með undanþágur frá takmörkunum sem gilda um nikótínpúða í Evrópusambandinu. Það vinnur nú að því að herða reglur um markaðssetningu og sölu á púðunum. Svíar hafa beitt sér gegn ríkjum sem hafa gengið lengra eins og Frökkum sem bönnuðu sölu púðanna í síðasta mánuði. Kvörtuðu Svíar til framkvæmdastjórnar ESB og sökuðu Frakka um að brjóta gegn grunngildum sambandsins um sameiginlegan markað. Sænska ríkisútvarpið birti umfjöllun í vikunni um að fulltrúa sænskra stjórnvalda hefðu meðal annars notað rök frá tóbaksframleiðendunum sjálfum til þess að mótmæla banninu í Frakklandi.
Tóbak Heilbrigðismál Nikótínpúðar Svíþjóð Mest lesið Þingmaðurinn hefði mögulega ekki átt að taka Íbúfen Innlent Viðurkennir mistök við skipan Jafnréttissjóðs Innlent Lögreglan biðlar til fólks að flýta ferðum eða bíða Innlent Enn versnar spáin með nýjum viðvörunum Innlent Fjöldi hafi sagt upp og fleiri íhugi stöðu sína Innlent „Þeir samþykktu, af því að ég segi að þeir samþykktu“ Erlent „Ég skil hvað hún á við, en þannig virkar rekstur ekki“ Innlent Þurftu að kyrrsetja flugvél vegna veggjalúsa Erlent Vilja borga fyrir eftirlit með au pair Innlent „Maður undirbýr sig fyrir það versta“ Innlent Fleiri fréttir Páfinn greindist með lungnakrabbamein Fjörutíu ár fyrir morðið á Tupac Aðgerð páfa gekk vel Staðfestir að Rússar höfðu afskipti af Brexit Sendiherrann beðinn um að segja af sér „Þeir samþykktu, af því að ég segi að þeir samþykktu“ Atkvæðagreiðsla boðuð í þrátefli eftir sænsku kosningarnar Þingkona segist fórnarlamb pólitískra ógnana Trump eftir húsleit Rannsaka dauðsfall í rússíbana í Six Flags Úkraínsku skipi sökkt við strendur Búlgaríu Þurftu að kyrrsetja flugvél vegna veggjalúsa Hafa gert árásir á sex orkumannvirki eftir yfirlýsingu Trump Gull að leysa kókaín af hólmi Stolnu málverkin fundust á bak við vegg Henda mat eftir tölvuárás hitaði kæla upp í fimmtíu gráður Gerðu húsleit hjá þingkonu sem Trump á sökótt við Verðlaunaðir fyrir að smíða hagstjórnartæki samtímans Skaut konu sína, börn og barnabörn Sektaður fyrir að geyma lík foreldranna í frysti í áratugi Hóta að stöðva vopnakaup fyrir Úkraínu Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Tígrisdýrið verður ekki aflífað Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Fær aukadag til stjórnarmyndunar Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Sjá meira