Þjöppun byggðar eða ein­býlis­hús í út­hverfi? Er enginn milli­vegur?

Ég flutti heim frá Berlín haustið 2024 og hef verið að safna fyrir íbúð síðan en það gengur hægt eins og hjá mörgum. Ég hef reynt að lifa bíllausum lífsstíl, aðallega til að spara pening fyrir íbúð en það er ekki fyrir hvern sem er eins og höfuðborgarsvæðið er byggt í dag. Ungt fólk kemst ekki inn á fasteignamarkaðinn og þessu þurfum við virkilega að fara að breyta. Byggjum ódýrari íbúðir í Hafnarfirði, færri lúxusíbúðir og fleiri íbúðir sem venjulegt fólk getur keypt. Við eigum öll rétt á þaki yfir höfuðið.

Þétting byggðar sem fór úr böndunum

Þétting byggðar eins og hún hefur farið fram hefur oft verið svona: 5-8 hæðir, neðstu hæðir með litlum “ódýrum” (en samt rándýrum) íbúðum og svo fara efstu hæðirnar undir lúxusíbúðir með þakgarði og heitum potti. Allt of stutt er á milli húsa svo engin dagsbirta nær niður á neðstu hæðarnar. Hvað selst svo? Jú það eina sem fólk hefur efni á en það eru litlu myrkrakompurnar en lúxusíbúðirnar sitja tómar. Hefði ekki verið hægara að byggja bara 3-6 hæðir með venjulegum íbúðum á þessum reit og leyfa öllum að sjá þá gulu þegar hún loksins lætur sjá sig? Það er óeðlilegt að birta í íbúð sé lúxus sem þurfi að greiða aukalega fyrir. Já og breikka aðeins bilið á milli húsanna, gera ásýnd bygginganna fallegri og planta nokkrum trjám í göturýmið.

Þétting byggðar er í grunninn góð hugmynd til að sporna við endalausri úthverfabyggð, en framkvæmdin fór eitthvað úrskeiðis. Við þurfum að gera þetta öðruvísi. Ef við horfum á löndin í kringum okkur eru fullt af borgum með þéttri, fallegri og manneskjulegri byggð þar sem hægt er að sjá til sólar en samt er bakarí og strætóstopp í göngufjarlægð. Hugmyndin um að víkka út vaxtamörkin er skiljanleg, en það kostar gríðarlegar upphæðir að byggja innviði fyrir splunkuný hverfi. Það er mun betri nýting á skattpeninginum okkar að nýta plássið innanbæjar betur en við þurfum líka að hle ypa þeim sparnaði út í verðlagið. Þó markaðurinn segi að þessi lóð eigi að vera dýr vegna staðsetningar eru innviðirnir að miklu leyti þegar til staðar og bærinn ræður svo lóðaverðinu.

Meira sérbýli - Hver bað um það? ;)

Það er nú þegar gríðarlegt magn af sérbýlum á höfuðborgarsvæðinu og með öldrun þjóðarinnar mun mikið af því losna þegar eldri borgarar velja eða þurfa að flytja í þjónustuíbúðir eða lífsgæðakjarna. Ég á erfitt með að trúa því að jafn stór hluti minnar kynslóðar muni hafa efni á sérbýlum og fyrri kynslóðir því við komumst varla inn á blessaðan markaðinn yfirleitt. Svo er þetta líka spurning um viljann; mörg okkar vilja meiri miðbæjarstemmningu og val um ferðamáta sem úthverfi bjóða ekki upp á og við viljum kannski gera eitthvað annað við peninginn en að borga af steypu. Við þurfum minni íbúðir fyrir fyrstu kaupendur og eldri borgara sem vilja minnka við sig. Við þurfum fleiri félagslegar íbúðir og sveitarfélög mættu alveg selja lóðir undir markaðsverði með kvöð um að uppbygging hefjist strax. Svo þurfum við að setja þak á leigu.

Sterkara samfélag

Ég vil búa í 15 mínútna hverfi þar sem stutt er í alla þjónustu og græn svæði. Ég vil búa í fallegri byggingu í litríku hverfi þar sem nóg pláss er fyrir tré og leikvelli og bílastæðin eru neðanjarðar eða í bílastæðahúsum. Ég get ekki beðið eftir Borgarlínunni og vil helst flýta henni eins og hægt er. Ég vil ekki búa í gamaldags úthverfi þar sem ég þarf að reka bíl, en ég vil heldur ekki búa á nýju þéttingarsvæðunum þar sem troðið hefur ver ið of mikið af ljótum byggingum. Finnum milliveginn og gerum byggðina fjölbreytta, litríka og gróðursæla. Það er kannski kaldhæðnislegt að ég skuli ekki vera komin úr barnaherberginu hjá foreldrum mínum en sé samt svona kröfuhörð. Má maður aðeins? Við megum alveg hugsa stórt því núverandi ástand er einfaldlega ekki að virka.Ég vil betri og grænni Hafnarfjörð og þess vegna er ég í framboði fyrir vinstrið í Hafnarfirði.

Höfundur er í öðru sæti á lista Vinstrisins í Hafnarfirði.