„Sælla er að gefa en þiggja“ – Hvað getum við lagt til innan ESB?

Við viljum og gerum kröfu til að við náum góðum samningum sem tryggja betur öryggi og viðskiptafrelsi Íslands, sem leiða þá einnig til sambærilegra vaxta og sterkari samkeppnishæfni.

En við skulum líka staldra við og spyrja annarrar spurningar: Getum við, þótt smá séum, lagt eitthvað af mörkum sem skiptir máli?

Reynslan bendir til þess. Íslendingar hafa á undanförnum áratugum haft áhrif í alþjóðlegri umræðu, hvort sem er í stjórnmálum, friðun fiskistofna, orkumálum eða friðarumleitunum. Þar má nefna menn eins og Ólafur Ragnar Grímsson og Jón Baldvin Hannibalsson, sem sýndu að rödd lítillar þjóðar getur haft mikið vægi.

Samstarf snýst um meira en eigin stundarhag

Skiljanlega spyrjum við: Hvað fáum við út úr þessu?

En hvað segir máltækið: „Sælla er að gefa en þiggja.“

Rannsóknir í sálfræði benda til þess að fólk upplifi meiri vellíðan og sterkari tengsl þegar það fær tækifæri til að gefa og leggja öðrum lið. Sama gildir um samfélög. Það er pláss fyrir okkur öll í heimi þar sem ríkir friður.

Sterk tengsl, hvort sem er milli einstaklinga eða þjóða, byggjast á trausti, samvinnu og vilja til að aðstoða þegar á þarf að halda. Við vitum að við stöndum saman þegar á reynir og njótum þess að vinna og gleðjast saman þegar vel gengur.

Hvað getur Ísland lagt til?

Þótt Ísland sé lítið land höfum við margt fram að færa. Ekki aðeins auðlindir, heldur menningu, reynslu og þekkingu. Nefnum hér nokkur dæmi:

Menning og tungumál

Við höfum varðveitt lifandi tungumál og sterka menningu í gegnum aldir. Það er ekki sjálfgefið. Við viljum styðja góð gildi þjóða.

Friður og samfélagslegt traust

Ísland er eitt friðsælasta samfélag í heimi. Hér ríkir traust og skilningur á því hvað friðurinn er mikilvæg stoð til velsældar í öllum samfélögum. Það þarf að efla á heimsvísi hugarfar friðar.

Jöfnuður og samstaða

Við höfum lagt áherslu á jöfn tækifæri og félagslegt öryggi. Það eru gildi og menning sem þarf að halda á lofti með öðrum Norðurlöndum og treysta enn betur innan ESB.

Menntun og þekking

Við höfum byggt upp sterkt menntakerfi þar sem læsi og aðgengi að námi eru grunnstoðir. Lykill að því að allir hafi tækifæri til að öðlast góða menntun og tækifæri til fjölbreyttari atvinnu, sem við getum svo nýtt enn betur í samvinnu við ESB löndin.

Listir og sköpunarkraftur

Íslensk list og tónlist hafa náð langt út fyrir landsteinana. Sköpun er hluti af okkar sjálfsmynd og við getum opnað enn fleiri tækifæri.

Sjómennska og sjálfbær nýting

Við höfum þróað þekkingu á sjálfbærri nýtingu sjávarauðlinda sem hefur vakið athygli víða. Hvernig getum við nýtt þá þekkingu til að selja þjónustu á stærri markaði?

Tækni og lausnir

Íslendingar hafa skapað lausnir í krefjandi aðstæðum, m.a. í orkumálum, stafrænum innviðum og matvælaframleiðslu. Hvaða atvinnutækifæri eru þar?

Björgunarsveitir og samhjálp

Sjálfboðaliðastarf björgunarsveita er einstakt. Þar birtist vilji til að hjálpa án þess að spyrja hvað fæst í staðinn. Ef við lengdum í stærri náttúrulegum áföllum þurfum við víðtækan stuðning, en við getum strax miðlað okkar þekkingu og reynslu til að stuðla að öflugri björgunarsveitum innan ESB

Styrkur felst í framlagi

Það er ekki stórmannlegt að hugsa eingöngu um það hvað við fáum. Slík nálgun er ekki gefandi og skapar ekki betri heim.

Styrkur felst í því að við séum stolt af því sem við höfum byggt upp og getum lagt til annarra þjóða. Öðlast vináttu þeirra og virðingu. Það mun til langrar framtíðar verða farsælt og gefa okkur margfalt til baka þegar við þurfum á stuðningi að halda.

Spurningin sem skiptir máli

Það er því ljóst að við eigum ekki aðeins að spyrja: Hvað fáum við?

Heldur er ekki síður mikilvægt að hafa í huga í samningum: Hvað getum við gefið?

Það er okkar styrkur og ef vel er að verki staði þá mun okkar menning og þekking hafa áhrif til friðar og meiri velsældar fyrir allan inna ESB.

Munum að í dag eru Finnar innan ESB og þeir mælast hamingjusamari en við Íslendingar. Fáum að sjá samninginn.

Höfundur er Qigong kennari og stjórnarmaður í öldungaráði Viðreisnar.