Göngum til góðs fyrir íslenska náttúru Jóna Bjarnadóttir skrifar 22. apríl 2026 08:00 Við Íslendingar erum auðug af náttúruauðlindum og höfum nýtt náttúruna okkur til hagsbóta. Við njótum þeirra forréttinda að nýta vatnsafl, jarðvarma og vind til orkuvinnslu og erum því minna háð jarðefnaeldsneyti en flestar aðrar þjóðir. Landsvirkjun hefur alltaf unnið að uppbyggingu orkuinnviða með virðingu fyrir náttúru landsins að leiðarljósi, vandað til verka þannig að eftir er tekið samhliða því að stuðla að öflugu atvinnulífi víða um land og þeim lífsgæðum sem við flest lítum á sem sjálfsögð. Fyrri kynslóðir tryggðu okkur græna orku með framsýni sinni og við erum stolt af því að tryggja hag komandi kynslóða á sama hátt. Nýting auðlinda felur í sér inngrip í náttúruna sem óhjákvæmilega veldur raski á umhverfinu. Það að nýta endurnýjanlegar auðlindir gerir raforkuvinnslu okkar umtalsvert umhverfisvænni en ef svo væri ekki, en slík nýting felur eins og önnur í sér inngrip í náttúru og rask á umhverfi. Það er á okkar ábyrgð að lágmarka þetta rask eins og kostur er til að draga úr fórnarkostnaði áhrifa á náttúru á móti efnahags- og samfélagslegum ávinningi. Náttúruvernd mikilvæg forsenda við hönnun virkjana Við hjá Landsvirkjun öxlum daglega þá ábyrgð að nýta náttúruauðlindir þjóðarinnar og leggjum okkur ávallt fram um að vanda til verka í hverju skrefi. Við stöndum vörð umlíffræðilega fjölbreytnimeð vistkerfisnálgun að leiðarljósi og leggjum áherslu á að þekkjaumhverfisáhrifstarfseminnar, að draga úr þeim og koma í veg fyrir umhverfisatvik. Hér eru nokkur dæmi um nálgun okkar: Við beislun jarðvarma á Þeistareykjum var virkjunin hönnuð út frá staðháttum og með náttúru svæðisins í forgrunni. Lögð var áhersla á að raska ekki sérstökum hverasvæðum og hraunmyndunum, öðru raski var haldið í lágmarki og frágangi sinnt samhliða uppbyggingu virkjunarinnar. Við undirbúning fyrsta vindorkuvers landsins við Vaðöldu var þess gætt að velja stað á svæði sem þegar hefur verið raskað og þar sem innviðir, vegir og flutningslínur, eru þegar til reiðu. Við gættum þess jafnframt að velja ekki svæði sem njóta náttúruverndar og vera fjarri svæðum sem teljast til mikilvægra fuglasvæða. Við undirbúning Hvammsvirkjunar var sérstaklega hugað að áhrifum á laxfiska með það að markmiði að tryggja áfram vöxt og viðgang fiskistofna í Þjórsá. Ástæða er til að benda á að stofninn hefur vaxið og dafnað síðustu 60 árin, samhliða nýtingu vatnsfallsins til raforkuframleiðslu. Á rúmlega 60 ára starfstíma sínum hefur Landsvirkjun lagt áherslu á að bæta upp raskað land með aðgerðum sem falla að náttúrunni, með sérstaka áherslu á sjálfbærni, viðnámsþol og líffræðilega fjölbreytni. Við rekum umfangsmikil verkefni, bæði í tengslum við framkvæmdir en einnig með það að markmiði að efla kolefnisbindingu, styrkja búsvæði og draga úr jarðvegseyðingu. Sérstök áhersla er lögð á að nýta staðargróður og innlendar tegundir til að efla náttúruleg vistkerfi. Takk fyrir aðhaldið! Orkufyrirtæki þjóðarinnar þarf aðhald eigenda sinna til að finna lausnir sem annars vegar draga úr neikvæðum áhrifum starfseminnar á náttúrfar, fólk og aðra landnýtingu og hins vegar stuðla að ávinningi fyrir nærsamfélag virkjana og þjóðina alla. Það aðhald fæst meðal annars með öflugu starfi náttúruverndarsamtaka og við erum þakklát fyrir það. Græna gangan á morgun, sumardaginn fyrsta, er öflugt og jákvætt framtak náttúruverndarhreyfingarinnar á Íslandi. Það er mikilvægt að við öll, hvar sem við störfum, höfum ávallt í huga að það fylgir því mikil ábyrgð að nýta náttúruauðlindir. Ég ætla að mæta og taka þátt í Grænu göngunni og ganga fyrir náttúrna og framtíðina. Höfundur er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jóna Bjarnadóttir Mest lesið Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson Skoðun Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Reykjavík er frjáls Björg Magnúsdóttir Skoðun Sumarhátíðir, rándýrir vextir og óopnað umslag Pétur Marteinsson Skoðun Tafla á villigötum Gauti Eggertsson Skoðun Er það hræðsla að segja nei? Hnikarr Bjarmi Franklínsson Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun Hvað er mikilvægast? Jónas Hagan Guðmundsson Skoðun Orð skipta máli Birgitta Þorsteinsdóttir Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Meira en Kaupmannahafnarskilyrðin Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar nýbakaðir foreldrar lenda á vegg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Er það hræðsla að segja nei? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Hvað er mikilvægast? Jónas Hagan Guðmundsson skrifar Skoðun Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Reykjavík er frjáls Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Sumarhátíðir, rándýrir vextir og óopnað umslag Pétur Marteinsson skrifar Skoðun Innan ESB „mun Ísland stjórna fiskveiðum í Norður-Atlantshafi“ Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Birgitta Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Jákvæða hliðin á minkamálinu Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Viðvörunarljós í evrópsku atvinnulífi Guðrún Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna erum við enn að reyna að binda hendur fólks? María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir kjósendur eða evrópskir embættismenn? Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Tafla á villigötum Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá er tálsýn Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það sem mamma og pabbi kenndu mér Gréta María Grétarsdóttir skrifar Skoðun Byrgjum brunninn áður en barnið dettur ofan í – eflum forvarnir í raun! Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland og ESB: Horft af brúnni Þorvaldur Gylfason skrifar Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar Skoðun Umræða um dánaraðstoð krefst mannúðar og varfærni Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Heimurinn bíður ekki eftir Íslandi Birgir Orri Ásgrímsson skrifar Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Vextir á villigötum Agnar Tómas Möller skrifar Skoðun Rangfærslurnar standa enn og ekkert að þeim vikið Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun Hver lygi skapar skuld við sannleikann Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Herskylduhrakspár Haraldar skekkja raunhæfa sýn á varnarmál Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar Sjá meira
Við Íslendingar erum auðug af náttúruauðlindum og höfum nýtt náttúruna okkur til hagsbóta. Við njótum þeirra forréttinda að nýta vatnsafl, jarðvarma og vind til orkuvinnslu og erum því minna háð jarðefnaeldsneyti en flestar aðrar þjóðir. Landsvirkjun hefur alltaf unnið að uppbyggingu orkuinnviða með virðingu fyrir náttúru landsins að leiðarljósi, vandað til verka þannig að eftir er tekið samhliða því að stuðla að öflugu atvinnulífi víða um land og þeim lífsgæðum sem við flest lítum á sem sjálfsögð. Fyrri kynslóðir tryggðu okkur græna orku með framsýni sinni og við erum stolt af því að tryggja hag komandi kynslóða á sama hátt. Nýting auðlinda felur í sér inngrip í náttúruna sem óhjákvæmilega veldur raski á umhverfinu. Það að nýta endurnýjanlegar auðlindir gerir raforkuvinnslu okkar umtalsvert umhverfisvænni en ef svo væri ekki, en slík nýting felur eins og önnur í sér inngrip í náttúru og rask á umhverfi. Það er á okkar ábyrgð að lágmarka þetta rask eins og kostur er til að draga úr fórnarkostnaði áhrifa á náttúru á móti efnahags- og samfélagslegum ávinningi. Náttúruvernd mikilvæg forsenda við hönnun virkjana Við hjá Landsvirkjun öxlum daglega þá ábyrgð að nýta náttúruauðlindir þjóðarinnar og leggjum okkur ávallt fram um að vanda til verka í hverju skrefi. Við stöndum vörð umlíffræðilega fjölbreytnimeð vistkerfisnálgun að leiðarljósi og leggjum áherslu á að þekkjaumhverfisáhrifstarfseminnar, að draga úr þeim og koma í veg fyrir umhverfisatvik. Hér eru nokkur dæmi um nálgun okkar: Við beislun jarðvarma á Þeistareykjum var virkjunin hönnuð út frá staðháttum og með náttúru svæðisins í forgrunni. Lögð var áhersla á að raska ekki sérstökum hverasvæðum og hraunmyndunum, öðru raski var haldið í lágmarki og frágangi sinnt samhliða uppbyggingu virkjunarinnar. Við undirbúning fyrsta vindorkuvers landsins við Vaðöldu var þess gætt að velja stað á svæði sem þegar hefur verið raskað og þar sem innviðir, vegir og flutningslínur, eru þegar til reiðu. Við gættum þess jafnframt að velja ekki svæði sem njóta náttúruverndar og vera fjarri svæðum sem teljast til mikilvægra fuglasvæða. Við undirbúning Hvammsvirkjunar var sérstaklega hugað að áhrifum á laxfiska með það að markmiði að tryggja áfram vöxt og viðgang fiskistofna í Þjórsá. Ástæða er til að benda á að stofninn hefur vaxið og dafnað síðustu 60 árin, samhliða nýtingu vatnsfallsins til raforkuframleiðslu. Á rúmlega 60 ára starfstíma sínum hefur Landsvirkjun lagt áherslu á að bæta upp raskað land með aðgerðum sem falla að náttúrunni, með sérstaka áherslu á sjálfbærni, viðnámsþol og líffræðilega fjölbreytni. Við rekum umfangsmikil verkefni, bæði í tengslum við framkvæmdir en einnig með það að markmiði að efla kolefnisbindingu, styrkja búsvæði og draga úr jarðvegseyðingu. Sérstök áhersla er lögð á að nýta staðargróður og innlendar tegundir til að efla náttúruleg vistkerfi. Takk fyrir aðhaldið! Orkufyrirtæki þjóðarinnar þarf aðhald eigenda sinna til að finna lausnir sem annars vegar draga úr neikvæðum áhrifum starfseminnar á náttúrfar, fólk og aðra landnýtingu og hins vegar stuðla að ávinningi fyrir nærsamfélag virkjana og þjóðina alla. Það aðhald fæst meðal annars með öflugu starfi náttúruverndarsamtaka og við erum þakklát fyrir það. Græna gangan á morgun, sumardaginn fyrsta, er öflugt og jákvætt framtak náttúruverndarhreyfingarinnar á Íslandi. Það er mikilvægt að við öll, hvar sem við störfum, höfum ávallt í huga að það fylgir því mikil ábyrgð að nýta náttúruauðlindir. Ég ætla að mæta og taka þátt í Grænu göngunni og ganga fyrir náttúrna og framtíðina. Höfundur er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun.
Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun
Skoðun Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar
Skoðun Byrgjum brunninn áður en barnið dettur ofan í – eflum forvarnir í raun! Fanný Gunnarsdóttir skrifar
Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar
Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar
Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar
Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar
Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun