Fangaverðir segja fangelsiskerfið „algjörlega komið að þolmörkum“ Lovísa Arnardóttir skrifar 13. apríl 2026 07:52 Fangelsið á Hólmsheiði var opnað árið 2016. Það er yfirfullt og erfitt að gæta öryggis samkvæmt yfirlýsingu Fangavarðafélags Íslands. Vísir/Vilhelm Stjórn Fangavarðafélag Íslands lýsir yfir þungum áhyggjum af yfirfullum fangelsum. Erfiðara sé að tryggja öryggi fanga og starfsfólks og halda uppi eðlilegri þjónustu. Dæmi séu um að fjórtán fangar dvelji á deild fyrir átta og að fangar þurfi að dvelja í einangrun eða á lögreglustöðvum langtímum við ófullnægjandi aðstæður. Í yfirlýsingu frá félaginu segir að síðustu misseri hafi öll fangelsi landsins, lokuð öryggisfangelsi jafnt og opin fangelsi, verið gert að nýta alla lausa klefa og nýting plássa hefur verið nær stöðugt nálægt hundrað prósentum. „Löng biðröð hefur myndast um að nýta hvert laust klefapláss og ekki hefur verið unnt að verða við beiðnum lögreglu um að taka við síbrotamönnum og öðrum sem úrskurðaðir hafa verið í gæsluvarðhald, sem verður til þess að einstaklingum sé sleppt úr haldi lögreglu eða að þeir þurfi að dvelja langtímum í fangaklefum á lögreglustöðvum við ófullnægjandi aðstæður,“ segir í yfirlýsingunni. Biluð kallkerfi og lítið pláss Þar segir að í fangelsinu á Hólmsheiði séu dæmi um að vista þurfi almenna fanga dögum eða vikum saman í einangrunarklefum yfir nætur þar sem ekki er pláss fyrir þá á almennum deildum. Á daginn séu slíkir fangar vistaðir á almennum deildum sem eru þegar fullskipaðar. Dæmi séu um að tólf til fjórtán manns séu vistaðir á deildum sem eru hugsaðar fyrir átta fanga. Þá séu einnig dæmi um að fangar í báðum lokuðu fangelsunum, á Hólmsheiði og Litla-Hrauni, séu vistaðir í klefum þar sem kallkerfi eru ónothæf eða biluð. Stjórn félagsins fullyrðir í yfirlýsingu sinni að fangelsiskerfið á Íslandi sé algjörlega komið að þolmörkum þegar kemur að getu starfsfólks til að viðhalda öryggi og eðlilegri þjónustu innan fangelsanna. Geta ekki brugðist við deilum „Streita og álag er mikið hjá bæði fangavörðum og föngum og geta fangavarða til að bregðast við illdeilum og erjum meðal fangahópsins er verulega skert þegar ekkert svigrúm er til að flytja fanga milli staða,“ segir í yfirlýsingunni. Stjórnin telur að stjórnvöld „fljóti sofandi að feigðarósi“ verði ekki brugðist við þessu ástandi með tafarlausum aðgerðum til að fjölga fangaplássum og bæta aðbúnað og mönnun í fangelsunum. Fangelsismál Mest lesið „Er löggjafarvaldið sofandi á verðinum?“ Innlent „Svolítið súrt þegar við erum búin að vera að byggja upp þarna flotta aðstöðu“ Innlent Hundur sem átti að aflífa fluttur úr landi Innlent Blöskrar áfengisauglýsingar RÚV Innlent Vegfarendur hvattir til að fylgjast með viðvörunum Veður Slökkviliðsstjóri lætur af störfum eftir ábendingar Innlent Sárkvalin og þurfti að borga eina og hálfa milljón fyrir aðgerð Innlent Um 7.000 manns taldir smitaðir af svæsinni niðurgangspest Erlent Trump hótar árásum á orkuver og Íranir að stöðva alla olíuflutninga Erlent „One love“ til allra í kommentakerfinu Innlent Fleiri fréttir Hundur sem átti að aflífa fluttur úr landi „Er löggjafarvaldið sofandi á verðinum?“ Blöskrar áfengisauglýsingar RÚV „Svolítið súrt þegar við erum búin að vera að byggja upp þarna flotta aðstöðu“ „One love“ til allra í kommentakerfinu Einn í gæsluvarðhaldi vegna tengsla sinna við innbrotahrinu Sárkvalin og þurfti að borga eina og hálfa milljón fyrir aðgerð Galið kerfi, hatur á samfélagsmiðlum og boltastemning í beinni Bílvelta austan við Hvalnes Hætt að taka við reiðufé vegna innbrotahrinunnnar Tekur upp hanskann fyrir Lite-bjórinn Enn enginn grunaður um spellvirkin við Grafarvogskirkju Ekki falsaðir peningar heldur gervipeningar Íris Dröfn settur sýslumaður á Austurlandi „Miklar vendingar núna í málefnum bæjarins“ Verða höfð með í ráðum vegna niðurrifsins við Sæbraut „Lögregla á að bregðast við refsiverðri háttsemi“ Ákærður fyrir manndráp af gáleysi vegna áreksturs þar sem tveir létust Misboðið vegna ömurlegrar gyðingaandúðar Gyðingaandúð, netsala áfengis og skólahald í Grindavík Slökkviliðsstjóri lætur af störfum eftir ábendingar Simmi biður Söndru og sjúkraliðana afsökunar Tugir innbrota til rannsóknar hjá lögreglu Alvarleg líkamsárás á borði miðlægrar rannsóknardeildar „Búnir að þróa með sér spilafíkn áður en þeir byrja að veðja“ Ríkið borgar brúsann vegna langdreginnar rannsóknar á árás við skólalóð Alvarlegar líkamsárásir í Reykjavík Svona berðu kennsl á fyrstu einkenni heilabilunar Styrkt verkefni í fyrra sem spari þjóðinni 93 milljarða króna Lítil bjartsýni á úrslitastundu Sjá meira
Í yfirlýsingu frá félaginu segir að síðustu misseri hafi öll fangelsi landsins, lokuð öryggisfangelsi jafnt og opin fangelsi, verið gert að nýta alla lausa klefa og nýting plássa hefur verið nær stöðugt nálægt hundrað prósentum. „Löng biðröð hefur myndast um að nýta hvert laust klefapláss og ekki hefur verið unnt að verða við beiðnum lögreglu um að taka við síbrotamönnum og öðrum sem úrskurðaðir hafa verið í gæsluvarðhald, sem verður til þess að einstaklingum sé sleppt úr haldi lögreglu eða að þeir þurfi að dvelja langtímum í fangaklefum á lögreglustöðvum við ófullnægjandi aðstæður,“ segir í yfirlýsingunni. Biluð kallkerfi og lítið pláss Þar segir að í fangelsinu á Hólmsheiði séu dæmi um að vista þurfi almenna fanga dögum eða vikum saman í einangrunarklefum yfir nætur þar sem ekki er pláss fyrir þá á almennum deildum. Á daginn séu slíkir fangar vistaðir á almennum deildum sem eru þegar fullskipaðar. Dæmi séu um að tólf til fjórtán manns séu vistaðir á deildum sem eru hugsaðar fyrir átta fanga. Þá séu einnig dæmi um að fangar í báðum lokuðu fangelsunum, á Hólmsheiði og Litla-Hrauni, séu vistaðir í klefum þar sem kallkerfi eru ónothæf eða biluð. Stjórn félagsins fullyrðir í yfirlýsingu sinni að fangelsiskerfið á Íslandi sé algjörlega komið að þolmörkum þegar kemur að getu starfsfólks til að viðhalda öryggi og eðlilegri þjónustu innan fangelsanna. Geta ekki brugðist við deilum „Streita og álag er mikið hjá bæði fangavörðum og föngum og geta fangavarða til að bregðast við illdeilum og erjum meðal fangahópsins er verulega skert þegar ekkert svigrúm er til að flytja fanga milli staða,“ segir í yfirlýsingunni. Stjórnin telur að stjórnvöld „fljóti sofandi að feigðarósi“ verði ekki brugðist við þessu ástandi með tafarlausum aðgerðum til að fjölga fangaplássum og bæta aðbúnað og mönnun í fangelsunum.
Fangelsismál Mest lesið „Er löggjafarvaldið sofandi á verðinum?“ Innlent „Svolítið súrt þegar við erum búin að vera að byggja upp þarna flotta aðstöðu“ Innlent Hundur sem átti að aflífa fluttur úr landi Innlent Blöskrar áfengisauglýsingar RÚV Innlent Vegfarendur hvattir til að fylgjast með viðvörunum Veður Slökkviliðsstjóri lætur af störfum eftir ábendingar Innlent Sárkvalin og þurfti að borga eina og hálfa milljón fyrir aðgerð Innlent Um 7.000 manns taldir smitaðir af svæsinni niðurgangspest Erlent Trump hótar árásum á orkuver og Íranir að stöðva alla olíuflutninga Erlent „One love“ til allra í kommentakerfinu Innlent Fleiri fréttir Hundur sem átti að aflífa fluttur úr landi „Er löggjafarvaldið sofandi á verðinum?“ Blöskrar áfengisauglýsingar RÚV „Svolítið súrt þegar við erum búin að vera að byggja upp þarna flotta aðstöðu“ „One love“ til allra í kommentakerfinu Einn í gæsluvarðhaldi vegna tengsla sinna við innbrotahrinu Sárkvalin og þurfti að borga eina og hálfa milljón fyrir aðgerð Galið kerfi, hatur á samfélagsmiðlum og boltastemning í beinni Bílvelta austan við Hvalnes Hætt að taka við reiðufé vegna innbrotahrinunnnar Tekur upp hanskann fyrir Lite-bjórinn Enn enginn grunaður um spellvirkin við Grafarvogskirkju Ekki falsaðir peningar heldur gervipeningar Íris Dröfn settur sýslumaður á Austurlandi „Miklar vendingar núna í málefnum bæjarins“ Verða höfð með í ráðum vegna niðurrifsins við Sæbraut „Lögregla á að bregðast við refsiverðri háttsemi“ Ákærður fyrir manndráp af gáleysi vegna áreksturs þar sem tveir létust Misboðið vegna ömurlegrar gyðingaandúðar Gyðingaandúð, netsala áfengis og skólahald í Grindavík Slökkviliðsstjóri lætur af störfum eftir ábendingar Simmi biður Söndru og sjúkraliðana afsökunar Tugir innbrota til rannsóknar hjá lögreglu Alvarleg líkamsárás á borði miðlægrar rannsóknardeildar „Búnir að þróa með sér spilafíkn áður en þeir byrja að veðja“ Ríkið borgar brúsann vegna langdreginnar rannsóknar á árás við skólalóð Alvarlegar líkamsárásir í Reykjavík Svona berðu kennsl á fyrstu einkenni heilabilunar Styrkt verkefni í fyrra sem spari þjóðinni 93 milljarða króna Lítil bjartsýni á úrslitastundu Sjá meira