Fjórar í valdastöðum á fréttamynd ársins

Freyja Þórisdóttir skrifar 11. apríl 2026 15:31

Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra smellir sjálfu af sér og hinum konunum sem stjórna landinu, þeim Höllu Tómasdóttur forseta, Heiðu Björgu Hilmisdóttur borgarstjóra og Guðrúnu Karls Helgudóttur biskup Íslands. Myndina tók Kjartan Þorbjörnsson, Golli, fyrir Heimildina. Mynd/Golli

Í dag voru veitt verðlaun fyrir fréttamynd ársins og mynd ársins en ljósmyndarinn Kjartan Þorbjörnsson, Golli, vann í báðum flokkum. Ólíkt því sem tíðkast var myndaröð valin í flokknum mynd ársins. Sýningin Myndir ársins var jafnframt opnuð í Ljósmyndasafni Reykjavíkur í dag en fólk getur gert sér ferð á hana til 17. maí.

Á sýningunni eru myndirnar í sex flokkum: fréttamyndir, daglegt líf, íþróttamyndir, portrettmyndir, umhverfismyndir, og myndaraðir. Í ár veitti dómnefndin verðlaun fyrir bestu fréttamynd ársins og fyrir mynd ársins 2025, en að þessu sinni varð myndröð fyrir valinu í þeim flokki.

„Sigurvegari í flokknum mynd ársins er einstakt rannsóknarverk sem minnir okkur á að á bak við skrifræðiskerfi samfélagsins leynast alltaf raunveruleg mannslíf,“ sagði í rökstuðningi dómara.

Hann er hér í heild sinni:

„Í sífellt flóknari heimi, þar sem fréttirnar buna áfram og stjórnmálin snúast hraðar og hraðar, eru sinnuleysi og kaldhæðni alltaf í nánd að leita færis. Það getur virst ómögulegt að skilja heiminn. Áreitið er stöðugt. Það er svo auðvelt að gefast upp.

En saga Oscars gerir það ómögulegt að vera sama. Alþjóðastjórnmál birtast hér í lífi einnar ungrar manneskju. Við erum nærri þegar örlög hans eru mótuð og ráðin. Stefna í málefnum útlendinga, sem ætlað er að vernda Ísland, mætir skyndilega veruleikanum – þar sem samfélag tekur höndum saman í verndarskyni. Til að vernda Oscar.

Í sundurleitum heimi er dómnefndin ekki að verðlauna eina glæsilega mynd, heldur rannsóknarmyndaröð. Samkenndin og nærveran í myndunum hittir okkur í hjartastað og dregur okkur inn í ferðalag sem vekur opinskátt spurningar um grunngildi Íslands og framtíðina sem við deilum saman.“

Verðlaunaafhendingin fór fram klukkan þrjú í dag í Ljósmyndasafni Reykjavíkur en alls voru átján ljósmyndarar sem sendu inn myndir til dómnefndar. Mátti hver eingöngu senda inn sextíu og sex myndir en loks voru hundrað og fjórar myndir frá sextán blaðaljósmyndurum valdar til sýningar.

Fréttamynd ársins sýnir sögulega stund

Í rökstuðningi dómnefndar segir að stundin sem hlaut fréttamynd ársins 2025 hafi átt sér langan aðdraganda.

Rökstuðningurinn er hér í heild sinni:

„Margir þurfa tíma til að átta sig á sögunni, þurfa baksýnisspegil til að átta sig á því sögulega eða umbreytandi andartaki sem átti sér stað fyrir framan þá. En framúrskarandi ljósmyndari er öðruvísi. Hann sér andartakið fyrir. Berst til að koma sér í rétta stöðu. Og bíður þolinmóður þangað til stundin rennur upp og rétt er að smella af. Þessi sögulega stund, sem hlaut verðlaunin Fréttamynd ársins 2025, á sér langan aðdraganda. Myndin sýnir fyrstu stundina í sögu Íslands þegar fjórar helstu valdastöðurnar voru allar í höndum kvenna: Halla Tómasdóttir forseti, Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra, Heiða Björg Hilmisdóttir borgarstjóri í Reykjavík og Guðrún Karls Helgudóttir biskup sitja fyrir á sjálfsmynd sem virðist tekin í hita augnabliksins. Við þekkjum öll sjálfuna, hversdagslega athöfn sem endurtekur sig endalaust – óformleg, næstum kjánaleg – en þessar fjórar konur virðast engu að síður vera meðvitaðar um það afar táknræna og sögulega andartak sem þær eru hluti af. Að bak við brosið séu þær þarna sem fulltrúar harðrar aldalangrar baráttu fyrir jafnrétti kvenna sem er hvergi lokið.“

Blaðaljósmyndarafélag Íslands var stofnað árið 1976 og starfar innan Blaðamannafélags Íslands. Sýningin Myndir ársins hefur verið haldin síðan 1979.

Stjórn Blaðaljósmyndarafélags Íslands í ár skipa Kjartan Þorbjörnsson (formaður), Anton Brink, Eyþór Árnason og Ragnhildur Aðalsteinsdóttir. Samhliða sýningunni kemur út bók með öllum myndum sýningarinnar sem er til sölu í safnbúð Ljósmyndasafns Reykjavíkur.

Dómnefndarstörf fóru fram snemma í febrúar en í ár skipuðu óháðu dómnefndina þau Árni Torfason, Arnaldur Halldórsson, Heiðdís Guðbjörg Gunnarsdóttir og Mads Nissen, þrefaldur World Press Photo vinningshafi sem var formaður dómnefndar.

Myndaröðin tileinkuð Oscari

Oscar Boganegra Florez kom til landsins frá Kólumbíu. Faðir hans hafi komið til landisins áður og sótt um hæli. Hann sendi eftir syni sínum til að styrkja umsókn sína en þegar það gekk ekki gekk hann í skrokk á Oscari og skildi hann eftir.

Oscar fékk inni hjá hjónunum Svavari og Sonju sem tóku hann að sér og börðust fyrir því að halda honum á landinu, sóttu hann til Kólumbíu þegar honum var brottvísað og hann skilinn einn eftir. Eftir langa baráttu veitti Alþingi Oscari íslenskan ríkisborgararétt sumarið 2025.

Myndaröðin sem bar sigur af hólmi er hér öll fyrir neðan.

Straumhvörf urðu í maí þegar faðir Oscars gekk í skrokk á honum í anddyri Hótel Hrauns þar sem þeir bjuggu saman.Mynd/Golli

Svavar og Sonja stóðu fyrir mótmælum á Austurvelli til að mótmæla brottflutningi Oscars. „Hundruðir manns mættu á mótmælin okkar við Alþingishúsið. Fólk sem að við þekkjum ekki neitt og höfum aldrei séð áður,“ lýsir Svavar þakklátur.Mynd/Golli

„Mig langar bara að vera strákur, ekki með áhyggjur af því hvort einhver sé að fara að taka mig.“ segir Oscar sem hér hittir kærustu sína eftir fótboltaæfingu með vinum sínum.Mynd/Golli

Um leið og Oscar fékk fyrstu synjunina í vor þorði hann ekki að mæta í skólann. Hann var hræddur um að verða tekinn aftur.Mynd/Golli

Oft er mjög gestkvæmt á heimilinu í Hafnarfirði. Þar er rúmt um alla en Oscar og vinir hans nýta líka garðskúr sem sína félagsmiðstöð.Mynd/Golli

„Ég myndi segja að þetta væri eitt erfiðasta áfall sem ég hef lent í, þegar hann var tekinn. Ég á enn þá erfitt með að tala um það,“ segir Sonja. Hún tárast þegar hún talar um brottvísunina í nóvember 2024.Mynd/Gollli

Flestir vinir Oscars eru frá Venesúela. Þeirra bíða ólík örlög á Íslandi. Adrian, t.v., fékk kennitölu vorið 2025 á meðan bræðurnir, Marco og Gio, t.h., bíða eftir niðurstöðu hvort þeim verður brottvísað ásamt foreldrum sínum. Þar sem Oscar er sá eini frá Kolúmbíu þá kalla vinir hans hann Colombia.Mynd/Golli

Oscar byrjaði að venja komur sínar á heimili Svavars og Sonju og var fljótlega orðinn daglegur gestur. Hjónin hrifust strax af drengnum sem er vinamargur, vel liðinn og brosmildur.Mynd/Golli

Fjölmiðlar Ljósmyndun Fréttir ársins 2025

Mest lesið

Fleiri fréttir