Hver ræður þegar á reynir?

Ég held að margir séu orðnir þreyttir á þessari umræðu.

Allt þarf að vera annaðhvort:

„ESB bjargar öllu“

eða

„ESB eyðileggur allt“

Raunveruleikinn er hvorki svona einfaldur... né svona þægilegur.

Ég ætla að leyfa mér að segja þetta hreint út:

Þetta er ein af sterkari pro-ESB framsetningum sem ég hef séð.

Og einmitt þess vegna skiptir hún máli.

Hún viðurkennir það sem oft er sleppt:

– að fiskveiðimálið er erfitt

– að ríki innan ESB berjast hart fyrir sínum hagsmunum

– að neitunarvald og þrýstingur eru raunveruleg

Það er allt rétt.

En svo stoppar hún.

Og þar verður hún veik.

Eins og G. K. Chesterton hefði líklega orðað það:

Það er ekki hættulegast þegar menn ljúga...

heldur þegar þeir segja hálfan sannleik… og hætta þar.

Greinin sýnir mjög vel hvað Ísland hefði viljað fá.

Hún sýnir ekki hvað Ísland hefði fengið.

Og það er ekki smáatriði.

Það er allur leikurinn.

Því þegar þú lest söguna sem er sögð, þá sérðu þetta:

Þegar hagsmunir Íslands rekast á hagsmuni stærri ríkja:

– þá er neitunarvaldi beitt

– þá er þrýstingur settur á

– þá eru jafnvel ræddar refsiaðgerðir

Þetta er ekki samstarf í sinni hreinu mynd.

Þetta er samningakerfi þar sem vald ræður ferðinni.

Og þá er spurningin ekki:

„Getum við samið vel?“

Heldur:

„Hvað gerist þegar við náum ekki okkar fram?“

Fyrir lítið land er það ekki fræðileg spurning.

Það er raunveruleg áhætta.

Ég sé alveg kosti ESB.

Stöðugri mynt.

Líklega lægri vexti.

Meiri fyrirsjáanleiki.

Allt satt.

En það sem ég sé ekki er þetta:

Að við fáum meira vald.

Það sem ég sé er hið gagnstæða:

Vald færist fjær.

Inn í stærra kerfi.

Þar sem við erum einn aðili af mörgum.

Og hér er setningin sem flestir vilja ekki heyra:

Lítil þjóð fær ekki stærri rödd inni í stóru kerfi.

Hún fær minna vægi í stærra kerfi.

Það merkilegasta við greinina er kannski ekki bara það sem hún segir... heldur hvernig hún er sett fram.

Myndirnar.

Tónninn.

Frásögnin.

Maður hálf býst við að næsta skref sé forsetaframboð hins vitra manns við gluggann.

En það breytir engu um kjarna málsins.

Þetta snýst ekki um hversu vel við setjum fram kröfur.

Heldur hver hefur vald til að segja nei við þeim.

Og þar, eins og staðan er í dag,

segi ég nei við ESB.

Höfundur er guðfræðingur.