Fólk með kynlífsvanda fær ekki þá hjálp sem það þarf Aldís Þorbjörg Ólafsdóttir skrifar 22. mars 2026 19:02 Aldís Þorbjörg Ólafsdóttir er sálfræðingur frá Háskóla Íslands og para- og kynlífsráðgjafi frá Michigan Háskóla. Getty/Vísir Það er sárt að sitja á móti manneskju sem hefur beðið í hálft ár eftir tíma hjá mér og heyra að hún hefur hvergi getað fengið aðstoð með kynlífsvanda. Það er vont að vita að fólk á erfitt með að nálgast faglega hjálp með sinn vanda og að það þurfi jafnvel að leita á marga staði. Sum eru farin að finna fyrir vonleysi, kvíða og depurð vegna þess að ekki hefur gengið að vinna með vandann. Þau sem hafa upplifað mikla skömm út af sínum kynlífsvanda eru jafnvel farin að einangra sig og finna fyrir lífsleiða eða sjálfsvígshugsunum. Fólk á öllum aldri leitar til mín með risvanda, örvunarvanda, skort á kynlöngun, fullnægingarvanda eða sársauka við samfarir. Svo eru pör sem hafa átt í erfiðleikum með nánd og kynlíf í svo mörg ár að þau muna varla hvernig þetta var áður Kynlífsvandi er mun algengari en fólk gerir sér grein fyrir. Talið er að allt að 40% kvenna og 30% karla séu með a.m.k. einn kynlífsvanda. Það er einnig algengt, sérstaklega meðal kvenna og leghafa, að fleiri en einn vandi greinist á sama tíma. Sum fá aldrei aðstoð við sínum vanda. Sum leita á milli lækna og kynlífsráðgjafa en fá aldrei heildstæða þjónustu. Sjá alla pistla Aldísar hér. Þrátt fyrir algengi og alvarleika kynlífsvanda finnst mér umræðan oft vera á þann veg að þetta sé lúxusvandi. Þá er gefið í skyn að þessi vandi sé ekki eins alvarlegur og einhver annar vandi. Við erum komin svo skammt á veg í að geta talað um þessa hluti án þess að umræðan verði vandræðaleg eða snúist upp í grín. Við erum fjörutíu árum á eftir norðurlöndunum Það eru 40 ár síðan umræður áttu sér stað á danska þinginu um skort á meðferð fyrir fólk með kynlífsvanda. Í kjölfar þess var stofnuð sérstök klíník sem hefur tekið á móti fólki, greint vanda og veitt meðferð. Samskonar klíníkur, eða starfsstöðvar, má einnig finna í Osló og Stokkhólmi. Þar starfa þverfagleg teymi á sviði kynheilbrigðis og þangað leita einstaklingar með kynlífsvanda og fá skoðun hjá lækni, sjúkraþjálfara og viðtöl við kynfræðing eða kynlífsráðgjafa eftir því hver vandinn er. Við erum langt á eftir nágrannaþjóðum okkar sem við viljum bera okkur saman við. Það er kominn tími til þess að sú meðferð og þjónusta sem við veitum fólki með kynlífsvanda verði endurskoðuð. Á Íslandi starfar stór hópur sérfræðinga á þessu sviði en það þarf að tryggja aukna teymisvinnu, helst undir einu þaki. Með því væri hægt að tryggja bestu mögulegu meðferð. Ég skora á stjórnvöld og þá sérstaklega heilbrigðisráðherra að bæta þjónustuna á Íslandi fyrir fólk með kynlífsvanda. Einnig vona ég að fleiri taki þátt í því að berjast fyrir bættri þjónustu fyrir öll. Ég á mér þann draum að hér á Íslandi verði opnuð starfsstöð þar sem þverfagleg þjónusta er veitt og meðferð við kynlífsvanda bætt til muna. Þessi pistill er sá síðasti í röð pistla sem ég skrifa fyrir Vísi. Það hefur verið einstaklega gaman að fá að deila mínum skrifum með ykkur og heyra í þeim sem hafa skrifað mér. Hópurinn sem tekst á við vanda á þessu sviði er stór en ég vona að það hafi skilað sér skýrt til ykkar að þið eruð ekki ein! Gangi ykkur vel <3 Kynlíf Kynlífið með Aldísi Mest lesið „Bakkus nær ekki þeim verstu af okkur, virðist helst velja þá bestu“ Lífið Ef þú ert í þessum hópi ættir þú ekki að taka lýsi Lífið Karl Th. Birgisson er látinn Lífið „Ég ætlaði í lögfræði en tónlistin tók völdin“ Tónlist Systur skapa heilsusamfélag fyrir konur á öllum æviskeiðum Lífið samstarf Írar ekki með í Eurovision annað árið í röð Tónlist Leiðir skilja hjá Siggu Dögg og Sævari Eyjólfs Lífið Fóru áttatíu prósent fram úr áætlun Lífið Gömul leyndarmál koma upp á yfirborðið Bíó og sjónvarp Skorar á Kraft að jafna framlag sitt til neyðaraðstoðar á Gasa Lífið Fleiri fréttir „Bakkus nær ekki þeim verstu af okkur, virðist helst velja þá bestu“ Skorar á Kraft að jafna framlag sitt til neyðaraðstoðar á Gasa Ef þú ert í þessum hópi ættir þú ekki að taka lýsi Karl Th. Birgisson er látinn Lena Dunham orðin mamma með hjálp staðgöngumóður Fóru áttatíu prósent fram úr áætlun Leiðir skilja hjá Siggu Dögg og Sævari Eyjólfs Kampakát yfir kampavíni og kavíar Amanda Seyfried og Thomas Sadoski skilin Hafi ekki sjálfur sparkað Macklemore: „Ég myndi aldrei bregðast aðdáendum“ Hundrað ára virðulegt setur með grænu baði og gufu Bob Mackie er látinn Friðrik Þór og Jóna Vigdís ástfangin Macklemore tjáir sig: „Fólk er drepið í dag og fólk verður drepið á morgun“ Æstir í nektarmyndir Mörthu Stewart Vakna við Star Wars-lagið alla morgna Hvað veistu um… Titanic? Húðdrottning bauð í gellugusu Ed Sheeran sparkar Macklemore Hið alræmda „Epstein drap sig ekki“-samsæri Ein pilla dró Panettiere til dauða Heldur sig til hlés og lifir skírlífi Vala Matt kom heljarinnar búslóð fyrir í sextíu fermetra íbúð Stjörnulífið: Í fyrsta skipti í bikiníi í útlöndum „Ég byrjaði að lesa kaflann og fór bara að gráta“ Skúli Jón og Jennifer gengin í hnapphelduna Tekur árásum á samfélagsmiðlum fagnandi Krakkatía vikunnar: Tollering, Sims og Einar Áskell Lady Gaga orðin mamma Herbert kveikti í myndverinu í fyrsta þætti Sjá meira
Það er vont að vita að fólk á erfitt með að nálgast faglega hjálp með sinn vanda og að það þurfi jafnvel að leita á marga staði. Sum eru farin að finna fyrir vonleysi, kvíða og depurð vegna þess að ekki hefur gengið að vinna með vandann. Þau sem hafa upplifað mikla skömm út af sínum kynlífsvanda eru jafnvel farin að einangra sig og finna fyrir lífsleiða eða sjálfsvígshugsunum. Fólk á öllum aldri leitar til mín með risvanda, örvunarvanda, skort á kynlöngun, fullnægingarvanda eða sársauka við samfarir. Svo eru pör sem hafa átt í erfiðleikum með nánd og kynlíf í svo mörg ár að þau muna varla hvernig þetta var áður Kynlífsvandi er mun algengari en fólk gerir sér grein fyrir. Talið er að allt að 40% kvenna og 30% karla séu með a.m.k. einn kynlífsvanda. Það er einnig algengt, sérstaklega meðal kvenna og leghafa, að fleiri en einn vandi greinist á sama tíma. Sum fá aldrei aðstoð við sínum vanda. Sum leita á milli lækna og kynlífsráðgjafa en fá aldrei heildstæða þjónustu. Sjá alla pistla Aldísar hér. Þrátt fyrir algengi og alvarleika kynlífsvanda finnst mér umræðan oft vera á þann veg að þetta sé lúxusvandi. Þá er gefið í skyn að þessi vandi sé ekki eins alvarlegur og einhver annar vandi. Við erum komin svo skammt á veg í að geta talað um þessa hluti án þess að umræðan verði vandræðaleg eða snúist upp í grín. Við erum fjörutíu árum á eftir norðurlöndunum Það eru 40 ár síðan umræður áttu sér stað á danska þinginu um skort á meðferð fyrir fólk með kynlífsvanda. Í kjölfar þess var stofnuð sérstök klíník sem hefur tekið á móti fólki, greint vanda og veitt meðferð. Samskonar klíníkur, eða starfsstöðvar, má einnig finna í Osló og Stokkhólmi. Þar starfa þverfagleg teymi á sviði kynheilbrigðis og þangað leita einstaklingar með kynlífsvanda og fá skoðun hjá lækni, sjúkraþjálfara og viðtöl við kynfræðing eða kynlífsráðgjafa eftir því hver vandinn er. Við erum langt á eftir nágrannaþjóðum okkar sem við viljum bera okkur saman við. Það er kominn tími til þess að sú meðferð og þjónusta sem við veitum fólki með kynlífsvanda verði endurskoðuð. Á Íslandi starfar stór hópur sérfræðinga á þessu sviði en það þarf að tryggja aukna teymisvinnu, helst undir einu þaki. Með því væri hægt að tryggja bestu mögulegu meðferð. Ég skora á stjórnvöld og þá sérstaklega heilbrigðisráðherra að bæta þjónustuna á Íslandi fyrir fólk með kynlífsvanda. Einnig vona ég að fleiri taki þátt í því að berjast fyrir bættri þjónustu fyrir öll. Ég á mér þann draum að hér á Íslandi verði opnuð starfsstöð þar sem þverfagleg þjónusta er veitt og meðferð við kynlífsvanda bætt til muna. Þessi pistill er sá síðasti í röð pistla sem ég skrifa fyrir Vísi. Það hefur verið einstaklega gaman að fá að deila mínum skrifum með ykkur og heyra í þeim sem hafa skrifað mér. Hópurinn sem tekst á við vanda á þessu sviði er stór en ég vona að það hafi skilað sér skýrt til ykkar að þið eruð ekki ein! Gangi ykkur vel <3
Kynlíf Kynlífið með Aldísi Mest lesið „Bakkus nær ekki þeim verstu af okkur, virðist helst velja þá bestu“ Lífið Ef þú ert í þessum hópi ættir þú ekki að taka lýsi Lífið Karl Th. Birgisson er látinn Lífið „Ég ætlaði í lögfræði en tónlistin tók völdin“ Tónlist Systur skapa heilsusamfélag fyrir konur á öllum æviskeiðum Lífið samstarf Írar ekki með í Eurovision annað árið í röð Tónlist Leiðir skilja hjá Siggu Dögg og Sævari Eyjólfs Lífið Fóru áttatíu prósent fram úr áætlun Lífið Gömul leyndarmál koma upp á yfirborðið Bíó og sjónvarp Skorar á Kraft að jafna framlag sitt til neyðaraðstoðar á Gasa Lífið Fleiri fréttir „Bakkus nær ekki þeim verstu af okkur, virðist helst velja þá bestu“ Skorar á Kraft að jafna framlag sitt til neyðaraðstoðar á Gasa Ef þú ert í þessum hópi ættir þú ekki að taka lýsi Karl Th. Birgisson er látinn Lena Dunham orðin mamma með hjálp staðgöngumóður Fóru áttatíu prósent fram úr áætlun Leiðir skilja hjá Siggu Dögg og Sævari Eyjólfs Kampakát yfir kampavíni og kavíar Amanda Seyfried og Thomas Sadoski skilin Hafi ekki sjálfur sparkað Macklemore: „Ég myndi aldrei bregðast aðdáendum“ Hundrað ára virðulegt setur með grænu baði og gufu Bob Mackie er látinn Friðrik Þór og Jóna Vigdís ástfangin Macklemore tjáir sig: „Fólk er drepið í dag og fólk verður drepið á morgun“ Æstir í nektarmyndir Mörthu Stewart Vakna við Star Wars-lagið alla morgna Hvað veistu um… Titanic? Húðdrottning bauð í gellugusu Ed Sheeran sparkar Macklemore Hið alræmda „Epstein drap sig ekki“-samsæri Ein pilla dró Panettiere til dauða Heldur sig til hlés og lifir skírlífi Vala Matt kom heljarinnar búslóð fyrir í sextíu fermetra íbúð Stjörnulífið: Í fyrsta skipti í bikiníi í útlöndum „Ég byrjaði að lesa kaflann og fór bara að gráta“ Skúli Jón og Jennifer gengin í hnapphelduna Tekur árásum á samfélagsmiðlum fagnandi Krakkatía vikunnar: Tollering, Sims og Einar Áskell Lady Gaga orðin mamma Herbert kveikti í myndverinu í fyrsta þætti Sjá meira