Ísland í eigin skinni Rósa Líf Darradóttir skrifar 18. mars 2026 12:02 Kveikur sýndi í gær myndefni frá íslenskum minkabúum sem sýnir ömurlegan veruleika loðdýraræktar. Tilvera minka í loðdýraeldi er sú dapurlegasta sem hugsast getur. Frá fæðingu til dauðadags dvelur minkurinn í þröngu vírnetsbúri. Eina afþreying sem er í boði er ráfa í tilgangslausa hringi á þessu takmarkaða svæði. Fætur hans fá aldrei að hvíla á öðru undirlagi en mjóum vírunum. Það er minkum eðlislægt að hlaupa, leika, grafa, synda og kanna umhverfi sitt. Þegar dýr fá ekki tækifæri til að sýna sitt eðlilega atferli þá er útkoman er þá þessi: Streita, vanlíðan, sjálfskaðahegðun sem brýst út í nagi, að éta og naga eigin líkama, skott eða útlimi, síendurteknar hringferðir um búrið, leiði og taugaveiklun. Loðdýraeldi hefur árum saman hefur þurft á opinberum stuðningi að halda til að halda sér á floti. Iðnaður sem veldur mengun, fnyk og endurteknum usla fyrir nágranna. Á síðasta minkabúi landsins hafa eftirlitsaðilar ítrekað gert athugasemdir við reksturinn og ítrekuð brot á lögum um velferð dýra og reglugerð um velferð minka átt sér stað. Þar hefur meðal annars verið bent á: að ekki sé til áreiðanleg skrá yfir fjölda dýra að þjálfun starfsfólks sé ekki skráð að hæfnisskírteini til neyðaraflífunar vanti að dýr fái ekki fóðrun samkvæmt reglum að minkar sleppi ítrekað að dýr hafi merki um sjálfsskaða og alvarleg sár að veik dýr fái ekki viðeigandi meðhöndlun, meira að segja tilvik þar sem beinendi stóð út úr opnu sári að umhverfisauðgun vanti Matvælastofnun hefur metið búið í versta áhættuflokki og meira að segja rætt um lokun þess vegna ástandsins. Á sama tíma hefur þetta bú svokallaða WelFur vottun sem á að votta góða meðferð dýranna. Íslensk stjórnvöld verja opinberu fé í að borga fyrir veiðar á mink til að sporna við fjölgun hans enda skilgreindur sem framandi ágeng tegund í íslenskri náttúru. Á sama tíma er fjöldaframleiðsla á mink að eiga sér sem stað á búi þar sem hann ítrekað sleppur út í umhverfið. Þetta gengur einfaldlega ekki upp. Sífellt stækkar hópur þeirra landa sem hafa bannað loðdýrarækt á grundvelli dýravelferðar og náttúruverndar. Nú síðast var það Pólland, en landið er næst stærsti framleiðandi loðskinna á eftir Kína. Ísland á auðvitað að slást í hópinn. Það væri mikilvægt fyrir íslenska náttúru og þúsundir dýra sem enn þjást á síðasta loðdýrabúi landsins. Við einfaldlega vitum betur, svona meðferð á dýrum á ekki að líðast. Klárum málið og hvetjum íslensk stjórnvöld til að loka þessum ljóta kafla. Samtök um dýravelferð hafa því hrint af stað herferð til hvatningar um endanlegt bann við loðdýraeldi á Íslandi. Vinir okkar hjáHumane World for Animals styðja herferðina og leggja sitt af mörkum til að vekja athygli á málinu á alþjóðavettvangi. Verum bara í okkar eigin skinni! Undirskriftalista má nálgast hér Höfundur er læknir og formaður Samtaka um dýravelferð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Rósa Líf Darradóttir Mest lesið Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson Skoðun Skoðun Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun EES fyrir fyrirtækin, ESB fyrir fólkið? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvern vantar enn við borðið? Jana Birta Björnsdóttir,Jónína Rósa Hjartardóttir skrifar Sjá meira
Kveikur sýndi í gær myndefni frá íslenskum minkabúum sem sýnir ömurlegan veruleika loðdýraræktar. Tilvera minka í loðdýraeldi er sú dapurlegasta sem hugsast getur. Frá fæðingu til dauðadags dvelur minkurinn í þröngu vírnetsbúri. Eina afþreying sem er í boði er ráfa í tilgangslausa hringi á þessu takmarkaða svæði. Fætur hans fá aldrei að hvíla á öðru undirlagi en mjóum vírunum. Það er minkum eðlislægt að hlaupa, leika, grafa, synda og kanna umhverfi sitt. Þegar dýr fá ekki tækifæri til að sýna sitt eðlilega atferli þá er útkoman er þá þessi: Streita, vanlíðan, sjálfskaðahegðun sem brýst út í nagi, að éta og naga eigin líkama, skott eða útlimi, síendurteknar hringferðir um búrið, leiði og taugaveiklun. Loðdýraeldi hefur árum saman hefur þurft á opinberum stuðningi að halda til að halda sér á floti. Iðnaður sem veldur mengun, fnyk og endurteknum usla fyrir nágranna. Á síðasta minkabúi landsins hafa eftirlitsaðilar ítrekað gert athugasemdir við reksturinn og ítrekuð brot á lögum um velferð dýra og reglugerð um velferð minka átt sér stað. Þar hefur meðal annars verið bent á: að ekki sé til áreiðanleg skrá yfir fjölda dýra að þjálfun starfsfólks sé ekki skráð að hæfnisskírteini til neyðaraflífunar vanti að dýr fái ekki fóðrun samkvæmt reglum að minkar sleppi ítrekað að dýr hafi merki um sjálfsskaða og alvarleg sár að veik dýr fái ekki viðeigandi meðhöndlun, meira að segja tilvik þar sem beinendi stóð út úr opnu sári að umhverfisauðgun vanti Matvælastofnun hefur metið búið í versta áhættuflokki og meira að segja rætt um lokun þess vegna ástandsins. Á sama tíma hefur þetta bú svokallaða WelFur vottun sem á að votta góða meðferð dýranna. Íslensk stjórnvöld verja opinberu fé í að borga fyrir veiðar á mink til að sporna við fjölgun hans enda skilgreindur sem framandi ágeng tegund í íslenskri náttúru. Á sama tíma er fjöldaframleiðsla á mink að eiga sér sem stað á búi þar sem hann ítrekað sleppur út í umhverfið. Þetta gengur einfaldlega ekki upp. Sífellt stækkar hópur þeirra landa sem hafa bannað loðdýrarækt á grundvelli dýravelferðar og náttúruverndar. Nú síðast var það Pólland, en landið er næst stærsti framleiðandi loðskinna á eftir Kína. Ísland á auðvitað að slást í hópinn. Það væri mikilvægt fyrir íslenska náttúru og þúsundir dýra sem enn þjást á síðasta loðdýrabúi landsins. Við einfaldlega vitum betur, svona meðferð á dýrum á ekki að líðast. Klárum málið og hvetjum íslensk stjórnvöld til að loka þessum ljóta kafla. Samtök um dýravelferð hafa því hrint af stað herferð til hvatningar um endanlegt bann við loðdýraeldi á Íslandi. Vinir okkar hjáHumane World for Animals styðja herferðina og leggja sitt af mörkum til að vekja athygli á málinu á alþjóðavettvangi. Verum bara í okkar eigin skinni! Undirskriftalista má nálgast hér Höfundur er læknir og formaður Samtaka um dýravelferð.
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar
Skoðun „Hvernig veit ég hvort ég hafi gert eitthvað við konu án samþykkis?“ Guðný S. Bjarnadóttir skrifar