Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Jón Pétur Zimsen skrifar 14. mars 2026 07:01 Verði niðurstaðan í þjóðaratkvæðinu í sumar „já“ hefst í kjölfarið aðlögun Íslands að öllu regluverki Evrópusambandsins og stjórnsýslu þess strax í september. Þetta kemur ekki aðeins fram í öllum gögnum ESB heldur einnig í sjálfri greinargerðinni með þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðið þó hún hafi haldið því fram að einungis yrði um einfalt kaffispjall að ræða. Þar segir: „Á það er gjarnan bent að aðildarviðræður við ESB snúist um að ný aðildarríki lagi sig að reglum sambandsins. Má þetta til sanns vegar færa, enda væri Ísland að ganga í ríkjabandalag með fyrirliggjandi reglum.“ Kjósendur fá ekki að koma að málinu og kjósa um samning verði niðurstaðan „já“ fyrr en þetta verður orðinn hlutur. Það væri ekki verið að kíkja í pakka, pakka sem allir vita hvað er í. Heldur væri byrjað að aðlaga og breyta lögum okkar, regluverki og stjórnsýslu samhliða viðræðum. Í spurt og svarað á veg ESB segir til dæmis: „Upptaka og innleiðing regluverksins er grundvöllur viðræðnanna. […] Hversu hratt viðræðurnar ganga fyrir sig fer eftir því hversu fljótt hvert ríki kemur á umbótum og aðlagast regluverki sambandsins. […] Markmið viðræðnanna er að umsóknarríkið taki upp regluverkið eins og það leggur sig.“ Það er einnig mat ESB að íslensk stjórnsýsla sé of veikburða og hana þurfi að stórauka samhliða aðlögun frá september 2026. Þenja báknið út. Ekkert umsóknarríki hefur fengið varanlegar undanþágur frá regluverki ESB til dæmis með tilliti til landbúnaðar og sjávarútvegs. Hægt er að semja um aðlögunartíma en engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn ESB hversu oft sem utanríkisráðherra heldur öðru fram. Fyrri kynslóðir Íslendinga börðust með kjafti og klóm fyrir fullveldi og sjálfstæði þjóðarinnar, mestu gersemum hverrar þjóðar. Valdinu til þess að ráða eigin málum. Því vill ríkisstjórnin kasta á glæ. Helgi Hallvarðsson og Albert Jónsson, skipstjórar á varðskipum Landhelgisgæslunnar, gátu í krafti þess að Ísland er fullvalda ríki barist gegn ofureflinu með togvíraklippur einar að vopni í Þorskastríðinu. Hvað myndu þeir segja um blæti ríkistjórnarinnar fyrir því að selja fullveldið og sjálfstæðið til erlends ríkjasambands? Hvað hafa ríkin í ESB okkur að bjóða? Okkur sem erum ein ríkasta þjóð Evrópu, með tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin og fleiri tugi fríverslunarsamninga við ríki um allan heim, bæði á eigin vegum og í gegnum Fríverslunarsamtök Evrópu (EFTA)? Í Þýskalandi er raforkuverð um fimm sinnum dýrara en á Íslandi og efnahagsleg stöðnun hefur ríkt lengi eins og víða innan ESB. Í Frakklandi fer um 14–15% af allri landsframleiðslu í lífeyriskerfið, eitt hæsta hlutfall í heimi, ríkisskuldir eru yfir 110% af landsframleiðslu og atvinnuleysi ungs fólks um 17–18%. Á Spáni er nær þriðja hver ung manneskja atvinnulaus. Um 70% ungs fólks býr enn í foreldrahúsum þrátt fyrir lægri vexti en á Íslandi enda húsnæði í Evrópu dýrt, atvinnuleysi mikið og laun lág. Lágir vextir í Evrópu eru ekki merki um sterkt hagkerfi heldur oft merki um hagkerfi sem þarf stöðugt á örvun að halda. Er það þetta sem við viljum fá í skiptum fyrir fullveldi okkar og sjálfstæði, auðlindir og gæði? Gera vandamál annarra ríkja að okkar? „Já“ í sumar mun kalla á fulla aðlögun Íslands að regluverki og stjórnsýslu ESB strax. Aðlögun væri lokið þegar þjóðin fengi að greiða atkvæði um samning sem mun ekki innihalda neitt sem ekki var vitað fyrir. Stöndum með Íslandi. Stöndum með lýðræðinu og fullveldinu. Og varðveitum það fyrir komandi kynslóðir. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Halldór 04.07.2026 Halldór Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið Skoðun Skoðun Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið skrifar Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þolendur sem vitni í eigin málum Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Maðurinn sem treysti þjóðinni, en ekki lengur Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mælanlegt sjálfstæði þjóðar Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Af hverju er netöryggisfræðsla grunninnviður? Margrét Valgerður Helgadóttir skrifar Skoðun Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Hlustum á börn – líka þegar þau eru ósammála okkur Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar Skoðun Stærsta hópverkefni Íslands Einar Örn Einarsson skrifar Skoðun Úr gráu yfir í grænt með hjálp 50.000 trjáa Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland að undirbúa nemendur fyrir framtíðina? Íris Þóra Birgisdóttir skrifar Sjá meira
Verði niðurstaðan í þjóðaratkvæðinu í sumar „já“ hefst í kjölfarið aðlögun Íslands að öllu regluverki Evrópusambandsins og stjórnsýslu þess strax í september. Þetta kemur ekki aðeins fram í öllum gögnum ESB heldur einnig í sjálfri greinargerðinni með þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðið þó hún hafi haldið því fram að einungis yrði um einfalt kaffispjall að ræða. Þar segir: „Á það er gjarnan bent að aðildarviðræður við ESB snúist um að ný aðildarríki lagi sig að reglum sambandsins. Má þetta til sanns vegar færa, enda væri Ísland að ganga í ríkjabandalag með fyrirliggjandi reglum.“ Kjósendur fá ekki að koma að málinu og kjósa um samning verði niðurstaðan „já“ fyrr en þetta verður orðinn hlutur. Það væri ekki verið að kíkja í pakka, pakka sem allir vita hvað er í. Heldur væri byrjað að aðlaga og breyta lögum okkar, regluverki og stjórnsýslu samhliða viðræðum. Í spurt og svarað á veg ESB segir til dæmis: „Upptaka og innleiðing regluverksins er grundvöllur viðræðnanna. […] Hversu hratt viðræðurnar ganga fyrir sig fer eftir því hversu fljótt hvert ríki kemur á umbótum og aðlagast regluverki sambandsins. […] Markmið viðræðnanna er að umsóknarríkið taki upp regluverkið eins og það leggur sig.“ Það er einnig mat ESB að íslensk stjórnsýsla sé of veikburða og hana þurfi að stórauka samhliða aðlögun frá september 2026. Þenja báknið út. Ekkert umsóknarríki hefur fengið varanlegar undanþágur frá regluverki ESB til dæmis með tilliti til landbúnaðar og sjávarútvegs. Hægt er að semja um aðlögunartíma en engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn ESB hversu oft sem utanríkisráðherra heldur öðru fram. Fyrri kynslóðir Íslendinga börðust með kjafti og klóm fyrir fullveldi og sjálfstæði þjóðarinnar, mestu gersemum hverrar þjóðar. Valdinu til þess að ráða eigin málum. Því vill ríkisstjórnin kasta á glæ. Helgi Hallvarðsson og Albert Jónsson, skipstjórar á varðskipum Landhelgisgæslunnar, gátu í krafti þess að Ísland er fullvalda ríki barist gegn ofureflinu með togvíraklippur einar að vopni í Þorskastríðinu. Hvað myndu þeir segja um blæti ríkistjórnarinnar fyrir því að selja fullveldið og sjálfstæðið til erlends ríkjasambands? Hvað hafa ríkin í ESB okkur að bjóða? Okkur sem erum ein ríkasta þjóð Evrópu, með tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin og fleiri tugi fríverslunarsamninga við ríki um allan heim, bæði á eigin vegum og í gegnum Fríverslunarsamtök Evrópu (EFTA)? Í Þýskalandi er raforkuverð um fimm sinnum dýrara en á Íslandi og efnahagsleg stöðnun hefur ríkt lengi eins og víða innan ESB. Í Frakklandi fer um 14–15% af allri landsframleiðslu í lífeyriskerfið, eitt hæsta hlutfall í heimi, ríkisskuldir eru yfir 110% af landsframleiðslu og atvinnuleysi ungs fólks um 17–18%. Á Spáni er nær þriðja hver ung manneskja atvinnulaus. Um 70% ungs fólks býr enn í foreldrahúsum þrátt fyrir lægri vexti en á Íslandi enda húsnæði í Evrópu dýrt, atvinnuleysi mikið og laun lág. Lágir vextir í Evrópu eru ekki merki um sterkt hagkerfi heldur oft merki um hagkerfi sem þarf stöðugt á örvun að halda. Er það þetta sem við viljum fá í skiptum fyrir fullveldi okkar og sjálfstæði, auðlindir og gæði? Gera vandamál annarra ríkja að okkar? „Já“ í sumar mun kalla á fulla aðlögun Íslands að regluverki og stjórnsýslu ESB strax. Aðlögun væri lokið þegar þjóðin fengi að greiða atkvæði um samning sem mun ekki innihalda neitt sem ekki var vitað fyrir. Stöndum með Íslandi. Stöndum með lýðræðinu og fullveldinu. Og varðveitum það fyrir komandi kynslóðir. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins