Bjútíbox og gyllt dömubindi Berglind Guðmundsdóttir skrifar 11. mars 2026 17:31 Mér finnst gott að við séum ósammála. Reyndar finnst mér það nauðsynlegt. Eitt af því sem ég hræðist mest er að vera umkringd fólki sem er sammála mér í einu og öllu. Ef maður er í þannig hópi veit ég að einhver er ekki að segja sína skoðun. Samfélag þar sem allir eru sammála er nefnilega ekki heilbrigt samfélag. Ég hef oft talað um mikilvægi þess að allar raddir fái að heyrast. Við höfum öll hlutverk í þessum ágæta heimi og að mínu mati er fátt mikilvægara en að vera heil og sönn og fylgja innsæi sínu. Það hef ég reynt að gera. Hluti af því að vera ólík og hafa ólíkar skoðanir felst líka í því að bera virðingu fyrir skoðunum annarra. En í íslenskri umræðu, sérstaklega eftir tilkomu samfélagsmiðla, hefur færst í aukana að fólk tali ekki nægilega fallega hvert til annars. Í stað þess að ræða málefnið er farið að hnýta í manninn. Þegar það gerist finnst mér eins og við höfum öll tapað. Undanfarið hefur kyndingin í samfélaginu verið í hámarki. Fólk skiptist í fylkingar, já eða nei. Að vissu marki skil ég vel að fólk hafi sterkar skoðanir. Það er eðlilegt í lýðræðissamfélagi. En ég skil ekki þessa reiði. Þessa heift. Sterkar skoðanir eru ekki vandamálið. Skortur á virðingu er það. Kannski er það einmitt prófsteinninn á góða umræðu. En stundum velti ég fyrir mér hvort við séum farin að tala meira um fólk en málefni. Hvort við séum farin að setja fólk í box, jafnvel bjútíbox, í stað þess að hlusta á reynslu þess og rök. Það er auðvelt að gera lítið úr fólki sem við erum ósammála. Það krefst meiri styrks að hlusta. Kannski er stærsta áskorunin yfir komandi mánuði ekki hvort svarið sé já eða nei, heldur hvort okkur takist að ræða þessi mál af virðingu, án þess að gera lítið úr fólki eða reynslu þess. Því þegar umræðan verður þannig að við tölum niður til annarra, þá höfum við öll tapað. Ég veit að ég hef ekki alltaf rétt fyrir mér. Enginn okkar hefur það. En ég reyni að hlusta, reyni að skilja og reyni að leyfa fólki að hafa sína skoðun þó hún sé ekki sú sama og mín. Og þannig samfélagi vil ég búa í. Höfundur er hjúkrunarfræðingur, greiðsluþreyttur lántakandi og í Viðreisn. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir Skoðun Eru 532 milljarðar minni tala en 245 milljarðar? Egill Almar Ágústsson Skoðun Referendum: Gratitude and Outlook from the Swiss Substitute Carl Baudenbacher Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir Skoðun Hvaða þýðingu hefur óvissa um aðildarsamning að ESB? Jón Jónsson Skoðun Hóparnir þrír sem segja JÁ Rúnar Vilhjálmsson Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun Skoðun Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir skrifar Skoðun Frá öllum til allra með nútímalegum sjúkratryggingum Sigurður H. Helgason skrifar Skoðun Tækifærið er núna Agnar H. Johnson skrifar Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Hlaupið er búið - en láttu það ekki stoppa þig Sigrún Elva Einarsdóttir skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Trump á ekki að vera ástæðan Friðjón R. Friðjónsson skrifar Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson skrifar Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Samkeppniseftirlitið eitt og sér Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson skrifar Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar Skoðun Skipulag sem má ekki borga sig! Íris Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson skrifar Skoðun Hvaða þýðingu hefur óvissa um aðildarsamning að ESB? Jón Jónsson skrifar Skoðun Ástkæra, ylhýra, orðljóta málið… mitt Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Referendum: Gratitude and Outlook from the Swiss Substitute Carl Baudenbacher skrifar Sjá meira
Mér finnst gott að við séum ósammála. Reyndar finnst mér það nauðsynlegt. Eitt af því sem ég hræðist mest er að vera umkringd fólki sem er sammála mér í einu og öllu. Ef maður er í þannig hópi veit ég að einhver er ekki að segja sína skoðun. Samfélag þar sem allir eru sammála er nefnilega ekki heilbrigt samfélag. Ég hef oft talað um mikilvægi þess að allar raddir fái að heyrast. Við höfum öll hlutverk í þessum ágæta heimi og að mínu mati er fátt mikilvægara en að vera heil og sönn og fylgja innsæi sínu. Það hef ég reynt að gera. Hluti af því að vera ólík og hafa ólíkar skoðanir felst líka í því að bera virðingu fyrir skoðunum annarra. En í íslenskri umræðu, sérstaklega eftir tilkomu samfélagsmiðla, hefur færst í aukana að fólk tali ekki nægilega fallega hvert til annars. Í stað þess að ræða málefnið er farið að hnýta í manninn. Þegar það gerist finnst mér eins og við höfum öll tapað. Undanfarið hefur kyndingin í samfélaginu verið í hámarki. Fólk skiptist í fylkingar, já eða nei. Að vissu marki skil ég vel að fólk hafi sterkar skoðanir. Það er eðlilegt í lýðræðissamfélagi. En ég skil ekki þessa reiði. Þessa heift. Sterkar skoðanir eru ekki vandamálið. Skortur á virðingu er það. Kannski er það einmitt prófsteinninn á góða umræðu. En stundum velti ég fyrir mér hvort við séum farin að tala meira um fólk en málefni. Hvort við séum farin að setja fólk í box, jafnvel bjútíbox, í stað þess að hlusta á reynslu þess og rök. Það er auðvelt að gera lítið úr fólki sem við erum ósammála. Það krefst meiri styrks að hlusta. Kannski er stærsta áskorunin yfir komandi mánuði ekki hvort svarið sé já eða nei, heldur hvort okkur takist að ræða þessi mál af virðingu, án þess að gera lítið úr fólki eða reynslu þess. Því þegar umræðan verður þannig að við tölum niður til annarra, þá höfum við öll tapað. Ég veit að ég hef ekki alltaf rétt fyrir mér. Enginn okkar hefur það. En ég reyni að hlusta, reyni að skilja og reyni að leyfa fólki að hafa sína skoðun þó hún sé ekki sú sama og mín. Og þannig samfélagi vil ég búa í. Höfundur er hjúkrunarfræðingur, greiðsluþreyttur lántakandi og í Viðreisn.
Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar