Styðjum við STEM greinar í grunnskóla Guðríður Eldey Arnardóttir skrifar 20. febrúar 2026 10:00 Nú þegar augu okkar beinast að stöðu íslenska skólakerfisins í samanburði við önnur lönd og ekki síður þeirri hnignun sem þar hefur átt sér stað á undanförnum árum megum við ekki missa sjónar á því að styðja áfram við öfluga raungreinakennslu. Íslensku álverin framleiða ál með lægst kolefnisspor í heimi. Mestu skiptir þar máli að raforkan sem notuð er við álframleiðsluna er endurnýjanleg orka sem losar ekki koltvísýring. En það er fleira sem kemur til. Íslensku álverin búa yfir miklum mannauði. Þar starfa sérfræðingar í iðngreinum, tæknigreinum og raunvísindum. Þeirra vegna er kolefnislosun framleiðsluferlanna sjálfra með því lægsta sem fræðilega er hægt að ná miðað við núverandi tækni. Daglega mæta þessir sérfræðingar nýjum áskorunum í viðleitni sinni að lækka kolefnisspor framleiðslunnar enn frekar. Innan álveranna á sér nefnilega stað mikil nýsköpun og frumkvöðlastarf, bæði þegar kemur að lækkun kolefnissporsins sem og bættri nýtingu hráefna. Fjöldi nýsköpunarfyrirtækja hefur náð að vaxa og dafna í tengslum við áliðnaðinn á Íslandi og víða er verið að skapa umhverfisvænni lausnir í álframleiðslu; nýsköpun sem teygir sig út fyrir landsteinana. Allt þetta góða og mikilvæga starf sem hér er upp talið byggir á sterku skólakerfi og þá fyrst og fremst sterkum grunni í tækni- og raungreinum. Það er í grunnskólanum sem við kveikjum áhuga nemenda á tækni og raungreinum og því miður er raungreinakennsla á undanhaldi í mörgum grunnskólum. Þar má benda á að samkvæmt nýjustu niðurstöðum PISA hefur hlutfall nemenda sem búa yfir afburðahæfni í náttúrufræði hríð lækkað og er nú einungis 2% þegar meðaltal OECD-ríkja er 7%. Tæplega 5% nemenda búa yfir afburðahæfni í stærðfræði þar sem meðaltal OECD er 8,7%. Samkeppnishæfi Íslands ræðst meðal annars af krafti og dugnaði til nýsköpunar í tækni og vísindum og þá ekki hvað síst vegna vel menntaðs tækni- og raungreinafólks. Grunnur að náttúrulæsi og áhuga á raungreinum er lagður í grunnskóla af vel menntuðum náttúrufræðikennurum og ekki hvað síst með því að leggja krefjandi verkefni fyrir efnilega nemendur. Gleymum því ekki, þótt umbótaverkefnin séu ærin og brýn í grunnskólum landsins. Höfundur er framkvæmdastjóri Samáls. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðríður Eldey Arnardóttir Mest lesið Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson Skoðun Skoðun Skoðun Rétturinn er sá sami – en tækifærið er það ekki Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Litla beiðnin kemur fyrst, svo sú stóra. Birna Bragadóttir skrifar Skoðun Nei fyrir komandi kynslóðir Ingibjörg H. Sverrisdóttir skrifar Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir skrifar Skoðun Frá öllum til allra með nútímalegum sjúkratryggingum Sigurður H. Helgason skrifar Skoðun Tækifærið er núna Agnar H. Johnson skrifar Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Hlaupið er búið - en láttu það ekki stoppa þig Sigrún Elva Einarsdóttir skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Trump á ekki að vera ástæðan Friðjón R. Friðjónsson skrifar Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson skrifar Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Samkeppniseftirlitið eitt og sér Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson skrifar Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar Skoðun Skipulag sem má ekki borga sig! Íris Björk Hreinsdóttir skrifar Sjá meira
Nú þegar augu okkar beinast að stöðu íslenska skólakerfisins í samanburði við önnur lönd og ekki síður þeirri hnignun sem þar hefur átt sér stað á undanförnum árum megum við ekki missa sjónar á því að styðja áfram við öfluga raungreinakennslu. Íslensku álverin framleiða ál með lægst kolefnisspor í heimi. Mestu skiptir þar máli að raforkan sem notuð er við álframleiðsluna er endurnýjanleg orka sem losar ekki koltvísýring. En það er fleira sem kemur til. Íslensku álverin búa yfir miklum mannauði. Þar starfa sérfræðingar í iðngreinum, tæknigreinum og raunvísindum. Þeirra vegna er kolefnislosun framleiðsluferlanna sjálfra með því lægsta sem fræðilega er hægt að ná miðað við núverandi tækni. Daglega mæta þessir sérfræðingar nýjum áskorunum í viðleitni sinni að lækka kolefnisspor framleiðslunnar enn frekar. Innan álveranna á sér nefnilega stað mikil nýsköpun og frumkvöðlastarf, bæði þegar kemur að lækkun kolefnissporsins sem og bættri nýtingu hráefna. Fjöldi nýsköpunarfyrirtækja hefur náð að vaxa og dafna í tengslum við áliðnaðinn á Íslandi og víða er verið að skapa umhverfisvænni lausnir í álframleiðslu; nýsköpun sem teygir sig út fyrir landsteinana. Allt þetta góða og mikilvæga starf sem hér er upp talið byggir á sterku skólakerfi og þá fyrst og fremst sterkum grunni í tækni- og raungreinum. Það er í grunnskólanum sem við kveikjum áhuga nemenda á tækni og raungreinum og því miður er raungreinakennsla á undanhaldi í mörgum grunnskólum. Þar má benda á að samkvæmt nýjustu niðurstöðum PISA hefur hlutfall nemenda sem búa yfir afburðahæfni í náttúrufræði hríð lækkað og er nú einungis 2% þegar meðaltal OECD-ríkja er 7%. Tæplega 5% nemenda búa yfir afburðahæfni í stærðfræði þar sem meðaltal OECD er 8,7%. Samkeppnishæfi Íslands ræðst meðal annars af krafti og dugnaði til nýsköpunar í tækni og vísindum og þá ekki hvað síst vegna vel menntaðs tækni- og raungreinafólks. Grunnur að náttúrulæsi og áhuga á raungreinum er lagður í grunnskóla af vel menntuðum náttúrufræðikennurum og ekki hvað síst með því að leggja krefjandi verkefni fyrir efnilega nemendur. Gleymum því ekki, þótt umbótaverkefnin séu ærin og brýn í grunnskólum landsins. Höfundur er framkvæmdastjóri Samáls.
Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar