Borgin taki til sín fimmtung launa­hækkunar barnafólks

Þetta kemur fram í nýrri greiningu VR á gjaldskrárhækkunum borgarinnar. Mikill munur er á því hversu langa dvöl foreldrar þurfa fyrir börn sín. Þurfi þau, sem dæmi 42,5 stundir, sem er hámarksdvöl, taki borgin til sín um helming kjarasamningsbundinnar launahækkunar.

Í tilkynningu frá VR segir að gjaldskrár borgarinnar hafi að jafnaði hækkað umfram verðbólgu og langt umfram þær hóflegu hækkanir sem sveitarfélögin skuldbundu sig til við gerð síðustu kjarasamninga.

Í tilkynningu kemur fram að þó svo að aðeins sé í greiningu VR fjallað um Reykjavík hafi gjaldskrár hækkað óhóflega í mörgum öðrum sveitarfélögum líka. Sveitarfélögin séu því almennt ekki að standa við skuldbindingar sínar gagnvart kjarasamningum.

Í greiningu VR eru tekin tvö dæmi, annars vegar miðað við átta tíma vistun barns sambúðarfólks með meðallaun og átta og hálfs tíma vistun barns sambúðarfólks með meðallaun.

Þar segir að ef miðað sé við fjölskyldu á meðallaunum með eitt barn skiluðu kjarasamningsbundnar hækkanir þeim rúmum 49 þúsund krónum samanlagt aukalega í útborguð laun.

Sé litið til helstu gjaldskrárliða borgarinnar þá hækka þeir um á bilinu fimm til 15 prósent milli ára. Fasteignagjöld hækka um 9,4 prósent, sorphirða um 6,4 prósent, hitaveita um 14,9 prósent og leikskólagjöld fyrir 40 stunda vistun um rúm 11 prósent, sé miðað við nýjar tillögur Reykjavíkurleiðarinnar sem voru kynntar í gær og eiga að taka gildi í apríl.

Ef viðkomandi fjölskylda þarf 42,5 stunda leikskólavistun fer næstum helmingur af kjarasamningsbundinni launahækkun hjónanna til borgarinnar.

Gjaldskrárhækkanir umfram verðbólgu víða

„Við sáum þessa hækkun í verðbólgu í desember sem mátti að rekja að miklu leyti til hækkana hjá Veitum. Þannig að við höfum verið að fylgja eftir þessum hækkunum hjá sveitarfélögunum sem hafa verið langt út fyrir þennan ramma,“ segir Halla Gunnarsdóttir, formaður VR.

Þau hafi fylgt eftir hækkunum í næstu útgjöldum í Fjarðabyggð og fleiri stöðum en hafi, í ljósi hækkanna á gjaldskrá leikskóla í Reykjavík, ákveðið að skoða nánar gjaldskrár Reykjavíkur.

„Af því að í kjarasamningum var talað um að það ætti að gæta sérstaklega að barnafólki. Þetta er náttúrulega mjög afgerandi, það eru auknar álögur á barnafólk á tímum þar sem þær áttu ekki að vera. Það átti að vernda þennan hóp.“

Brotin loforð sveitarfélaga

Hún segir VR ekki búið að skoða möguleg áhrif hækkana á verðbólgu en þau muni skoða það þegar frekari upplýsingar liggja fyrir.

„Þetta voru loforð sem sveitarfélögin gáfu í tengslum við gerð kjarasamninga. Það voru samþykktar gjaldfrjálsar skólamáltíðir og því er lýst yfir að þau myndu stilla gjaldskrárhækkunum í hóf og horfa sérstaklega til barnafjölskyldna. En svo ertu með allar gjaldskrár yfir verðbólgu og nauðsynjagjaldskrár á borð við heitt vatn og leikskólagjöldin að hækka mjög mikið.“

Halla segir VR hafa verið málefnalegt í sinni gagnrýni á þessar breytingar.

„Við teljum að tekjutengingar séu óráðlegar. Þær eru ekki góðar inni í almennum kerfum. Hagsmunabarátta VR hefur samt alveg skilað árangri. Hækkanirnar sem var lagt upp með voru einhvers staðar á bilinu 46 til 180 prósent gjaldskrár. Þær lækkuðu talsvert en það eru enn þá talsverðar hækkanir þarna inni á fullvinnandi foreldra.“

Gera ekki ráð fyrir skráningardögum í reikni

Halla gerir einnig athugasemd við það að í kynningum sínum og leikskólareikni sé ekki gert ráð fyrir auknum kostnaði við skráningardaga svokallaða. Skráningardagar eru dagar í dymbliviku, vetrarfríi og á milli jóla og nýárs. Í nýrri Reykjavíkurleið er gert ráð fyrir að hver dagur muni kosta 5000 krónur, en einnig er gert ráð fyrir því að annar vetrarfrísdagur í febrúar verði að formlegum frídegi.

„Þarna eru kannski að tala um auka 50 þúsund krónur á ári.“

Varðandi aukafrídaginn segir Halla að samið hafi sérstaklega verið um vetrarfrí í kjarasamningum grunnskólakennara og því skjóti skökku við að það eigi að setja slíkan frídag inn í leikskóla án þess að slík umræða fari fram.

„Við þurfum að berjast rosalega fyrir auknum frídögum í okkar kjarasamningum,“ segir hún og segir að barnafólk hreinlega eigi ekki inni frí fyrir öllum skipulagsdögum, vetrarfríi og öðru skipulögðu fríi í leikskólum.

„Þetta eru auknar álögur og skert þjónusta. Ég er auðvitað að gæta hagsmuna míns félagsfólks og vinnandi foreldra og þetta er það sem við erum að horfa upp á í gildistíma kjarasamninga þar sem átti ekki að leggja auknar álögur á þau.“

Halla segir VR hafa stutt að gripið sé til aðgerða í leikskólum og til dæmis sé að finna góðar tillögur í tillögunum sem voru kynntar í gær um, til dæmis, umsjónarmenn húsnæða og aukna íslenskukennslu.

„Við styðjum þetta allt saman og allt sem er til þess fallið að bæta kjör og starfsaðstæður þarna inni, en þó ekki þannig að byrðunum sé velt á vinnandi foreldra,“ segir hún og að í raun sé verið að færa kostnaðinn við styttingu vinnuvikunnar og færa hann yfir á fullvinnandi foreldra. Fram hefur komið í umfjöllun Reykjavíkurleiðarinnar að meðaldvalartími barna en um 40 stundir en vinnutími starfsfólks á að vera um 36 stundir. Reykjavíkurleiðinni er ætlað að mæta þeim vanda sem skapast við þessa skekkju og hvatar settir inn fyrir foreldra til að stytta dvalartíma barna sinna.

Með styttingu en ekki 37 frídaga á ári

Halla segir flest félagsfólk VR með styttingu vinnuvikunnar og hafi þannig einhvern sveigjanleika en það sem þau hafi ekki séu auka frídagar til að mæta lokun.

„Þetta er komið upp í 37 daga á ári, jafnvel meira eftir því hvernig jólin eru, og það eru bara rosalega margir dagar,“ segir Halla og bendir á að þegar fólk kemur aftur úr fæðingarorlofi á það til dæmis ekkert orlof á almennum vinnumarkaði og þurfi að vinna það upp.

„Þannig að það er bara verið að þrengja hérna að þessum hópi sem var búið að lofa að yrði passað upp á.“