Styttum nám lækna

Nú ríða um sveitir pólitískir knapar sem vilja bjóða sig fram til að leiða borgar- og sveitastjórnir í landinu. Eitt af því sem nokkrir þeirra leggja til er að stytta nám heimilislækna til að fjölga þeim hraðar og banna þeim með lögum að starfa annars staðar en á heilsugæslustöðvum sveitarfélaga. Þeir segja að það skipti engu máli að vera með vel menntaða lækna enda er bæði hægt að googla og einnig veit ChatGPT allt um læknisfræði, svo engin þörf er á að liggja yfir fræðum í mörg ár í skóla til að verða læknir.

Þvílík fásinna – enda hefur engum dottið þessi vitleysa í hug.

Þessi hugmynd dúkkar hins vegar reglulega upp í umræðu um kennaraskort í leikskólum. Er hún byggð á mikilli fáfræði og fordómum fyrir menntunarfræði ungra barna. Þessir fordómar eru oft og iðulega settir fram af einstaklingum sem sjálfir eru vel menntaðir. Þeirra sýn er þá væntanlega að þeirra fræði séu auðvitað miklu mikilvægari og merkilegri en menntunarfræði ungra barna. Það virðist vera komin einhver sérstök bylgja pólitískra knapa sem er nákvæmlega sama um fagleg gæði náms í leikskólum. Einstaklinga sem telja sig þess umkomna að tala niður menntun kennara í leikskólum. Það er ansi dapurleg og stórhættuleg þróun.

Leikskólinn er í öllum skilningi menntastofnun fyrir börn. Hann er samkvæmt lögum fyrsta skólastigið. Hans eina lagalega hlutverk felst í að tryggja börnum gæðamenntun, uppeldi og umönnun með hliðsjón af aldri þeirra og þroska. Gæði náms í leikskólum verða ekki tryggð nema með vel menntuðum kennurum. Leikskólinn er grunnur að námi barna. Leikskólinn er lykillinn að bættri menntun barna. Hann er lykillinn að lestri og öðru námi barna. Í leikskólanum er einstakt tækifæri til að vinna markvisst með íslensku sem er lykill allra að samfélagi okkar. Leikskólinn er það skólastig þar sem mestu sóknarfærin finnast til að sækja fram og auka gæði náms allra barna og hann er að því leiti eitt stærsta jöfnunartæki samfélagsins.

Nær allir þeir sem stunda nám í leikskólafræðum starfa samhliða við kennslu í leikskólum. Á síðustu árum hefur verið slegið hvert metið á fætur öðru í fjölda skráninga í leikskólakennaranám, sem er frábært. Enn ein sprengjan varð í haust eftir nýgerða kjarasamninga. Einnig höfum við með markvissri vinnu náð að jafna flæði kennara á milli skólastiga. Það er stórkostlegur árangur sem var svo sannarlega ekki týndur upp úr götunni.

Önnur lönd og ríki horfa öfundaraugum á lagalegan ramma utan um menntun kennara í leikskólum á Íslandi. Hann er til fyrirmyndar. Það fáum við reglulega að heyra í erlendu samstarfi Félags leikskólakennara og Kennarasambands Íslands.

Kæru knapar og annað meðreiðarfólk. Hættið því að tala niður til menntunar kennara í leikskólum og komið með okkur í það verkefni að gera frábæra leikskóla enn betri. Mótum framtíðina saman.

Höfundur er formaður Félags leikskólakennara.