Þegar höggbylgjan skellur á Gísli Rafn Ólafsson skrifar 31. desember 2025 09:03 Á árinu sem er að líða hafa orð löðrandi af hroka og hleypidómum flætt af slíku offorsi um samfélagsmiðla að úr hefur orðið einhvers konar höggbylgja mannvonsku. Það er að minnsta kosti sú tilfinning sem mörg sitja eftir með – ekki síst þau sem orðin beinast gegn: Fólk af ákveðnum uppruna. Fólk með ákveðna kynvitund. Fólk sem aðhyllist ákveðin trúarbrögð. Fólk með ákveðna kynhneigð. Fólk frá ákveðnum heimshlutum. Saman við þessa tegund orða bætast svo önnur sem virðast hafa þann eina tilgang að rugla fólk í ríminu. Sá efasemdafræjum. Ala á sundrungu. Enn meiri fordómum. Staðreyndir eru rengdar. Villandi upplýsingum hampað með lækum og deilingum. Eftir stendur fólk ringlað og margt hvert þreytt á að horfa upp á það sem virðist vera endalausar deilur, átök og rifrildi. Átök í raunheimum. Og átök í netheimum. Átakanlegt átakaár. Það er komið að því að segja stopp. Að staldra við. Bregða „afsakið hlé“-merkinu gamla góða upp á skjái snjalltækjanna. Og bæta við upphrópunarmerki. Afsakið – tökum hlé! Hér og nú skulum við taka örstutt hlé. Því ég ætla að segja þér frá hlutum sem hafa verið að eiga sér stað á þessu ári sem eru svo rosalegir, svo geggjaðir, að þú átt eftir standa á öndinni. 3.063. Það er fjöldi fólks sem sinnt hefur sjálfboðaliðastörfum á vegum Rauða krossins, fyrir fólkið í landinu árið 2025. Með barmafullt hjartað af manngæsku hefur það rétt öðrum sem á þurfa að halda hjálparhönd. Til dæmis þeim sem eru einmana og þurfa einhvern að tala við. Sem og þeim sem þjást af kvíða og mikilli vanlíðan. Líka þeim sem lenda í áföllum eða verða vitni að slysum og þurfa sálrænan stuðning. Einnig þeim sem eru nýkomnir til landsins og vilja læra íslensku og fræðast um íslenskt samfélag. Og ekki má gleyma þeim sem sækja skaðaminnkandi þjónustu. Eða þeim sem eru í fangelsum eða að stíga sín fyrstu skref út í samfélagið eftir afplánun. 565. Það er fjöldi nýrra sjálfboðaliða sem hóf störf hjá Rauða krossinum árið 2025. En þá erum við bara að tala um mennska sjálfboðaliða! 45 nýir ferfætlingar bættust í hundavinaverkefnið okkar. Það gera 180 fleiri mjúkar loppur í það vinsæla og gefandi verkefni! Og ein tala í viðbót: 53.583. Eða þar um bil. Það er sá fjöldi fólks sem við höfum haft beina snertingu við í gegnum verkefni okkar og námskeið á árinu 2025. Þetta vissir þú ekki, er það? Hversu margir gefa af sér án þess að ætlast til nokkurs í staðinn. Hversu margir velja að hugsa um aðra og hjálpa ókunnugum. Hversu margir leggja mikið á sig til að stuðla að friði og farsæld. Við hjá Rauða krossinum viljum halda áfram að vera til staðar fyrir öll sem á þurfa að halda. Við viljum líka vera virkur þátttakandi í því að bæta samfélagið okkar svo sem flestum megi líða sem best. Við viljum koma að því að róa öldurnar. Stilla til friðar. Því ófriður má ekki verða hinn nýi veruleiki okkar. Mannúðin verður að sigra. Og við hvetjum þig til að vera með henni í liði. Höfundur er framkvæmdastjóri Rauða krossins á Íslandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðunargreinar. Senda grein Gísli Rafn Ólafsson Mest lesið Ég hef borgað í mörg ár, samt skulda ég meira Berglind Guðmundsdóttir Skoðun Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Ása Lind Finnbogadóttir Skoðun Jákvæð áhrif Kópavogsleiðarinnar Erla Þórisdóttir Skoðun Fólk sem treystir ekki þjóð til að hafa vit fyrir sjálfri sér Þórður Snær Júlíusson Skoðun Borg sem leyfir öllum að blómstra Rúnar Freyr Gíslason Skoðun Já eða Nei - Tilraun til að ramma inn umræðuna Dóra Sif Tynes Skoðun Treystu þjóðinni. Þú ert með tromp á hendi — Opið bréf til forsætisráðherra Íslands Stjórn Stjórnarskrárfélagsins Skoðun Hvers vegna er umsóknin til Evrópusambandsins frá 2009 falin? Júlíus Valsson Skoðun Þrettán foreldrar á tíu árum Vigdís Gunnarsdóttir Skoðun Stríðsyfirlýsing SI Andri Reyr Haraldsson Skoðun Skoðun Skoðun Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Svanur Guðmundsson skrifar Skoðun Helstu hugtök í fasteignaviðskiptum Jónína Þórdís Karlsdóttir skrifar Skoðun Hvernig fækkum við mistökum hjá Skattinum? Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Stríðsyfirlýsing SI Andri Reyr Haraldsson skrifar Skoðun Húrra fyrir konum – í miðjum Mottumars Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Kvótahopp og ESB Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hvers vegna er umsóknin til Evrópusambandsins frá 2009 falin? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Jákvæð áhrif Kópavogsleiðarinnar Erla Þórisdóttir skrifar Skoðun Bergið – rými þar sem ungmenni fá stuðning á sínum forsendum Rut Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þrettán foreldrar á tíu árum Vigdís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Já eða Nei - Tilraun til að ramma inn umræðuna Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Borg sem leyfir öllum að blómstra Rúnar Freyr Gíslason skrifar Skoðun Hormuz sund og Ísland Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Farsældarlög fyrir Bítlakynslóðina? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar Skoðun Palme og Pedro Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Og svo eru flokkar sem byggja á reiði Birgir Orri Ásgrímsson skrifar Skoðun Óvirðing við sveitarstjórnarstigið Dýrunn Pála Skaftadóttir skrifar Skoðun Varðveisla Guðmundarlundar Beitir Ólafsson skrifar Skoðun Hvað gerist ef kosið verður að halda áfram viðræðum? Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Við erum VÍKINGAR! Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Við slettum öll einhvern tíma Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Ég hef borgað í mörg ár, samt skulda ég meira Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fólk sem treystir ekki þjóð til að hafa vit fyrir sjálfri sér Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Treystu þjóðinni. Þú ert með tromp á hendi — Opið bréf til forsætisráðherra Íslands Stjórn Stjórnarskrárfélagsins skrifar Skoðun Veikt flutningskerfi er sóun á náttúruauðlindum Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun 390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi: Landbúnaður næsta stóra loftslagsverkefni Dana Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Hvað gerðist hjá listskautakappanum Ilia Malinin á vetrar ÓL? – hugleiðingar sálfræðings Andri Hrafn Sigurðsson skrifar Sjá meira
Á árinu sem er að líða hafa orð löðrandi af hroka og hleypidómum flætt af slíku offorsi um samfélagsmiðla að úr hefur orðið einhvers konar höggbylgja mannvonsku. Það er að minnsta kosti sú tilfinning sem mörg sitja eftir með – ekki síst þau sem orðin beinast gegn: Fólk af ákveðnum uppruna. Fólk með ákveðna kynvitund. Fólk sem aðhyllist ákveðin trúarbrögð. Fólk með ákveðna kynhneigð. Fólk frá ákveðnum heimshlutum. Saman við þessa tegund orða bætast svo önnur sem virðast hafa þann eina tilgang að rugla fólk í ríminu. Sá efasemdafræjum. Ala á sundrungu. Enn meiri fordómum. Staðreyndir eru rengdar. Villandi upplýsingum hampað með lækum og deilingum. Eftir stendur fólk ringlað og margt hvert þreytt á að horfa upp á það sem virðist vera endalausar deilur, átök og rifrildi. Átök í raunheimum. Og átök í netheimum. Átakanlegt átakaár. Það er komið að því að segja stopp. Að staldra við. Bregða „afsakið hlé“-merkinu gamla góða upp á skjái snjalltækjanna. Og bæta við upphrópunarmerki. Afsakið – tökum hlé! Hér og nú skulum við taka örstutt hlé. Því ég ætla að segja þér frá hlutum sem hafa verið að eiga sér stað á þessu ári sem eru svo rosalegir, svo geggjaðir, að þú átt eftir standa á öndinni. 3.063. Það er fjöldi fólks sem sinnt hefur sjálfboðaliðastörfum á vegum Rauða krossins, fyrir fólkið í landinu árið 2025. Með barmafullt hjartað af manngæsku hefur það rétt öðrum sem á þurfa að halda hjálparhönd. Til dæmis þeim sem eru einmana og þurfa einhvern að tala við. Sem og þeim sem þjást af kvíða og mikilli vanlíðan. Líka þeim sem lenda í áföllum eða verða vitni að slysum og þurfa sálrænan stuðning. Einnig þeim sem eru nýkomnir til landsins og vilja læra íslensku og fræðast um íslenskt samfélag. Og ekki má gleyma þeim sem sækja skaðaminnkandi þjónustu. Eða þeim sem eru í fangelsum eða að stíga sín fyrstu skref út í samfélagið eftir afplánun. 565. Það er fjöldi nýrra sjálfboðaliða sem hóf störf hjá Rauða krossinum árið 2025. En þá erum við bara að tala um mennska sjálfboðaliða! 45 nýir ferfætlingar bættust í hundavinaverkefnið okkar. Það gera 180 fleiri mjúkar loppur í það vinsæla og gefandi verkefni! Og ein tala í viðbót: 53.583. Eða þar um bil. Það er sá fjöldi fólks sem við höfum haft beina snertingu við í gegnum verkefni okkar og námskeið á árinu 2025. Þetta vissir þú ekki, er það? Hversu margir gefa af sér án þess að ætlast til nokkurs í staðinn. Hversu margir velja að hugsa um aðra og hjálpa ókunnugum. Hversu margir leggja mikið á sig til að stuðla að friði og farsæld. Við hjá Rauða krossinum viljum halda áfram að vera til staðar fyrir öll sem á þurfa að halda. Við viljum líka vera virkur þátttakandi í því að bæta samfélagið okkar svo sem flestum megi líða sem best. Við viljum koma að því að róa öldurnar. Stilla til friðar. Því ófriður má ekki verða hinn nýi veruleiki okkar. Mannúðin verður að sigra. Og við hvetjum þig til að vera með henni í liði. Höfundur er framkvæmdastjóri Rauða krossins á Íslandi.
Treystu þjóðinni. Þú ert með tromp á hendi — Opið bréf til forsætisráðherra Íslands Stjórn Stjórnarskrárfélagsins Skoðun
Skoðun Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vilhelm Jónsson skrifar
Skoðun Treystu þjóðinni. Þú ert með tromp á hendi — Opið bréf til forsætisráðherra Íslands Stjórn Stjórnarskrárfélagsins skrifar
Skoðun 390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi: Landbúnaður næsta stóra loftslagsverkefni Dana Eyþór Eðvarðsson skrifar
Skoðun Hvað gerðist hjá listskautakappanum Ilia Malinin á vetrar ÓL? – hugleiðingar sálfræðings Andri Hrafn Sigurðsson skrifar
Treystu þjóðinni. Þú ert með tromp á hendi — Opið bréf til forsætisráðherra Íslands Stjórn Stjórnarskrárfélagsins Skoðun