Öll lífsins gæði mynda skattstofn Jens Garðar Helgason skrifar 18. desember 2025 20:01 Undanfarna daga hefur farið fram ítarleg umræða á Alþingi um fjárlög og svokallaðan bandorm. Í þeirri umræðu hefur eitt orðið deginum ljósara; fyrir ríkisstjórnina virðist nær allt sem hreyfist, andar eða eykur lífsgæði landsmanna vera skattstofn. Sjálfstæðisflokkurinn hefur barist gegn þessari stefnu af festu og það af góðri ástæðu. Ríkisstjórnin, sem kallar sig gjarnan verkstjórn, leggur nú til umfangsmiklar skatt- og gjaldahækkanir sem bitna af fullum þunga á heimilum og atvinnulífi. Dæmin tala sínu máli. Hækkun vörugjalda á ökutæki um milljarða hefur þegar ýtt undir kapphlaup fólks og fyrirtækja til að flytja inn bíla fyrir áramót. Afleiðingin er augljós. Fjölskyldur munu síður hafa efni á nýrri og öruggari bifreiðum í framtíðinni og bílaleiguflotinn mun eldast og fjárfestingageta fyrirtækjanna mun skerðast. Þá á að innleiða kílómetragjald þar sem yfir 300 þúsund bíleigendur fá senda reikninga í stað þess að greiða gjöld á dælunni. Til viðbótar við flókna framkvæmd og mikinn umsýslukostnað fyrir bæði ríki og fyrirtæki, mun gjaldið hækka kostnað bílaleiga um tugi prósenta og veikja samkeppnishæfni ferðaþjónustunnar. Að ofan bætist sektarheimild sem getur numið allt að 100 milljónum króna, sem segir sitt um hugarfarið. Ríkisstjórnin hyggst einnig afnema samsköttun hjóna, þ.e. samnýtingu skattþrepa. Þar með er verið að slíta í sundur úrræði sem að minnsta kosti 15 þúsund heimili nýta sér í dag. Fyrir mörg þeirra þýðir þetta umtalsverð tekjuskerðing sem er bein atlaga að vinnandi fólki og fjölskyldum landsins. Á sama tíma er dregið úr möguleikum fólks til að nýta séreignarsparnað til íbúðakaupa með því að setja tímamörk sem útiloka þorra fólks frá úrræðinu á næsta ári. Þannig er enn þrengt að leiðum ungs fólks og tekjulægri hópa til að eignast eigið húsnæði. Þessu fylgir svo krónutöluhækkun á nánast öll opinber gjöld, langt umfram verðbólgumarkmið Seðlabankans. Útvarpsgjald, áfengisgjöld, bifreiðagjöld hækka og listinn er langur og sameiginlegt með honum öllum er að kostnaður almennings hækkar án þess að þjónustan batni. Ekki er þar með allt upptalið. Skattar á leigutekjur eiga að hækka um helming, sem mun óhjákvæmilega skila sér í hærri leiguverði. Áhrifin á vísitölu neysluverðs geta numið allt að 0,7% af þessari einu aðgerð með keðjuverkandi áhrifum á verðtryggð lán heimilanna. Sjálfstæðisflokkurinn hefur lagt fram raunhæfar tillögur um aðhald í ríkisrekstri, lækkun vaxtabyrðar ríkissjóðs, leiðir til að loka fjárlagagatinu og um leið tillögur til að lækka skatta og gjöld á almenning og atvinnulífið. Þeim tillögum hefur öllum verið hafnað. Verra er þó að þessar aðgerðir munu hækka verðtryggðar skuldir heimilanna um allt að 20 milljarða króna. Fyrir fjölskyldur landsins þýðir það minna svigrúm, meiri óvissu og lakari lífskjör, einmitt á sama tíma og ríkisstjórnin teygir enn lengra í vasa þeirra. Þetta er ekki ábyrg fjármálastjórn. Þetta er stefna sem refsar fólki fyrir að vinna, spara og reyna að bæta hag sinn. Það væri nær fyrir verkstjórnina að taka sér til fyrirmyndar þegar að Sjálfstæðisflokkurinn felldi niður vörugjöld á yfir þúsund vöruflokkum árið 2015 og sparaði þar með heimilunum yfir 20 milljarða á ári. Misjafnt hafast menn að. Höfundur er varaformaður Sjálfstæðisflokksins og þingmaður Norðausturkjördæmis Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jens Garðar Helgason Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Skattar, tollar og gjöld Mest lesið Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen Skoðun „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson Skoðun Halldór 22.08.2026 Halldór Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson Skoðun Skoðun Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Hvað var afaðlagað? Þorvaldur Logason skrifar Skoðun Fullveldi - ættaróðal eða verkfæri sjálfstæðrar þjóðar? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy skrifar Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Gylliboðin sem ekki standast Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Er ekki alltaf brjálað að gera? Sigríður Indriðadóttir skrifar Skoðun Spliff, Donk & Gengja á Alþingi Benedikt V Warén skrifar Skoðun Bannmenn og bruggarar Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen skrifar Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson skrifar Skoðun Lærum lýðræði Ingibjörg Rósa Björnsdóttir skrifar Skoðun Referendum: What Is Path Dependence? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson skrifar Skoðun ESB-aðild eykur áhrif smáríkja. Reynsla Íra er mjög jákvæð Dominic Scott skrifar Skoðun Hvaða Evrópusamband erum við að kjósa um? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Hefur einhver trú á topplistum? Dagbjört Hákonardóttir skrifar Skoðun Seðlabankastjóri og stríðsöxin Halla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason skrifar Sjá meira
Undanfarna daga hefur farið fram ítarleg umræða á Alþingi um fjárlög og svokallaðan bandorm. Í þeirri umræðu hefur eitt orðið deginum ljósara; fyrir ríkisstjórnina virðist nær allt sem hreyfist, andar eða eykur lífsgæði landsmanna vera skattstofn. Sjálfstæðisflokkurinn hefur barist gegn þessari stefnu af festu og það af góðri ástæðu. Ríkisstjórnin, sem kallar sig gjarnan verkstjórn, leggur nú til umfangsmiklar skatt- og gjaldahækkanir sem bitna af fullum þunga á heimilum og atvinnulífi. Dæmin tala sínu máli. Hækkun vörugjalda á ökutæki um milljarða hefur þegar ýtt undir kapphlaup fólks og fyrirtækja til að flytja inn bíla fyrir áramót. Afleiðingin er augljós. Fjölskyldur munu síður hafa efni á nýrri og öruggari bifreiðum í framtíðinni og bílaleiguflotinn mun eldast og fjárfestingageta fyrirtækjanna mun skerðast. Þá á að innleiða kílómetragjald þar sem yfir 300 þúsund bíleigendur fá senda reikninga í stað þess að greiða gjöld á dælunni. Til viðbótar við flókna framkvæmd og mikinn umsýslukostnað fyrir bæði ríki og fyrirtæki, mun gjaldið hækka kostnað bílaleiga um tugi prósenta og veikja samkeppnishæfni ferðaþjónustunnar. Að ofan bætist sektarheimild sem getur numið allt að 100 milljónum króna, sem segir sitt um hugarfarið. Ríkisstjórnin hyggst einnig afnema samsköttun hjóna, þ.e. samnýtingu skattþrepa. Þar með er verið að slíta í sundur úrræði sem að minnsta kosti 15 þúsund heimili nýta sér í dag. Fyrir mörg þeirra þýðir þetta umtalsverð tekjuskerðing sem er bein atlaga að vinnandi fólki og fjölskyldum landsins. Á sama tíma er dregið úr möguleikum fólks til að nýta séreignarsparnað til íbúðakaupa með því að setja tímamörk sem útiloka þorra fólks frá úrræðinu á næsta ári. Þannig er enn þrengt að leiðum ungs fólks og tekjulægri hópa til að eignast eigið húsnæði. Þessu fylgir svo krónutöluhækkun á nánast öll opinber gjöld, langt umfram verðbólgumarkmið Seðlabankans. Útvarpsgjald, áfengisgjöld, bifreiðagjöld hækka og listinn er langur og sameiginlegt með honum öllum er að kostnaður almennings hækkar án þess að þjónustan batni. Ekki er þar með allt upptalið. Skattar á leigutekjur eiga að hækka um helming, sem mun óhjákvæmilega skila sér í hærri leiguverði. Áhrifin á vísitölu neysluverðs geta numið allt að 0,7% af þessari einu aðgerð með keðjuverkandi áhrifum á verðtryggð lán heimilanna. Sjálfstæðisflokkurinn hefur lagt fram raunhæfar tillögur um aðhald í ríkisrekstri, lækkun vaxtabyrðar ríkissjóðs, leiðir til að loka fjárlagagatinu og um leið tillögur til að lækka skatta og gjöld á almenning og atvinnulífið. Þeim tillögum hefur öllum verið hafnað. Verra er þó að þessar aðgerðir munu hækka verðtryggðar skuldir heimilanna um allt að 20 milljarða króna. Fyrir fjölskyldur landsins þýðir það minna svigrúm, meiri óvissu og lakari lífskjör, einmitt á sama tíma og ríkisstjórnin teygir enn lengra í vasa þeirra. Þetta er ekki ábyrg fjármálastjórn. Þetta er stefna sem refsar fólki fyrir að vinna, spara og reyna að bæta hag sinn. Það væri nær fyrir verkstjórnina að taka sér til fyrirmyndar þegar að Sjálfstæðisflokkurinn felldi niður vörugjöld á yfir þúsund vöruflokkum árið 2015 og sparaði þar með heimilunum yfir 20 milljarða á ári. Misjafnt hafast menn að. Höfundur er varaformaður Sjálfstæðisflokksins og þingmaður Norðausturkjördæmis
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar
Skoðun Ísland þarf raunhæfar lausnir — ekki óútskýrðar stærðir og óraunhæfar sviðsmyndir Eggert Guðmundsson skrifar